10-tom, 2-son, b. 416–419, Nashr: 2026-10-27

ВЛИЯНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ В ПРЕПОДАВАНИИ СОЦИАЛЬНО-ГУМАНИТАРНЫХ НАУК НА УЧЕБНУЮ МОТИВАЦИЮ И КРИТИЧЕСКОЕ МЫШЛЕНИЕ СТУДЕНТОВ

IJTIMOIY-GUMANITAR FANLARNI O‘QITISHDA INTERFAOL METODLARNING TALABALAR O‘QUV MOTIVATSIYASI VA TANQIDIY FIKRLASHIGA TA’SIRI

THE INFLUENCE OF INTERACTIVE METHODS IN TEACHING SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES ON STUDENTS’ LEARNING MOTIVATION AND CRITICAL THINKING

  • Каландаров Сардар Ибрагимович — Ургенчский государственный университет имени Абу Райхана Беруни, Кафедра педагогики и психологии, кандидат педагогических наук, и.о. профессора · ORCID: https://orcid.org/0009-0009-0685-684X

DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.9e54e166

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

В данной статье освещается влияние использования интерактивных методов в преподавании социально-гуманитарных наук на развитие учебной мотивации и навыков критического мышления студентов. Проанализированы педагогические возможности интерактивных методов в формировании у студентов таких компетенций, как повышение интереса к получению знаний, самостоятельное мышление, анализ проблемных ситуаций, сравнение фактов и обоснование своей точки зрения. Также раскрывается значение методов дискуссии, "Мозгового штурма," кейс-стади, работы в малых группах и проблемного обучения в учебном процессе. Разработаны рекомендации по повышению активности студентов в образовательном процессе, укреплению учебной мотивации и развитию навыков критического и аналитического мышления посредством целенаправленного и системного применения интерактивных методов.

Annotatsiya

Ushbu maqolada ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitishda interfaol metodlardan foydalanishning talabalar o‘quv motivatsiyasi va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga ta’siri yoritilgan. Interfaol metodlarning talabalarda bilim olishga bo‘lgan qiziqishni oshirish, mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, faktlarni taqqoslash va o‘z nuqtayi nazarini asoslash kabi kompetensiyalarni shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, munozara, “Aqliy hujum”, keys-stadi, kichik guruhlarda ishlash va muammoli ta’lim metodlarining o‘quv jarayonidagi ahamiyati ochib berilgan. Interfaol metodlarni maqsadli va tizimli qo‘llash orqali talabalarning ta’lim jarayonidagi faolligini oshirish, o‘quv motivatsiyasini mustahkamlash hamda tanqidiy va tahliliy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Abstract

This article examines the impact of interactive methods in teaching social sciences and humanities on the development of students’ learning motivation and critical thinking skills. It analyzes the pedagogical potential of interactive methods in fostering such competencies as increased interest in acquiring knowledge, independent thinking, analysis of problematic situations, comparison of facts, and justification of one’s point of view. The article also highlights the significance of discussion, brainstorming, case study, small-group work, and problem-based learning in the educational process. Recommendations are developed for increasing student engagement in the learning process, strengthening learning motivation, and developing critical and analytical thinking skills through the purposeful and systematic application of interactive methods.

Kalit so'zlar: социально-гуманитарные науки, интерактивные методы, учебная мотивация, критическое мышление, активность студента, самостоятельное мышление, проблемное обучение, совместное обучение, дискуссия, кейс-стади, эффективность образования

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Брислин Р. У. Обратный перевод для кросс-культурных исследований // Журнал кросс-культурной психологии. 1970. Vol. 1, No 3. P. 185–216.
  2. Коэн Дж. Статистический анализ власти для поведенческих наук. Hillsdale: Erlbaum, 1988.
  3. Деси Э. Л., Райан Р. М. The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior // Psychological Inquiry. 2000. Vol. 11, No 4. P. 227-268.
  4. Freeman S., Eddy S. L., McDonough M., Smith M. K., Okoroafor N., Jordt H., Wenderoth M. P. Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics // Proceedings of the National Academy of Sciences. 2014. Vol. 111, No. 23. С. 8410-8415.
  5. Пинтрич П. Р., Смит Д. А. Ф., Гарсия Т., Маккичи У. Дж. Надежность и предсказательная валидность мотивационных стратегий для опросника обучения (MSLQ) // Образовательное и психологическое измерение. 1993. Vol. 53, No 3. С. 801-813.
  6. Шадиш У. Р., Кук Т. Д., Кэмпбелл Д. Т. Экспериментальные и квазиэкспериментальные конструкции для генерализованного причинного вывода. Бостон: Houghton Mifflin.
  7. Табачник Б. Г., Фиделл Л. С. Использование многомерной статистики. 7-е изд. Бостон: Pearson, 2019.
  8. Выготский Л. С. Разум в обществе: развитие высших психологических процессов. Кембридж, Массачусетс: Harvard University Press, 1978.