11-tom, 1-son, b. 234–236, Nashr: 2026-11-08
RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA O‘QITUVCHILAR KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH MODELINING AMALIY SAMARADORLIGI VA PEDAGOGIK DINAMIKASI
ПРАКТИЧЕСКАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ И ПЕДАГОГИЧЕСКАЯ ДИНАМИКА МОДЕЛИ РАЗВИТИЯ КОМПЕТЕНТНОСТИ УЧИТЕЛЕЙ В ЦИФРОВОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ
PRACTICAL EFFECTIVENESS AND PEDAGOGICAL DYNAMICS OF THE TEACHER COMPETENCE DEVELOPMENT MODEL IN A DIGITAL ENVIRONMENT
- Muhamedova Sharofatjon Muxamadaliyevna — Buxoro davlat pedagogika instituti tayanch doktoranti · ORCID: 0009-0005-9559-6692
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.b8a202c1
Annotatsiya
Ushbu maqolada olis hudud umumta’lim maktablari o‘qituvchilarining kasbiy-pedagogik kompetensiyasini rivojlantirishga qaratilgan adaptiv-klasterli modelning amaliy samaradorligi va tajriba-sinov ishlari natijalari yoritilgan. Tadqiqot 2025–2026-o‘quv yili davomida Buxoro viloyatining chekka tumanlaridagi maktab o‘qituvchilari ishtirokida konstatatsion, shakllantiruvchi va yakuniy bosqichlarda amalga oshirildi. Tajriba (TG, ) va nazorat (NG, ) guruhlarida olingan sifat va miqdoriy ko‘rsatkichlar qiyosiy tahlil qilinib, taklif etilgan modelning natijadorligi matematik-statistik usullar — Pirsonning muvofiqlik mezoni () hamda Styudentning -mezoni yordamida ishonchli tarzda isbotlangan. Olingan natijalar tajriba guruhidagi o‘qituvchilarning kreativ-innovatsion darajasi sezilarli darajada oshganini va dars sifatiga bevosita ijobiy ta’sir ko‘rsatganini tasdiqlaydi.
Аннотация
В данной статье представлены результаты опытно-экспериментальной работы и практическая эффективность адаптивно-кластерной модели развития профессионально-педагогической компетентности учителей общеобразовательных школ отдаленных регионов. Исследование проводилось в течение 2025–2026 учебного года на констатирующем, формирующем и контрольном этапах с участием учителей отдаленных районов Бухарской области. На основе сравнительного анализа показателей экспериментальной (ЭГ, ) и контрольной (КГ, ) групп с использованием методов математической статистики (критерий согласия Пирсона и -критерий Стьюдента) доказана достоверность и результативность разработанной модели.
Abstract
This paper demonstrates the experimental validation and practical efficacy of the adaptive-cluster model tailored for enhancing the professional-pedagogical competence of secondary school teachers in remote districts. The experimental intervention was conducted across the 2025–2026 academic year spanning diagnostic, formative, and summative evaluation phases. Quantitative and qualitative performance shifts across the experimental group (EG, ) and control group (CG, ) were scrutinized. Applying rigorous mathematical-statistical verification methods—specifically Pearson's chi-square test () and Student's -test—substantiated the statistically significant advantage of the proposed job-embedded framework ().
Kalit so'zlar: pedagogik samaradorlik, tajriba-sinov ishlari, nazorat guruhi, tajriba guruhi, statistik verifikatsiya, Pirson mezoni, Styudent -mezoni, kasbiy dinamika, adaptiv model
Foydalanilgan adabiyotlar
- Grabar M. I., Krasnyanskaya K. A. Primenenie matematicheskoy statistiki v pedagogicheskix issledovaniyax: Neparametricheskie metodi. — Moskva : Pedagogika, 1977. — 136 s.
- Glass G. V., Hopkins K. D. Statistical Methods in Education and Psychology. — Allyn & Bacon, 1996.
- Shonosirov G‘. A. Umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘qituvchilarining axborot-kommunikatsion kompetentligini uzluksiz rivojlantirish : pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. — Toshkent, 2021. — 160 b.
- Cohen L., Manion L., Morrison K. Research Methods in Education. — 8th ed. — Routledge, 2018.
- Begimqulov U. Sh. Pedagogik ta’lim jarayonlarini axborotlashtirishning ilmiy-pedagogik asoslari : pedagogika fanlari doktori dissertatsiyasi. — Toshkent : TDPU, 2007. — 252 b.
- Muslimov N. A., Qo‘ysinov O. A. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini shakllantirish texnologiyasi : monografiya. — Toshkent : Fan va texnologiya, 2014. — 234 b.
- Muxamedov G‘. I., Xodjamqulov U. N. Pedagogik ta’lim klasteri: ilmiy-nazariy va amaliy asoslari : monografiya. — Toshkent : Fan, 2020. — 280 b.
- Kojanova T. Sh. Bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy-pedagogik kompetentligini rivojlantirish : pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. — Nukus : NMPI, 2021. — 52 b.