7-tom, 1-son, b. 125–128, Nashr: 2026-08-08

ISTIQLOL DAVRI O‘ZBEK ROMANLARI: “YALDO KECHASI” ROMANIDA QODIRIY AN’ANALARI

УЗБЕКСКИЕ РОМАНЫ ПЕРИОДА НЕЗАВИСИМОСТИ: ТРАДИЦИИ КАДЫРИ В РОМАНЕ “НОЧЬ ЯЛДО”

UZBEK NOVELS OF THE INDEPENDENCE PERIOD: QODIRIY TRADITIONS IN THE NOVEL “YALDO KECHASI”

  • Boboniyozova Manzura Karim qizi — Termiz davlat pedagogika instituti O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi magistri

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada istiqlol davri o‘zbek romanchiligida Abdulla Qodiriy ijodiy an’analarining davomiyligi “Yaldo kechasi” romani misolida tahlil qilinadi. Maqolada Qodiriy romanlariga xos tarixiylik, milliy ruh, obraz yaratish mahorati, ijtimoiy-ma’naviy muammolarning badiiy talqini hamda xalqona ifoda uslubining zamonaviy o‘zbek romanlarida namoyon bo‘lishi yoritiladi. Shuningdek, “Yaldo kechasi” romanida milliy qadriyatlar, insoniy munosabatlar, ruhiy kechinmalar va davr muammolarining badiiy ifodalanishi Qodiriy an’analari bilan qiyosiy o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari istiqlol davri o‘zbek nasrida mumtoz romanchilik tajribasi va zamonaviy badiiy tafakkur o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni ochib berishga xizmat qiladi.

Аннотация

В данной статье анализируется преемственность творческих традиций Абдуллы Кадыри в узбекской романистике периода независимости на примере романа “Ночь Ялдо”. В статье рассматриваются такие характерные особенности романов Кадыри, как историзм, национальный дух, мастерство создания художественных образов, художественная интерпретация социально-нравственных проблем, а также народность стиля выражения. Особое внимание уделяется тому, как в романе “Ночь Ялдо” отражены национальные ценности, человеческие отношения, внутренние переживания героев и проблемы эпохи. Эти особенности изучаются в сопоставлении с традициями Кадыри. Результаты исследования способствуют раскрытию органической связи между опытом классической узбекской романистики и современным художественным мышлением в узбекской прозе периода независимости.

Abstract

This article analyzes the continuity of Abdulla Qodiriy’s creative traditions in Uzbek novels of the independence period through the example of the novel “Yaldo Kechasi”. The article examines such characteristic features of Qodiriy’s novels as historicity, national spirit, mastery of character creation, artistic interpretation of social and moral issues, and the use of a folk-oriented expressive style. Special attention is paid to the artistic representation of national values, human relationships, psychological experiences, and problems of the period in “Yaldo Kechasi”. These aspects are studied in comparison with Qodiriy’s literary traditions. The results of the study help to reveal the close connection between the experience of classical Uzbek novel writing and modern artistic thinking in Uzbek prose of the independence period.

Kalit so'zlar: istiqlol davri, o‘zbek romani, “Yaldo kechasi”, Abdulla Qodiriy, Qodiriy an’analari, milliy ruh, tarixiylik, badiiy obraz, roman poetikasi, adabiy vorislik

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Qodiriy, A. O‘tkan kunlar. Roman. - Toshkent: Sharq, 2018.
  2. Qodiriy, A. Mehrobdan chayon. Roman. - Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2019.
  3. Qodiriy, A. O‘tkan kunlar. Mehrobdan chayon. - Toshkent: Yangi asr avlodi, 2022.
  4. Qodiriy, A. Tanlangan asarlar. - Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1992.
  5. Sulton, X. Yaldo kechasi. Roman. - Toshkent: Xaybar-25, 2025.
  6. Rizayev, Sh. “Yaldo kechasi” - milliy tarixiy tafakkurni uyg‘otgan badiiy hodisa. - Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti, 2026.
  7. “Yaldo kechasi” asarining taqdimoti o‘tkazildi. - O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, 2026.
  8. “Yaldo kechasi” - tarixning iztirobli sahifalaridan so‘zlovchi asar. - O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, 2025.
  9. “Yaldo kechasi”: xulosa va saboqlar. - Jadid.uz, 2026.
  10. Mansurova, B. Xayriddin Sulton “Yaldo kechasi” romanining g‘oyaviy xususiyatlari. - Global Economic Review Journal, 2026.