7-tom, 1-son, b. 234–236, Nashr: 2026-08-08

ZAMONAVIY PSIXOANALITIKA VA ISLOM PSIXOLOGIYASIDA SHAXS STRUKTURASI TAHLILINING O‘ZIGA XOSLIGI

ОСОБЕННОСТИ АНАЛИЗА СТРУКТУРЫ ЛИЧНОСТИ В СОВРЕМЕННОМ ПСИХОАНАЛИЗЕ И ИСЛАМСКОЙ ПСИХОЛОГИИ

PECULIARITIES OF PERSONALITY STRUCTURE ANALYSIS IN MODERN PSYCHOANALYSIS AND ISLAMIC PSYCHOLOGY

  • Arabov Is’hoq — O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi ilmiy tadqiqotchis

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Psixologiyada shaxs va uning tarkibiy tuzilishini formal ravishda o‘rgangan ilk maktab – bu, psixoanalizdir. Keyinchalik, boshqa ilmiy maktablar ham shaxsni keng miqyosda tadqiq etishdi. Xususan, XX asr so‘ngi hamda XXI asr avvalida alohida ilmiy maktab sifatida shakllangan islom psixologiyasida ham shaxs va unga doir tushunchalar markaziy o‘rinni egallaydi. Ushbu maqolada mazkur ikki yirik ilmiy doiraning inson shaxsiyati haqidagi qarashlari muxtasar shaklda tahlil etiladi.

Аннотация

Первой психологической школой, которая систематически и в формализованном виде изучала личность и её структурное строение, стал психоанализ. Впоследствии и другие научные направления широко исследовали личность человека. В частности, в исламской психологии, сформировавшейся как самостоятельная научная школа в конце XX – начале XXI века, личность и связанные с ней понятия также занимают центральное место. В данной статье в краткой форме анализируются представления этих двух крупных научных направлений о человеческой личности.

Abstract

Psychoanalysis was the first school of psychology to formally and systematically study personality and its structural organization. Later, other scientific schools also conducted extensive research on personality. In particular, Islamic psychology, which emerged as an independent scientific discipline in the late twentieth and early twenty-first centuries, places personality and related concepts at the center of its theoretical framework. This article provides a concise analysis of the views of these two major intellectual traditions regarding human personality.

Kalit so'zlar: Psixoanalitika, islom psixologiyasi, shaxs strukturasi, nafs, qalb, aql va ruh

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Duane P. Schultz and Sydney Ellen Schultz, “Theories of personality” (Eighth edition). – Boston, MA: “Cengage Learning”, 2005. – 550 pages.
  2. Ma’ruf Zurayq, “Islom psixologiyasi”/Nashrga tayyorlovchilar: X.Alimov, psixologiya fanlari doktori (DSc), professor; A.Abdurahmonov, A.Aliqulov. – T.: “Trust and Support”, 2026. – 400 bet.
  3. Amber Haque, Yasien Mohamed. Psychology of Personality: Islamic Perspectives. – Boston, MA: “Cengage Learning”, 2009. – 346 pages.
  4. Фрейд Зигмунд. “Я” и “Оно”. Сборник. М.: Азбука, Азбука-Аттикус, 2015. - 288 с.
  5. Cattell R. B. The inheritance of personality and ability. New York: Academic Press, 1982, 452 p.