7-tom, 1-son, b. 196–200, Nashr: 2026-08-08
ZAMONAVIY MEDIADISKURS TIZIMIDA GAZETA DISKURSINING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI
ЛИНГВОПРАГМАТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ГАЗЕТНОГО ДИСКУРСА В СИСТЕМЕ СОВРЕМЕННОГО МЕДИАДИСКУРСА
LINGUOPRAGMATIC FEATURES OF NEWSPAPER DISCOURSE IN THE SYSTEM OF MODERN MEDIA DISCOURSE
- Saidnazarova Saodat Kurbonboyevna — O’zbekiston davlat jahon tillari universiteti mustaqil izlanuvchisi
Annotatsiya
Ushbu maqolada zamonaviy mediadiskursning lingvopragmatik xususiyatlari va uning tipologiyasini shakllantirish masalalari tahlil qilinadi. Mediadiskurs tushunchasining rivojlanishi, uning an’anaviy “ommaviy axborot vositalari tili” konsepsiyasidan farqli jihatlari hamda zamonaviy kommunikativ makondagi o‘rni yoritiladi. Muallif mediadiskursning fanlararo tabiati, turli diskurs turlarining konvergentsiyasi va pragmatik omillarning ahamiyatini ko‘rsatib beradi. Shuningdek, reklama, PR, jurnalistika, siyosiy va internet kommunikatsiyalari kabi media amaliyotlarining o‘zaro ta’siri hamda manipulyativ strategiyalarning qo‘llanishi tahlil qilinadi. Maqolada mediadiskurs tipologiyasini yaratishda texnologik kanal, kommunikativ maqsad, auditoriya, janr, stilistika va kommunikativ strategiyalar kabi mezonlardan foydalanish zarurligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari mediadiskursni lingvopragmatik nuqtai nazardan o‘rganish zamonaviy media matnlarning mazmuniy va funksional xususiyatlarini chuqurroq anglash imkonini berishini ko‘rsatadi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются лингвопрагматические особенности современного медиадискурса и критерии его типологизации. Освещаются вопросы формирования понятия медиадискурса, расширения его содержательных и функциональных границ в условиях развития современных средств массовой коммуникации. Анализируется междисциплинарный характер медиадискурса, взаимодействие рекламного, PR-, журналистского, политического и интернет-дискурсов, а также роль коммуникативных стратегий в медиакоммуникации. Особое внимание уделяется технологическим каналам распространения информации, целевым установкам, аудитории, жанровым и стилистическим особенностям медиатекстов. Результаты исследования показывают, что лингвопрагматический подход позволяет глубже понять механизмы воздействия медиадискурса на общественное сознание и коммуникативное поведение адресата.
Abstract
This article examines the linguopragmatic features of contemporary media discourse and the criteria for its typology. The study highlights the development of the concept of media discourse and the expansion of its semantic and functional boundaries in the context of modern mass communication. Particular attention is paid to the interdisciplinary nature of media discourse, the interaction of advertising, public relations, journalistic, political, and internet discourses, as well as the role of communicative strategies in media communication. The article identifies key criteria for media discourse classification, including technological channels, target audience, communicative goals, genre, stylistic features, and pragmatic factors. The findings demonstrate that a linguopragmatic approach provides deeper insights into the mechanisms of media influence, persuasion, and manipulation in contemporary communication.
Kalit so'zlar: mediadiskurs, lingvopragmatika, ommaviy kommunikatsiya, media lingvistika, diskurs tipologiyasi, kommunikativ strategiyalar, pragmatik omillar, manipulyatsiya, media matn, internet kommunikatsiyalari, reklama diskursi, siyosiy diskurs, auditoriya, media konvergentsiyasi, axborot texnologiyalari
Foydalanilgan adabiyotlar
- Dilfuza Teshabayeva. Ommaviy axborot vositalarida nutq madaniyati. – Toshkent, 2011.
- Dilfuza Teshabayeva. The Discourse Analysis of Media Text // International Journal of Progressive Sciences and Technologies. – 2023.
- Muhammadjon Xudoyqulov. Publitsistika nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Universitet, 2011.
- Nemat Mahmudov. Til va nutq. – Toshkent: Ma’naviyat, 2013.
- Tatyana Dobrosklonskaya. Medialingvistika: sistemnyy podxod k izucheniyu yazyka SMI. – Moskva: Nauka; Flinta, 2008.
- Mendjeritskaya E.O. Diskurs, mediadiskurs i kognitivno-diskursivnaya paradigma v lingvistike // Izvestiya Yujnogo federalnogo universiteta. Filologicheskie nauki. – 2011. – №3. – S. 54–60.
- Kojemyakin E.A. Mediadiskurs // Nauchnye vedomosti Belgorodskogo gosudarstvennogo universiteta. – 2010. – №2(73). – S. 13–21.
- Teun A. van Dijk. Discourse and Power. – New York: Palgrave Macmillan, 2008.
- Norman Fairclough. Media Discourse. – London: Edward Arnold, 1995.
- Andersen R., Gray J. (Eds.). Battleground: The Media. Vol. 1–2. – Westport, Connecticut: Greenwood Press, 2008.