7-tom, 1-son, b. 136–138, Nashr: 2026-08-08
YUQORI AQLIY YUKLAMA SHAROITIDA TALABA QIZLARNING YURAK-QON TOMIR TIZIMI FUNKSIONAL HOLATINI KORREKSIYALASHDA KARDIO-FITNES DASTURLARI
КАРДИО-ФИТНЕС ПРОГРАММЫ В КОРРЕКЦИИ ФУНКЦИОНАЛЬНОГО СОСТОЯНИЯ СЕРДЕЧНО-СОСУДИСТОЙ СИСТЕМЫ СТУДЕНТОК В УСЛОВИЯХ ВЫСОКОЙ УМСТВЕННОЙ НАГРУЗКИ
CARDIO-FITNESS PROGRAMS FOR CORRECTING THE FUNCTIONAL STATE OF THE CARDIOVASCULAR SYSTEM OF FEMALE STUDENTS UNDER CONDITIONS OF HIGH COGNITIVE LOAD
- Ziyatov Muhammad Namazovich — Samarqand davlat tibbiyot universiteti
Annotatsiya
Ushbu tadqiqot yuqori aqliy yuklama va gipodinamiya sharoitida tahsil olayotgan tibbiyot universiteti talaba qizlarining yurak-qon tomir tizimi funksional holatini yaxshilashda maxsus ishlab chiqilgan kardio-fitnes dasturlarining samaradorligini baholashga bag‘ishlangan. Zamonaviy ta’lim tizimidagi jadallashuv va axborot oqimining kо‘pligi talabalarda surunkali psixoemotsional zо‘riqishni keltirib chiqarmoqda, bu esa vegetativ muvozanatning buzilishi va moslashuv imkoniyatlarining pasayishida namoyon bо‘ladi. Tadqiqotda 60 nafar talaba qiz ishtirok etdi va ular ikki guruhga ajratildi. Tajriba guruhi 12 hafta davomida haftasiga 3 marta kardio-fitnes mashg‘ulotlarida qatnashdi. Olingan natijalar shuni kо‘rsatdiki, jismoniy faollikning ushbu turi yurak qisqarishlari sonini barqarorlashtirish, arterial bosim kо‘rsatkichlarini optimallashtirish va organizmning gipoksiyaga chidamliligini oshirishga xizmat qiladi.
Аннотация
Данное исследование посвящено оценке эффективности специально разработанных кардио-фитнес программ в улучшении функционального состояния сердечно-сосудистой системы студенток медицинского университета, обучающихся в условиях высокой умственной нагрузки и гиподинамии. Современная система образования, характеризующаяся интенсификацией учебного процесса и большим объёмом информационных потоков, вызывает у студентов хроническое психоэмоциональное напряжение, что проявляется в нарушении вегетативного баланса и снижении адаптационных возможностей организма. В исследовании приняли участие 60 студенток, которые были разделены на две группы. Экспериментальная группа в течение 12 недель занималась кардио-фитнесом три раза в неделю. Полученные результаты показали, что данный вид физической активности способствует стабилизации частоты сердечных сокращений, оптимизации показателей артериального давления и повышению устойчивости организма к гипоксии.
Abstract
This study is devoted to evaluating the effectiveness of specially designed cardio-fitness programs in improving the functional state of the cardiovascular system in female medical university students studying under conditions of high cognitive load and hypodynamia. The modern education system, characterized by intensified academic demands and a large volume of information flow, leads to chronic psycho-emotional stress among students, which manifests in impaired autonomic balance and reduced adaptive capacity of the body. The study involved 60 female students who were divided into two groups. The experimental group participated in cardio-fitness sessions three times a week for 12 weeks. The obtained results showed that this type of physical activity helps stabilize heart rate, optimize blood pressure indicators, and increase the body’s resistance to hypoxia.
Kalit so'zlar: talaba qizlar, aqliy yuklama, yurak-qon tomir tizimi, kardio-fitnes, funksional holat, korreksiyalash, moslashuv imkoniyatlari
Foydalanilgan adabiyotlar
- Ahmedov, SH. K. Oliy ta’lim muassasalarida talabalarning funksional holatini baholash mezonlari. Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2021. – 145 b.
- Ismoilova, G. A. Ayollar organizmining stressga moslashish xususiyatlari. Samarqand: Zarif nashriyoti, 2019. – 120 b.
- Karimov, B. M., Zaripov, N. N. Jismoniy tarbiya darslarida zamonaviy fitnes texnologiyalari. Buxoro: Bilim, 2022. – 180 b.
- Mamatkulov, B. M. Jamoat salomatligi va sog‘liqni saqlash. Toshkent: Ilm-ziyo, 2020. – 320 b.
- Sodiqov, Q. S. Yoshlar fiziologiyasi va gigiyenasi. Toshkent: О‘qituvchi, 2018. – 240 b.
- Umarov, D. X. Sport fiziologiyasi asoslari va jismoniy yuklamalarni meyorlash. Chirchiq: О‘zJTSU, 2023. – 165 b.
- Xoliqov, A. A. Pedagogik tadqiqotlarda statistik metodlarni qо‘llash. Farg‘ona: Mavj, 2021. – 110 b.
- Astrand, P. O., Rodahl, K. Textbook of Work Physiology: Physiological Bases of Exercise. New York: McGraw-Hill, 2003. – 520 p.
- Kenney, W. L., Wilmore, J. H., Costill, D. L. Physiology of Sport and Exercise. Champaign: Human Kinetics, 2015. – 640 p.
- McArdle, W. D., Katch, F. I., Katch, V. L. Exercise Physiology: Nutrition, Energy, and Human Performance. PhilaDelphia: Wolters Kluwer, 2014. – 1024 p.
- Nieman, D. C. Exercise Testing and Prescription: A Health-Related Approach. Boston: McGraw-Hill, 2011. – 480 p.
- Sharkey, B. J., Gaskill, S. E. Fitness and Health. Champaign: Human Kinetics, 2013. – 456 p.