10-tom, 2-son, b. 360–363, Nashr: 2026-10-31

YOSH MAGISTRANTLARNING ILMIY-IJODIY FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISHDA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI

DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.f158392a

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada yosh magistrantlarning ilmiy-ijodiy faoliyatini rivojlantirishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari, metodologik asoslari va amaliy yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Magistratura ta’limida ilmiy muammoni aniqlash, axborot manbalarini izlash va tahlil qilish, tadqiqot metodlarini tanlash, ilmiy matn yaratish, natijalarni sharhlash hamda tadqiqotning yangiligini asoslash jarayonlarida sun’iy intellekt vositalarining o‘rni yoritiladi. Shuningdek, sun’iy intellektdan foydalanishning ilmiy mustaqillik, tanqidiy fikrlash, akademik halollik va tadqiqot natijalarining ishonchliligiga ta’siri muhokama qilinadi. Tadqiqot doirasida yosh magistrantlarning ilmiy-ijodiy faoliyatini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirilgan mualliflik konseptual modeli taklif etiladi. Ushbu modelda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish insonning mustaqil fikrlashi, ilmiy mas’uliyati va ijodiy tashabbusini kuchaytirishga xizmat qilishi lozimligi asoslanadi.

Аннотация

В статье рассматриваются педагогические возможности, методологические основы и практические направления использования технологий искусственного интеллекта для развития научно-творческой деятельности молодых магистрантов. Анализируется роль искусственного интеллекта в определении исследовательской проблемы, поиске и анализе научных источников, выборе методов исследования, подготовке академических текстов и интерпретации результатов. Особое внимание уделяется вопросам самостоятельности исследователя, критического мышления, академической честности и достоверности научных результатов. Предлагается концептуальная модель развития научно-творческой деятельности магистрантов на основе ответственного применения технологий искусственного интеллекта.

Abstract

This article examines the pedagogical potential, methodological foundations, and practical applications of artificial intelligence technologies in developing the research and creative activities of young master’s students. It explores the role of AI in identifying research problems, searching for and analyzing information sources, selecting research methods, preparing academic texts, interpreting findings, and substantiating research originality. The article also discusses the implications of AI use for research independence, critical thinking, academic integrity, and the reliability of research outcomes. A conceptual model is proposed to support the research and creative development of master’s students through the responsible integration of AI technologies. The article argues that artificial intelligence should complement, rather than replace, independent thinking, scholarly responsibility, and creative initiative.

Kalit so'zlar: sun’iy intellekt, yosh magistrantlar, ilmiy-ijodiy faoliyat, magistratura ta’limi, tadqiqotchilik kompetensiyasi, raqamli ta’lim, tanqidiy fikrlash, akademik halollik, ilmiy izlanish, generativ sun’iy intellekt

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Axmedova D. S. Sun’iy intellekt yordamida o‘qitish samaradorligini oshirish mexanizmlari // Строительство и образование. — 2024. — № Спецвыпуск 2. — B. 80–83. — URL: https://cyberleninka.ru/article/n/sun-iy-intellekt-yordamida-o-qitish-samaradorligini-oshirish-mexanizimlari
  2. Baig, M. I., & Yadegaridehkordi, E. (2024). ChatGPT in the higher education: A systematic literature review and research challenges. International Journal of Educational Research, 127, Article 102411. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102411
  3. Berdiboyev O. Ta’lim tizimida sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llash samaradorligi // Yosh Olimlar. — 2026. — T. 4, № 76. — B. 97–99. — DOI: https://doi.org/10.70413/yo-v04-i76-s60202
  4. Bond, M., Khosravi, H., De Laat, M., Bergdahl, N., Negrea, V., Oxley, E., Pham, P., Chong, S. W., & Siemens, G. (2024). A meta systematic review of artificial intelligence in higher education: A call for increased ethics, collaboration, and rigour. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21, Article 4. https://doi.org/10.1186/S41239-023-00436-Z
  5. Miao, F., & Holmes, W. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693
  6. Nursaidov N. Pedagogik tadqiqotlarda sun’iy intellektning o‘rni: uyga vazifalarni baholash tizimining ishlab chiqilishi va tatbiqi // Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences. — 2024. — B. 662–667.
  7. Vohidov S. Sun’iy intellekt asosida talabalarning ilmiy bilimlarini rivojlantirish // Universal Xalqaro Ilmiy Jurnal. — 2025. — T. 2, № 4.2. — B. 500–503. — DOI: https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.91462.
  8. Xia, Q., Weng, X., Ouyang, F., Lin, T. J., & Chiu, T. K. F. (2024). A scoping review on how generative artificial intelligence transforms assessment in higher education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21, Article 40. https://doi.org/10.1186/s41239-024-00468-z
  9. Yusuf, A., Pervin, N., & Román-González, M. (2024). Generative AI in education and research: A systematic mapping review. Review of Education. https://doi.org/10.1002/REV3.3489