10-tom, 2-son, b. 190–193, Nashr: 2026-10-22
UNIVERSITET TALABALARIDA MA’NAVIY FAROVONLIK VA RUHIY SALOMATLIK O‘RTASIDAGI MUNOSABATDA PSIXOLOGIK REZILYENTLIKNING VOSITACHILIK ROLI
ПОСРЕДНИЧЕСКАЯ РОЛЬ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ РЕЗИЛЬЕНТНОСТИ ВО ВЗАИМОСВЯЗИ ДУХОВНОГО БЛАГОПОЛУЧИЯ И ПСИХИЧЕСКОГО ЗДОРОВЬЯ СТУДЕНТОВ УНИВЕРСИТЕТА
THE MEDIATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL RESILIENCE IN THE RELATIONSHIP BETWEEN SPIRITUAL WELL-BEING AND MENTAL HEALTH AMONG UNIVERSITY STUDENTS
- Mamadiyarov O‘lmas Ergashovich — Qarshi davlat universiteti Psixologiya kafedrasi o‘qituvchisi · ORCID: 0009-0004-3187-0714
Annotatsiya
Mazkur maqolada universitet talabalarida ma’naviy farovonlik va ruhiy salomatlik o‘rtasidagi munosabat hamda ushbu jarayonda psixologik rezilyentlikning vositachilik roli nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Talabalik davrida yuzaga keladigan akademik stress, ijtimoiy moslashuv qiyinchiliklari va kelajak bilan bog‘liq noaniqliklar sharoitida ma’naviy farovonlik hamda psixologik rezilyentlikning ahamiyatiga alohida e’tibor qaratiladi. Ma’naviy farovonlikning ekzistensial va diniy komponentlari, psixologik rezilyentlikning qiyinchiliklarga moslashishdagi vazifalari hamda ularning ruhiy salomatlik bilan aloqasi ilmiy adabiyotlar asosida yoritiladi. Shuningdek, psixologik rezilyentlikni ma’naviy farovonlik va ruhiy salomatlik o‘rtasidagi munosabatni tushuntiruvchi ehtimoliy vositachi omil sifatida ko‘rib chiqishning nazariy asoslari bayon etiladi. Maqola xulosalari universitet talabalarining psixologik farovonligini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan ilmiy-amaliy yondashuvlarni ishlab chiqish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Аннотация
В статье представлен теоретический анализ взаимосвязи духовного благополучия и психического здоровья студентов университетов с особым вниманием к посреднической роли психологической резильентности. Рассматривается значение духовного благополучия и психологической резильентности в условиях академического стресса, трудностей социальной адаптации и неопределённости профессионального будущего. На основе научной литературы анализируются экзистенциальные и религиозные компоненты духовного благополучия, роль психологической резильентности в преодолении трудностей и её связь с психическим здоровьем. Особое внимание уделяется теоретическим основаниям рассмотрения психологической резильентности в качестве возможного медиатора взаимосвязи между духовным благополучием и психическим здоровьем. Выводы статьи могут послужить теоретической основой для разработки научно-практических подходов к поддержке психологического благополучия студентов университетов.
Abstract
This article presents a theoretical analysis of the relationship between spiritual well-being and mental health among university students, with particular emphasis on the mediating role of psychological resilience. It examines the significance of spiritual well-being and psychological resilience in the context of academic stress, social adjustment difficulties, and uncertainty about future careers. Drawing on scientific literature, the article discusses the existential and religious components of spiritual well-being, the role of psychological resilience in adapting to adversity, and its association with mental health. Particular attention is given to the theoretical rationale for considering psychological resilience as a potential mediator of the relationship between spiritual well-being and mental health. The findings may provide a theoretical basis for developing research-informed approaches to supporting university students’ psychological well-being.
Kalit so'zlar: ma’naviy farovonlik, ruhiy salomatlik, psixologik rezilyentlik, universitet talabalari, vositachilik roli, ekzistensial farovonlik, hayot mazmuni, stressga moslashuv
Foydalanilgan adabiyotlar
- Paloutzian, R. F. Loneliness, spiritual well-being and the quality of life / R. F. Paloutzian, C. W. Ellison // Loneliness: A Sourcebook of Current Theory, Research and Therapy / Eds.: L. A. Peplau, D. Perlman. – New York : Wiley, 1982. – P. 224–237.
- Ellison, C. W. Spiritual well-being: Conceptualization and measurement / C. W. Ellison // Journal of Psychology and Theology. – 1983. – Vol. 11, № 4. – P. 330–340.
- Connor, K. M. Development of a new resilience scale: The Connor–Davidson Resilience Scale (CD-RISC) / K. M. Connor, J. R. T. Davidson // Depression and Anxiety. – 2003. – Vol. 18, № 2. – P. 76–82.
- Smith, B. W. The Brief Resilience Scale: Assessing the ability to bounce back / B. W. Smith, J. Dalen, K. Wiggins [et al.] // International Journal of Behavioral Medicine. – 2008. – Vol. 15, № 3. – P. 194–200.
- World Mental Health Report: Transforming Mental Health for All. – Geneva : World Health Organization, 2022. – 312 p.
- Yıldırım, M. Exploring the associations between resilience, dispositional hope, preventive behaviours, subjective well-being, and psychological health / M. Yıldırım, G. Arslan // International Journal of Mental Health and Addiction. – 2022. – Vol. 20. – P. 2020–2035.