10-tom, 1-son, b. 260–262, Nashr: 2026-10-08

TRANSLATION ISSUES OF COMPLEX ANALYTICAL FORMS CARRYING GRAMMATICAL MEANING

GRAMMATIK MA’NO IFODALOVCHI MURAKKAB ANALITIK SHAKLLARNI TARJIMA QILISH MUAMMOLARI

ПРОБЛЕМЫ ПЕРЕВОДА СЛОЖНЫХ АНАЛИТИЧЕСКИХ ФОРМ, НЕСУЩИХ ГРАММАТИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ

  • Fazilat Mansur qizi — Khudoyberdiyeva, Department of English Language and Literature, Gulistan State University 0009-0000-4055-7645 · ORCID: 0009-0000-4055-7645

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

This article examines the challenges of translating complex analytical grammatical forms across languages, with a particular focus on English structures. Analytical forms, which consist of auxiliary verbs, particles, and syntactic constructions, encode grammatical meanings such as tense, aspect, mood, and voice. The study highlights that differences between source and target language systems often lead to grammatical mismatch, semantic loss, and pragmatic shifts. Drawing on contemporary translation theories and scholars such as Baker, House, Halliday, and Munday, the article analyzes how functional, semantic, and stylistic equivalence can be achieved in translation. It also discusses common translation strategies, including restructuring, simplification, omission, and compensation. The findings indicate that translators must balance form and meaning while considering contextual and discourse factors. The study concludes that functional equivalence and contextual adaptation are essential for accurately conveying the meaning of analytical constructions, especially in academic and technical texts.

Annotatsiya

Ushbu maqola turli tillar o‘rtasida murakkab analitik grammatik shakllarni tarjima qilish bilan bog‘liq muammolarni tahlil qiladi. Analitik shakllar yordamchi fe’llar, partikllar va sintaktik tuzilmalar orqali zamon, aspekt, mayl va nisbat kabi grammatik ma’nolarni ifodalaydi. Tadqiqotda manba va tarjima tillari o‘rtasidagi tizimlar farqi natijasida yuzaga keladigan grammatik nomuvofiqlik, semantik yo‘qotish va pragmatik siljishlar ko‘rib chiqiladi. Baker, House, Halliday va Munday kabi olimlarning nazariy qarashlariga tayangan holda, maqolada funksional va kommunikativ ekvivalentlik tamoyillari tahlil qilinadi. Shuningdek, tarjima jarayonida keng qo‘llaniladigan qayta qurish, soddalashtirish, tushirib qoldirish va kompensatsiya strategiyalari yoritiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, tarjimonlar shakl va mazmun o‘rtasida muvozanatni saqlashi va kontekst hamda diskurs xususiyatlarini hisobga olishi zarur.

Аннотация

Данная статья посвящена анализу проблем перевода сложных аналитических грамматических форм между языками. Аналитические формы, включающие вспомогательные глаголы, частицы и синтаксические конструкции, выражают такие грамматические значения, как время, аспект, модальность и залог. В исследовании рассматриваются трудности, возникающие из-за различий в грамматических системах исходного и целевого языков, включая грамматические несоответствия, семантические потери и прагматические сдвиги. Опираясь на современные теории перевода и работы таких исследователей, как Baker, House, Halliday и Munday, статья анализирует принципы функциональной и коммуникативной эквивалентности. Также рассматриваются основные стратегии перевода, включая перестройку структуры, упрощение, опущение и компенсацию. Результаты показывают, что перевод аналитических форм требует учета контекста, дискурса и коммуникативной цели текста. В заключение подчеркивается необходимость достижения баланса между формой и содержанием для адекватной передачи смысла.

Kalit so'zlar: analytical forms, grammatical meaning, translation studies, functional equivalence, grammatical mismatch, semantic loss, aspect, modality, discourse, translation strategies

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Baker, M. (2018). In other words: A coursebook on translation (3rd ed.). Routledge.
  2. Catford, J. C. (1965). A linguistic theory of translation. Oxford University Press. 3. Halliday, M. A. K., & Matthiessen, C. M. I. M. (2014). Halliday’s introduction to functional grammar (4th ed.). Routledge.
  3. House, J. (2020). Translation: The basics. Routledge.
  4. Johansson, S. (2019). Corpora and cross-linguistic research: Theory, method, and case studies. Brill.
  5. Munday, J. (2022). Introducing translation studies: Theories and applications (5th ed.). Routledge.