10-tom, 2-son, b. 461–464, Nashr: 2026-10-27
THE PARADIGMATICS OF TOPONYMS IN FAIRY-TALE TEXTS
ERTAK MATNLARIDAGI TOPONIMLARNING PARADIGMATIKASI
ПАРАДИГМАТИКА ТОПОНИМОВ В ТЕКСТАХ СКАЗОК
- Khujaeva Sayyora Sotimboyevna — English teacher at Urgench State Pedagogical Institute · ORCID: 0009-0005-1004-5282
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.bc45b6b8
Annotatsiya
This article examines the paradigmatic features of toponyms used in fairy-tale texts and explores their role in the semantic and structural organization of fictional narratives. Toponyms in fairy tales are not merely geographical markers; they can also convey cultural, historical, symbolic, and emotional meanings. The study focuses on the relationships established among different types of place names within fairy-tale discourse and considers how these relationships contribute to the development of the fictional world. Particular attention is paid to the contrast between real and imaginary toponyms, their semantic associations, and their interaction with characters, events, and narrative space. The analysis demonstrates that the paradigmatic organization of toponyms reflects the cultural worldview represented in fairy tales and contributes to the creation of a distinctive spatial background. The findings suggest that the study of toponymic paradigmatic provides valuable insights into the linguistic, cultural, and stylistic characteristics of fairy-tale texts.
Annotatsiya
Ushbu maqolada ertak matnlarida qo‘llaniladigan toponimlarning paradigmatik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi hamda ularning badiiy bayonning mazmuniy va strukturaviy tashkil etilishidagi o‘rni tadqiq etiladi. Ertaklarda toponimlar nafaqat geografik nomlarni ifodalovchi birliklar, balki madaniy, tarixiy, ramziy va hissiy ma’nolarni ham ifodalashi mumkin. Tadqiqot ertak diskursida turli xil geografik nomlar o‘rtasida yuzaga keladigan munosabatlarga, shuningdek, ushbu munosabatlarning badiiy olamni shakllantirishdagi ahamiyatiga qaratilgan. Ayniqsa, real va xayoliy toponimlarning qarama-qarshi qo‘yilishi, ularning semantik aloqalari hamda personajlar, voqealar va bayon makoni bilan o‘zaro munosabatiga alohida e’tibor beriladi. O‘tkazilgan tahlil shuni ko‘rsatadiki, toponimlarning paradigmatik tashkil etilishi ertaklarda aks etgan madaniy dunyoqarashni ifodalaydi va o‘ziga xos makoniy fonning yaratilishiga xizmat qiladi. Olingan natijalar toponimik paradigmatikani o‘rganish ertak matnlarining lingvistik, madaniy va uslubiy xususiyatlarini yanada chuqurroq anglash imkonini berishini ko‘rsatadi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются парадигматические особенности топонимов, используемых в текстах сказок, и исследуется их роль в смысловой и структурной организации художественного повествования. Топонимы в сказках являются не только географическими обозначениями, но и могут передавать культурные, исторические, символические и эмоциональные значения. Исследование сосредоточено на отношениях, устанавливаемых между различными типами географических названий в сказочном дискурсе, а также на том, каким образом эти отношения способствуют формированию художественного мира. Особое внимание уделяется противопоставлению реальных и вымышленных топонимов, их семантическим связям и взаимодействию с персонажами, событиями и пространством повествования. Проведённый анализ показывает, что парадигматическая организация топонимов отражает культурное мировоззрение, представленное в сказках, и способствует созданию своеобразного пространственного фона. Полученные результаты свидетельствуют о том, что изучение топонимической парадигматики позволяет глубже понять лингвистические, культурные и стилистические особенности текстов сказок.
Kalit so'zlar: toponym, paradigmatic, fairy-tale text, place names, fictional space, semantics, cultural meaning, narrative