9-tom, 2-son, b. 440–446, Nashr: 2026-09-25
TA’LIMDA KOLLABORATSIYA VA KOOPERATSIYA MASALALARI
ВОПРОСЫ КОЛЛАБОРАЦИИ И КООПЕРАЦИИ В ОБРАЗОВАНИИ
COLLABORATION AND COOPERATION IN EDUCATION
- Aslanova Nozima Xakimovna — pedagogika fanlari falsafa doktori (PhD), dotsent Buxoro viloyati Pedagogik mahorat markazi, Maktabgacha, boshlang‘ich va maxsus ta’lim metodikalari kafedrasi, Buxoro shahri, O‘zbekiston · ORCID: ORCID: https://orcid.org/0009-0006-4468-6528
Annotatsiya
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida kollaboratsiya va kooperatsiyaning pedagogik mohiyati, o‘zaro farqli va mushtarak jihatlari hamda o‘quvchilarning kognitiv, kommunikativ va ijtimoiy kompetensiyalarini rivojlantirishdagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning metodologik asosini qiyosiy-tahliliy, tizimli, kontent-tahlil va modellashtirish metodlari tashkil etadi. Ilmiy manbalar tahlili asosida kollaborativ ta’limning umumiy maqsad, muzokara, o‘zaro fikr almashish va birgalikda bilim yaratishga, kooperativ ta’limning esa vazifalarni taqsimlash, individual mas’uliyat va o‘zaro yordamga ko‘proq tayanishi aniqlandi. Tadqiqot natijasida ta’lim jarayonida kollaboratsiya va kooperatsiyani uyg‘unlashtirishning mualliflik modeli taklif etildi.
Аннотация
В статье рассматриваются педагогическая сущность коллаборации и кооперации в современном образовательном процессе, их сходства и различия, а также возможности развития когнитивных, коммуникативных и социальных компетенций учащихся. Методологическую основу исследования составили сравнительно-аналитический, системный, контент-анализ и метод моделирования. На основе анализа научных источников выявлено, что коллаборативное обучение преимущественно ориентировано на совместное конструирование знаний, обмен мнениями, переговоры и достижение общей цели, тогда как кооперативное обучение в большей степени опирается на распределение заданий, индивидуальную ответственность и взаимопомощь. В результате предложена авторская модель интеграции коллаборации и кооперации в образовательном процессе.
Abstract
This article examines the pedagogical nature of collaboration and cooperation in contemporary education, their similarities and differences, and their potential for developing students’ cognitive, communicative, and social competencies. The methodological framework includes comparative analysis, systems analysis, content analysis, and modelling. The analysis of recent scientific literature demonstrates that collaborative learning emphasizes shared knowledge construction, negotiation, exchange of perspectives, and common goal achievement, whereas cooperative learning relies more strongly on task distribution, individual accountability, and mutual assistance. As a result, the study proposes an author-developed model for integrating collaboration and cooperation in educational practice.
Kalit so'zlar: kollaboratsiya, kooperatsiya, kollaborativ ta’lim, kooperativ ta’lim, hamkorlik, guruhli ta’lim, kommunikativ kompetensiya, kognitiv faoliyat, XXI asr ko‘nikmalari, jamoaviy faoliyat
Foydalanilgan adabiyotlar
- OECD. PISA 2015 Results. Volume V: Collaborative Problem Solving. — Paris : OECD Publishing, 2017. — 308 p. — DOI: 10.1787/9789264285521-en.
- Kyndt E., Raes E., Lismont B., Timmers F., Cascallar E., Dochy F. A meta-analysis of the effects of face-to-face cooperative learning // Educational Research Review. — 2013. — Vol. 10. — P. 133–149. — DOI: 10.1016/j.edurev.2013.06.002.
- Lee Y., Seo E., Min J., Kim B., Shin Y., Kim U., Choe J.-Y. The Effects of Cooperative Learning on Social Competencies: A Meta-analysis // Korean Journal of Educational Research. — 2022. — Vol. 60, No. 8. — P. 61–97.
- Bandono A., Mukhlis M., Susilo A. K., Prabowo A. R., Maksum A. Collaborative Learning in Higher Education in the Fourth Industrial Revolution: A Systematic Literature Review and Future Research // International Journal of Learning, Teaching and Educational Research. — 2023. — Vol. 22, No. 10. — P. 209–230. — DOI: 10.26803/ijlter.22.10.12.
- How do students’ roles in collaborative learning affect collaborative problem-solving competency? A systematic review of research // Thinking Skills and Creativity. — 2023. — Vol. 50. — Article 101423. — DOI: 10.1016/j.tsc.2023.101423.
- Møgelvang A., Nyléhn J. Co-operative Learning in Undergraduate Mathematics and Science Education: A Scoping Review // International Journal of Science and Mathematics Education. — 2023. — Vol. 21. — P. 1935–1959. — DOI: 10.1007/s10763-022-10331-0.
- Ridwan M. R., Hadi S. A meta-analysis study on the effectiveness of a cooperative learning model on vocational high school students’ mathematics learning outcomes // Participatory Educational Research. — 2022. — Vol. 9, No. 4. — P. 396–421. — DOI: 10.17275/per.22.97.9.4.
- The Effect of Computer-Supported Collaborative Learning on Academic Achievement: A Meta-Analysis Study // International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology. — 2021. — Vol. 9, No. 3. — P. 426–448. — DOI: 10.46328/ijemst.1243.