9-tom, 2-son, b. 517–519, Nashr: 2026-09-26

SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING TALABA YOSHLAR TANQIDIY FIKRLASH KOMPETENSIYALARIGA TA'SIRI

ВЛИЯНИЕ ТЕХНОЛОГИЙ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА НА КОМПЕТЕНЦИИ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ СТУДЕНЧЕСКОЙ МОЛОДЁЖИ

THE IMPACT OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES ON THE CRITICAL THINKING COMPETENCIES OF UNIVERSITY STUDENTS

  • Shukurova Zubayda Umarovna — Buxoro xalqaro universitet magistranti

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada sun’iy intellektdan foydalanishning talaba yoshlarning tanqidiy fikrlash qobiliyatiga ta’siri tahlil qilingan. Sun’iy intellekt texnologiyalari ta’lim jarayonida axborotni tezkor qayta ishlash, mustaqil ta’lim olishva analitik fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qilishi yoritilgan. Shu bilan birga, ushbu texnologiyalardan haddan tashqari ko‘p foydalanish talabalarning tayyor javoblarga qaram bo‘lib qolishi, mustaqil mushohada yuritish va axborotni tanqidiy baholash qobiliyatining pasayishiga olib kelishi mumkinligi asoslangan. Tadqiqot natijasida sun’iy intellektdan oqilona foydalanish, media va axborot savodxonligini rivojlantirish hamda tanqidiy fikrlash kompetensiyalarini shakllantirish zarurligi aniqlangan.

Аннотация

В данной статье проанализировано влияние использования искусственного интеллекта на способности студентов к критическому мышлению. Освещается роль технологий искусственного интеллекта в образовательном процессе, их вклад в оперативную обработку информации, организацию самостоятельного обучения и развитие аналитических навыков мышления. Вместе с тем обосновано, что чрезмерное использование данных технологий может привести к зависимости студентов от готовых ответов, снижению способности к самостоятельному рассуждению и критической оценке информации. В результате исследования выявлена необходимость рационального использования искусственного интеллекта, развития медиаграмотности и информационной грамотности, а также формирования компетенций критического мышления.

Abstract

This article analyzes the impact of artificial intelligence on the critical thinking abilities of university students. It highlights how artificial intelligence technologies contribute to the educational process by enabling rapid information processing, supporting independent learning, and enhancing analytical thinking skills. At the same time, the study argues that excessive reliance on these technologies may lead students to depend on ready-made answers, reducing their ability to think independently and critically evaluate information. The research findings indicate the necessity of promoting the responsible use of artificial intelligence, developing media and information literacy, and fostering critical thinking competencies among students.

Kalit so'zlar: tadqiqot, talaba, sun’iy intellekt, texnologiya, tanqidiy fikrlash, ta‘lim, qobilyat, ko‘nikma

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. (2020).
  2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining raqamli ta’limni rivojlantirishga oid qarorlari
  3. G‘oziyev E ― “Umumiy psixologiya”1-kitobi Toshkent 2004”
  4. Rustamova Nodira Rustamovna, Panjiyeva Nasiba, Umurqulova Guliparvinoz, Qosimova Gulshoda-“Sun’iy intellekt talaba qo‘lida: o‘qitish, o‘rganish va tafakkurning yangi chegaralari”-“Yangi O‘zbekiston taraqqiyotida talaba-yoshlar faolligini oshirishning ilmiyva innovatsion tendensiyalari” mavzusida respublika ilmiy-amaliy anjuman.2025
  5. To‘rayev, B.Sun’iy intellekt davrida axborot madaniyati va tanqidiy fikrlashni shakllantirish muammolari“Raqamli texnologiyalar asrida ilm-fan va ta'lim”mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. 2022
  6. Azizov, A. “ChatGPT kabi generativ SI vositalarining talabalar mustaqil fikrlashiga ta'siri”-O‘zbekistonda oliy ta'lim jurnali. 2024
  7. Machine Learning and Human Intelligence. Rose Luckin (2018)