10-tom, 2-son, b. 407–410, Nashr: 2026-10-27
SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH ORQALI TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI
ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ОБРАЗОВАНИЯ ПОСРЕДСТВОМ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ТЕХНОЛОГИЙ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА
PEDAGOGICAL MECHANISMS FOR ENHANCING EDUCATIONAL EFFECTIVENESS THROUGH THE USE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE TECHNOLOGIES
- Otajanov Olimbay Atamurotovich — Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti Pedagogika va psixalogiya kafedrasi dotsenti · ORCID: https://orcid.org/0009-0007-0974-5673
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.ab7a0210
Annotatsiya
Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish orqali ta’lim samaradorligini oshirishning pedagogik mexanizmlari nazariy-tahliliy yondashuv asosida ko‘rib chiqiladi. Ta’limni individuallashtirish, adaptiv o‘qitish, tezkor qayta aloqa, mustaqil ta’limni qo‘llab-quvvatlash hamda pedagogik qarorlarni ma’lumotlar asosida takomillashtirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Ilmiy manbalarni o‘rganish va tizimlashtirish natijasida sun’iy intellektni ta’limga mas’uliyatli integratsiyalashning konseptual modeli taklif etiladi. Shuningdek, akademik halollik, ma’lumotlar maxfiyligi, algoritmik xatolar va pedagog nazoratini saqlash masalalariga e’tibor qaratiladi. Maqola nazariy xarakterga ega bo‘lib, unda empirik tajriba natijalari da’vo qilinmaydi.
Аннотация
В данной статье на основе теоретико-аналитического подхода рассматриваются педагогические механизмы повышения эффективности образования посредством использования технологий искусственного интеллекта. Анализируются возможности индивидуализации обучения, адаптивного обучения, оперативной обратной связи, поддержки самостоятельного обучения, а также совершенствования педагогических решений на основе данных. В результате изучения и систематизации научных источников предлагается концептуальная модель ответственной интеграции искусственного интеллекта в образовательный процесс. Особое внимание уделяется вопросам академической честности, конфиденциальности данных, алгоритмических ошибок и сохранения педагогического контроля. Статья носит теоретический характер и не содержит утверждений об эмпирических результатах эксперимента.
Abstract
This article examines the pedagogical mechanisms for enhancing educational effectiveness through the use of artificial intelligence technologies based on a theoretical and analytical approach. It analyzes the potential of learning individualization, adaptive learning, timely feedback, support for independent learning, and the improvement of pedagogical decision-making based on data. As a result of reviewing and systematizing scientific sources, the article proposes a conceptual model for the responsible integration of artificial intelligence into education. Particular attention is paid to academic integrity, data privacy, algorithmic errors, and the maintenance of teacher oversight. The article is theoretical in nature and does not claim to present empirical experimental findings.
Kalit so'zlar: sun’iy intellekt, ta’lim samaradorligi, pedagogik mexanizmlar, raqamli ta’lim, adaptiv o‘qitish, individuallashtirish, mustaqil ta’lim, akademik halollik, raqamli kompetensiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- Miao, F., Holmes, W. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023. https://doi.org/10.54675/EWZM9535
- Miao, F., Cukurova, M. AI Competency Framework for Teachers. Paris: UNESCO, 2024. https://doi.org/10.54675/ZJTE2084
- UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: UNESCO, 2021. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381137
- OECD. OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. Paris: OECD Publishing, 2023. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
- Holmes, W., Bialik, M., Fadel, C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019.