10-tom, 2-son, b. 37–39, Nashr: 2026-10-21

SHAXS PSIXOLOGIK YETUKLIGINI O‘RGANISHNING NAZARIY-PSIXOLOGIK YONDASHUVLARI

ТЕОРЕТИКО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ К ИЗУЧЕНИЮ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ ЗРЕЛОСТИ ЛИЧНОСТИ

THEORETICAL AND PSYCHOLOGICAL APPROACHES TO STUDYING PERSONALITY MATURITY

  • Odilova Naira Gulyamovna — O‘zbekiston milliy universiteti, psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent UO‘K:159.923 · ORCID: 0009-0004-5354-1027

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada shaxs psixologik yetukligini o‘rganishning nazariy-psixologik yondashuvlari tahlil qilingan. Psixologik yetuklik fenomenining mazmun-mohiyati, uning shaxs kamoloti va individual rivojlanishidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, G.Olport, A.Maslou, K.Rodjers, E.Fromm, F.Perlz, E.Erikson va Dj.Lovinger kabi olimlarning shaxs psixologik yetukligi haqidagi ilmiy qarashlari ko‘rib chiqilgan. Psixologik yetuklikning asosiy mezonlari sifatida o‘zini o‘zi anglash, avtonomlik, mas’uliyatlilik, hissiy barqarorlik, empatiya, o‘zini o‘zi ro‘yobga chiqarish va samarali shaxslararo munosabatlar o‘rnatish qobiliyatining ahamiyati ochib berilgan. Shuningdek, psixologik yetuklikning shakllanishi uzluksiz rivojlanish jarayoni ekanligi hamda uning shaxsning kasbiy va ijtimoiy faoliyatidagi ahamiyati asoslab berilgan.

Аннотация

В данной статье проанализированы теоретико-психологические подходы к изучению психологической зрелости личности. Раскрыты сущность феномена психологической зрелости, его роль в личностном становлении и индивидуальном развитии. Также рассмотрены научные взгляды таких учёных, как Г.Олпорт, А.Маслоу, К.Роджерс, Э.Фромм, Ф.Перлз, Э.Эриксон и Дж.Ловингер, на проблему психологической зрелости личности. Раскрыто значение таких основных критериев психологической зрелости, как самопознание, автономность, ответственность, эмоциональная устойчивость, эмпатия, самоактуализация и способность выстраивать эффективные межличностные отношения. Кроме того, обосновано, что формирование психологической зрелости представляет собой непрерывный процесс развития, имеющий важное значение для профессиональной и социальной деятельности личности.

Abstract

This article analyzes theoretical and psychological approaches to the study of personality psychological maturity. It explores the essence of the phenomenon of psychological maturity and its role in personality development and individual growth. The article also examines the scientific views of such scholars as G.Allport, A.Maslow, C.Rogers, E.Fromm, F.Perls, E.Erikson and J.Loevinger on personality psychological maturity. It highlights the importance of the main criteria of psychological maturity, including self-awareness, autonomy, responsibility, emotional stability, empathy, self-actualization, and the ability to establish effective interpersonal relationships. Furthermore, the article substantiates that the formation of psychological maturity is a continuous developmental process and emphasizes its significance in an individual's professional and social activities.

Kalit so'zlar: psixologik yetuklik, shaxs kamoloti, shaxs psixologiyasi, o‘zini o‘zi anglash, o‘zini o‘zi ro‘yobga chiqarish, avtonomlik, mas’uliyatlilik, hissiy barqarorlik, empatiya, individual rivojlanish, shaxslararo munosabatlar, insonparvarlik psixologiyasi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Маслоу А. Мотивация и личность. СПб., 2014
  2. Олпорт Г. Становление личности. М., 2002.
  3. Сухобская Г.С. Понятие «зрелость социално-психологического развития человека» в контексте андрагогики // Новые знания. 2002. № 4. С. 17–20.
  4. Фрейджер Р., Фейдимен Дж. Личность: теории, эксперименты, упражнения. СПб., 2002