10-tom, 2-son, b. 403–406, Nashr: 2026-10-27
SHAXS IJTIMOIYLASHUVIDA IJTIMOIY YAQINLIKNING NAMOYON BO‘LISHI VA UNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI
ПРОЯВЛЕНИЕ СОЦИАЛЬНОЙ БЛИЗОСТИ В ПРОЦЕССЕ СОЦИАЛИЗАЦИИ ЛИЧНОСТИ И ЕЁ ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ
PROYA VLENIYE SOTSIALNOY BLIZOSTI V PROTSESSE SOTSIALIZATSII LICHNOSTI I YEYO PSIKHOLOGICHESKIYE MEKHANIZMI
- Salayeva Navbahar — Urganch davlat universiteti “Pedagogika va psixologiya” kafedrasi d.v.b., ps.f.n. · ORCID: https://orcid.org/0009-0006-1303-2054
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.fea87ae3
Annotatsiya
Maqolada shaxs ijtimoiylashuvi jarayonida ijtimoiy yaqinlikning namoyon bo‘lishi, uning muloqotmandlik va altruistik yo‘nalganlik bilan bog‘liqligi hamda psixologik mexanizmlari tahlil qilingan. Ijtimoiy yaqinlikning barqaror shaxsiy belgi sifatidagi mohiyati, muomala jarayoniga ta’sir etuvchi omillar (A.V. Mudrik) va kasbiy pedagogik muomalaning tarkibiy qismlari (V.A. Kan-Kalik) yoritilgan. Muloqotmandlik va odamovilik darajasini R.S. Nemov metodikalari yordamida aniqlash hamda rivojlanmagan sifatlar ustida korreksion ish olib borish yo‘nalishlari ko‘rsatilgan.
Аннотация
В статье анализируется проявление социальной близости в процессе социализации личности, её связь с коммуникабельностью и альтруистической направленностью, а также психологические механизмы. Раскрыта сущность социальной близости как устойчивой личностной черты, рассмотрены факторы, влияющие на процесс общения (А.В. Мудрик), и компоненты профессионального педагогического общения (В.А. Кан-Калик). Указаны пути определения уровня коммуникабельности и общительности по методикам Р.С. Немова и проведения коррекционной работы.
Abstract
The article analyzes the manifestation of social closeness in the process of personality socialization, its relationship with sociability and altruistic orientation, and its psychological mechanisms. The essence of social closeness as a stable personality trait is described, along with the factors influencing communication (A.V. Mudrik) and the components of professional pedagogical communication (V.A. Kan-Kalik). Ways of assessing the levels of sociability and unsociability using R.S. Nemov’s methods and of carrying out corrective work are outlined.
Kalit so'zlar: shaxs ijtimoiylashuvi, ijtimoiy yaqinlik, muloqotmandlik, altruizm, pedagogik muomala, attraksiya, psixologik mexanizmlar, korreksiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- G‘oziev E.G‘. Umumiy psixologiya. – Toshkent: Universitet, 2002.
- Андреева Г.М. Социальная психология. – М.: Аспект Пресс, 2005.
- Бодалев А.А. Личность и общение. – М.: Педагогика, 1983.
- Кан-Калик В.А. Учителю о педагогическом общении. – М.: Просвещение, 1987.
- Леонтьев А.А. Педагогическое общение. – М.: Знание, 1979.
- Мудрик А.В. Общение в процессе воспитания. – М.: Педагогическое общество России, 2001.
- Немов Р.С. Психология: в 3 кн. Кн. 3: Экспериментальная педагогическая психология и психодиагностика. – М.: Владос, 2003.