11-tom, 1-son, b. 351–354, Nashr: 2026-11-14
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA TALABALARNING FANNI O‘ZLASHTIRISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-DIDAKTIK SHART-SHAROITLARI
- Baxronova Sayyora Botir qizi — Osiyo Xalqaro universiteti tayanch doktoranti
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.24908518
Annotatsiya
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya va onlayn ta’lim sharoitida talabalarning fanni o‘zlashtirish ko‘nikmalarini rivojlantirishning pedagogik-didaktik shart-sharoitlari yoritilgan. Onlayn ta’limda o‘zlashtirishni qiyinlashtiruvchi omillar - o‘qituvchi bilan jonli muloqotning kamligi, o‘quv materialining tartibsiz taqdim etilishi, qayta aloqaning kechikishi va talabaning o‘z-o‘zini boshqarish ko‘nikmasi yetarli emasligi tahlil qilingan. Motivatsion-maqsadli, mazmuniy-resurs, faoliyatli-kommunikativ va nazorat-refleksiv komponentlardan iborat model taklif etilgan. Har bir omil uchun pedagogik yechim va raqamli vosita ko‘rsatilgan, haftalik onlayn modulni tashkil etishning besh bosqichli sikli asoslangan. O‘qituvchi va talabalar uchun amaliy tavsiyalar berilgan.
Аннотация
В статье освещаются педагогико-дидактические условия развития навыков усвоения учебной дисциплины студентами в условиях цифровой трансформации и онлайн-обучения. Проанализированы факторы, затрудняющие усвоение в онлайн-обучении: недостаток живого общения с преподавателем, бессистемная подача учебного материала, запаздывание обратной связи и недостаточная сформированность навыков саморегуляции студента. Предложена модель, включающая мотивационно-целевой, содержательно-ресурсный, деятельностно-коммуникативный и контрольно-рефлексивный компоненты. Для каждого фактора указаны педагогическое решение и цифровое средство, обоснован пятиэтапный цикл организации недельного онлайн-модуля. Даны практические рекомендации для преподавателей и студентов.
Abstract
The article highlights the pedagogical and didactic conditions for developing students’ subject mastery skills in the context of digital transformation and online learning. The factors that hinder mastery in online learning are analyzed: limited live interaction with the teacher, unstructured presentation of learning material, delayed feedback and students’ insufficient self-regulation skills. A model comprising motivational-goal, content-resource, activity-communicative and control-reflective components is proposed. For each factor, a pedagogical solution and a digital tool are identified, and a five-stage cycle for organizing a weekly online module is substantiated. Practical recommendations for teachers and students are given.
Kalit so'zlar: raqamli transformatsiya, onlayn ta’lim, fanni o‘zlashtirish ko‘nikmasi, mustaqil ta’lim, o‘z-o‘zini boshqarish, LMS, Moodle, qayta aloqa, formativ baholash, mikrota’lim, refleksiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. – Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: lex.uz.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-son Farmoni. – Toshkent, 2019-yil 8-oktabr.
- Baxronova S.B. (2026). Masofaviy ta’limda kasbiy kompetentlik tushunchasining pedagogik mazmuni: taqqoslovchi tahlil. Development Of Science, 1(1), pp. 282-288.
- Kurbonov G‘. G‘., Baxronova S. B. (2025). Ta’lim jarayonida raqamli platformalarning integratsiyasi: amaliy yondashuvlar. Pedagogik akmeologiya, 4(21), pp. 72-76.
- Baxronova S. B. (2025). Smart texnologiyalar asosida matematik model va vizual vositalar bilan o‘qitishning innovatsion yondashuvlari. Development Of Science, 6(5), pp. 168-175.
- Moore M.G. Theory of transactional distance // Keegan D. (Ed.). Theoretical Principles of Distance Education. – London: Routledge, 1993. – P. 22–38.
- Garrison D.R., Anderson T., Archer W. Critical inquiry in a text-based environment: Computer conferencing in higher education // The Internet and Higher Education. – 2000. – Vol. 2, No. 2–3. – P. 87–105.
- Anderson T. (Ed.). The Theory and Practice of Online Learning. 2nd ed. – Edmonton: Athabasca University Press, 2008. – 472 p.
- Полат Е.С., Бухаркина М.Ю., Моисеева М.В. Теория и практика дистанционного обучения. – М.: Академия, 2004. – 416 с.
- Zimmerman B.J. Becoming a self-regulated learner: An overview // Theory Into Practice. – 2002. – Vol. 41, No. 2. – P. 64–70.