9-tom, 1-son, b. 158–164, Nashr: 2026-09-13

RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA TARMOQ TEXNOLOGIYALARINI O‘QITISHNING ZAMONAVIY DASTURIY-METODIK TA’MINOTI: QIYOSIY TAHLIL VA RIVOJLANISH TENDENSIYALARI

СОВРЕМЕННОЕ ПРОГРАММНО-МЕТОДИЧЕСКОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ ОБУЧЕНИЯ СЕТЕВЫМ ТЕХНОЛОГИЯМ В ЦИФРОВОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ: СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ И ТЕНДЕНЦИИ РАЗВИТИЯ

MODERN SOFTWARE AND METHODOLOGICAL SUPPORT FOR TEACHING NETWORK TECHNOLOGIES IN A DIGITAL EDUCATIONAL ENVIRONMENT: COMPARATIVE ANALYSIS AND DEVELOPMENT TRENDS

  • Odil Islomov — Osiyo Xalqaro universiteti Aniq fanlar va raqamli texnologiyalari kafedrasi o‘qituvchisi

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada raqamli ta’lim muhitida tarmoq texnologiyalarini o‘qitishda qo‘llanilayotgan zamonaviy dasturiy-metodik ta’minotlarning pedagogik va funksional imkoniyatlari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida tarmoq infratuzilmasini modellashtirish va virtual laboratoriya mashg‘ulotlarini tashkil etishda keng qo‘llaniladigan Cisco Packet Tracer, GNS3, EVE-NG hamda MikroTik CHR platformalari o‘rganilgan. Mazkur dasturiy vositalar virtual laboratoriya tashkil etish, tarmoqni modellashtirish, amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish, interaktivlik, foydalanish qulayligi, mustaqil ta’limni tashkil etish va ta’lim jarayoniga integratsiyalash imkoniyatlari kabi mezonlar asosida baholangan. Tadqiqot jarayonida qiyosiy tahlil, tizimlashtirish, umumlashtirish va baholash metodlaridan foydalanilgan. Tahlil natijalari mavjud platformalar talabalarda tarmoq qurilmalarini sozlash, tarmoq topologiyalarini yaratish va boshqarish bo‘yicha amaliy kompetensiyalarni rivojlantirish uchun keng imkoniyatlarga ega ekanligini ko‘rsatdi. Aynan shu, dasturiy vositalarni metodik materiallar, o‘quv topshiriqlari, baholash va monitoring mexanizmlari bilan yaxlit integratsiyalash borasida ayrim cheklovlar mavjudligi aniqlandi. Tadqiqot natijasida tarmoq texnologiyalarini o‘qitishning dasturiy-metodik ta’minotini takomillashtirishga qaratilgan asosiy metodik talablar va rivojlanish tendensiyalari belgilab berildi.

Аннотация

В статье представлен сравнительный анализ педагогических и функциональных возможностей современного программно-методического обеспечения, применяемого при обучении сетевым технологиям в цифровой образовательной среде. В рамках исследования рассмотрены широко используемые платформы Cisco Packet Tracer, GNS3, EVE-NG и MikroTik CHR, предназначенные для моделирования сетевой инфраструктуры и организации виртуальных лабораторных занятий. Программные средства оценивались по таким критериям, как возможности организации виртуальных лабораторий, моделирования компьютерных сетей, формирования практических навыков, интерактивность, удобство использования, поддержка самостоятельного обучения и интеграция в образовательный процесс. В исследовании использованы методы сравнительного анализа, систематизации, обобщения и оценки. Результаты анализа показали, что рассматриваемые платформы обладают значительными возможностями для развития практических компетенций обучающихся в области создания сетевых топологий, настройки и администрирования сетевого оборудования. Вместе с тем выявлены отдельные ограничения, связанные с комплексной интеграцией программных средств с методическими материалами, учебными заданиями, механизмами оценивания и мониторинга образовательных результатов. На основе проведенного анализа определены основные методические требования и перспективные тенденции совершенствования программно-методического обеспечения обучения сетевым технологиям в цифровой образовательной среде.

Abstract

This article presents a comparative analysis of modern software and methodological support used in teaching network technologies in a digital educational environment. The study focuses on the pedagogical and functional capabilities of widely used network simulation and virtualization platforms, including Cisco Packet Tracer, GNS3, EVE-NG, and MikroTik CHR. The platforms are analyzed according to a set of criteria, such as the possibilities for organizing virtual laboratory activities, network modeling, practical skills development, interactivity, usability, independent learning, and integration into the educational process. The study employs comparative analysis, systematization, generalization, and evaluation methods to identify the advantages and limitations of existing software solutions. The results indicate that current platforms provide effective opportunities for developing students’ practical competencies in network configuration and administration; however, their integration with methodological materials, learning tasks, assessment, and monitoring mechanisms remains limited. Based on the comparative analysis, key trends and methodological requirements for improving software and methodological support for teaching network technologies in a digital educational environment are identified.

Kalit so'zlar: raqamli ta’lim muhiti, tarmoq texnologiyalari, dasturiy-metodik ta’minot, Cisco Packet Tracer, GNS3, EVE-NG, MikroTik CHR, virtual laboratoriya, tarmoq simulyatsiyasi, raqamli ta’lim, amaliy kompetensiya

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Asadi S., Allison J., Khurana M., Nilashi M. Simulation-Based Learning for Computer and Networking Teaching: A Systematic Literature Review and Bibliometric Analysis // Education and Information Technologies. – 2024. – Vol. 29. – P. 15655–15690.
  2. Podsadnikov A.V., Rozov K.V., Kratov S.V. Applying Network Simulation Tools in Learning Process // Informatics and Education. – 2021. – Vol. 36, No. 1. – P. 47–56.
  3. Sun L., Li L. Research on Virtual Simulation Experiment Platform for Network Engineering Major // Experiment Science and Technology. – 2023. – Vol. 21, No. 2. – P. 34–38.
  4. Mwansa G., Ngandu M.R., Dasi Z.S. Enhancing Practical Skills in Computer Networking: Evaluating the Unique Impact of Simulation Tools, Particularly Cisco Packet Tracer, in Resource-Constrained Higher Education Settings // Education Sciences. – 2024. – Vol. 14, No. 10. – Article 1099.
  5. Runtuwene S.J., Abdulgani A.N., Pakan O.M.L., Pinontoan F.C.G., Mangaronda D.I., Kambey T.N. Network Simulation Using Cisco Packet Tracer in Computer Network Learning in Higher Education // Jurnal Syntax Admiration. – 2024. – Vol. 5, No. 11. – P. 5099–5106.
  6. Amran A., Syaharani H. Implementation of Cisco Packet Tracer as Network Simulation in Educational Environment at SMK Tarbiyatul Banin-Banat Montong School // Jurnal Mandiri IT. – 2024. – Vol. 13, No. 1. – P. 161–170.
  7. Saud A.S., Adhikari B., Piya S. Evaluating the Effectiveness of Cisco Packet Tracer for Teaching Networking Concepts at the Undergraduate Level // Perspectives on Higher Education. – 2025. – Vol. 15, No. 1. – P. 123–136.
  8. Simanjuntak H.G.I., Bachri B.S., Maureen I.Y. Pengaruh Case Based Learning Menggunakan Cisco Packet Tracer Terhadap Kemampuan Berpikir Kreatif Siswa Kelas XI di SMAK Untung Suropati Krian // EDUKASIA: Jurnal Pendidikan dan Pembelajaran. – 2024. – Vol. 5, No. 1. – P. 1149–1156.
  9. Yurmanalis Y., Khairuddin K., Musril H.A., Derta S. Efektivitas Laboratorium Virtual Menggunakan GNS3 di SMK N 04 Payakumbuh // Jurnal Pendidikan dan Konseling (JPDK). – 2022. – Vol. 4, No. 4. – P. 4288–4293.
  10. Widodo B., Aziezah N., Wicaksono A. Pengembangan Model Laboratorium Jaringan Virtual Menggunakan GNS3 Di SMKS Bhinneka Karya 5 Boyolali // Nusantara: Jurnal Pengabdian kepada Masyarakat. – 2023. – Vol. 3, No. 2.
  11. Harahus M., Čavojský M., Bugár G., Pleva M. Interactive Network Learning: An Assessment of EVE-NG Platform in Educational Settings // Acta Electrotechnica et Informatica. – 2023. – Vol. 23, No. 3. – P. 3–9.
  12. Sholeha E.W., Jaya D.Y., Supriyanto A., Utomo H.S. Komparasi Fungsionalitas EVE-NG dan GNS3: Simulasi Protokol Jaringan // Algoritma: Jurnal Ilmu Komputer dan Informatika. – 2025. – Vol. 9, No. 1. – P. 1–8.