7-tom, 1-son, b. 399–401, Nashr: 2026-08-08
RAQAMLI TA’LIM MUHITIDA O‘QUVCHILARNING IJTIMOIY-EMOTSIONAL KOMPETENSIYALARINI BAHOLASHNING INNOVATSION DIAGNOSTIK MODELI
ИННОВАЦИОННАЯ ДИАГНОСТИЧЕСКАЯ МОДЕЛЬ ОЦЕНКИ СОЦИАЛЬНО-ЭМОЦИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧАЩИХСЯ В ЦИФРОВОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЕ
AN INNOVATIVE DIAGNOSTIC MODEL FOR ASSESSING STUDENTS’ SOCIAL-EMOTIONAL COMPETENCIES IN A DIGITAL LEARNING ENVIRONMENT
- Xamroyeva Nargiza Shavkatovna — Osiyo xalqaro universiteti o'qituvchisi
Annotatsiya
Ushbu ilmiy maqolada raqamli ta’lim muhiti sharoitida o‘quvchilarning ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarini baholashning innovatsion diagnostik modeli nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi nafaqat o‘quv jarayonini tashkil etish shakllarini, balki o‘quvchilarning shaxsiy rivojlanish ko‘rsatkichlarini baholash yondashuvlarini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Shu nuqtai nazardan, ijtimoiy-emotsional kompetensiyalarni aniqlash, ularni raqamli vositalar yordamida monitoring qilish va tahlil etish dolzarb ilmiy-amaliy muammolardan biri sifatida qaraladi. Tadqiqotda kompetensiyalarni baholashning an’anaviy usullari bilan bir qatorda sun’iy intellekt, adaptiv testlash tizimlari, learning analytics va raqamli portfoliolar asosidagi innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘quvchilarning empatiya, o‘zini boshqarish, ijtimoiy muloqot, mas’uliyat va emotsional barqarorlik kabi komponentlarini diagnostika qilishning strukturaviy modeli ishlab chiqiladi. Maqola natijalari raqamli ta’lim muhitida individual yondashuvni kuchaytirish, ta’lim samaradorligini oshirish hamda o‘quvchilarning ijtimoiy-emotsional rivojlanishini tizimli baholash imkonini beradi.
Аннотация
В данной научной статье проводится теоретический и практический анализ инновационной диагностической модели оценки социально-эмоциональных компетенций обучающихся в условиях цифровой образовательной среды. Стремительное развитие цифровых технологий в современной системе образования коренным образом изменяет не только формы организации учебного процесса, но и подходы к оценке показателей личностного развития учащихся. В этой связи выявление социально-эмоциональных компетенций, их мониторинг и анализ с использованием цифровых инструментов рассматриваются как одна из наиболее актуальных научно-практических проблем. В исследовании наряду с традиционными методами оценки компетенций анализируются инновационные подходы, основанные на использовании искусственного интеллекта, адаптивных систем тестирования, learning analytics и цифровых портфолио. Кроме того, разрабатывается структурная модель диагностики таких компонентов, как эмпатия, саморегуляция, социальная коммуникация, ответственность и эмоциональная устойчивость. Результаты статьи позволяют усилить индивидуальный подход в цифровой образовательной среде, повысить эффективность обучения и обеспечить системную оценку социально-эмоционального развития учащихся.
Abstract
This scientific article theoretically and practically analyzes an innovative diagnostic model for assessing students’ social-emotional competencies in a digital learning environment. In the modern education system, the rapid development of digital technologies is fundamentally transforming not only the forms of organizing the educational process but also the approaches used to assess students’ personal development indicators. From this perspective, identifying social-emotional competencies, monitoring them through digital tools, and analyzing their development are considered among the most relevant scientific and practical challenges. The study examines innovative approaches based on artificial intelligence, adaptive testing systems, learning analytics, and digital portfolios, alongside traditional methods of competency assessment. In addition, a structural model for diagnosing components such as empathy, self-management, social communication, responsibility, and emotional resilience is developed. The results of the article provide opportunities to strengthen individualized approaches in digital learning environments, improve educational effectiveness, and systematically assess students’ social-emotional development.
Kalit so'zlar: Raqamli ta’lim, ijtimoiy-emotsional kompetensiya, diagnostika modeli, baholash tizimi, learning analytics, sun’iy intellekt, adaptiv test, raqamli portfolio, emotsional intellekt, pedagogik monitoring
Foydalanilgan adabiyotlar
- Goleman D. Emotional Intelligence. New York: Bantam Books, 1995.
- OECD. Social and Emotional Skills: Well-being, Connectedness and Success. OECD Publishing, 2021.
- Mayer J.D., Salovey P. Emotional Intelligence. Basic Books, 2004.
- Siemens G. Learning Analytics: The Emergence of a Discipline. American Behavioral Scientist, 2013.
- Baker R., Inventado P. Educational Data Mining and Learning Analytics. 2014.
- UNESCO. Digital Education and Competence Frameworks. Paris, 2020.
- Durlak J.A. et al. The Impact of Enhancing Students’ Social and Emotional Learning. Child Development, 2011.
- Mayer R. Multimedia Learning. Cambridge University Press, 2009.
- Shute V., Rahimi S. Review of Learning Analytics. 2017.
- Kolb D. Experiential Learning. Prentice Hall, 1984.
- Zins J.E. et al. Building Academic Success on Social and Emotional Learning. Teachers College Press, 2004.