9-tom, 1-son, b. 448–453, Nashr: 2026-09-15

RAQAMLI TA'LIM MUHITIDA BO'LAJAK O'QITUVCHILARNING AXBOROT-KOMMUNIKATIV KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH METODIKASI

МЕТОДИКА РАЗВИТИЯ ИНФОРМАЦИОННО-КОММУНИКАТИВНОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ СРЕДЫ

METHODOLOGY FOR DEVELOPING THE INFORMATION AND COMMUNICATION COMPETENCE OF FUTURE TEACHERS IN A DIGITAL LEARNING ENVIRONMENT

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Maqola 2020-yilda ta'lim muassasalarining masofaviy shaklga majburiy o'tishi tajribasidan kelib chiqib, o'qituvchining axborot-kommunikativ kompetentligini texnik savodxonlikdan farqlash zarurligini asoslaydi. DigCompEdu va UNESCO ICT-CFT ramkalari, konnektivizm g'oyalari hamda SAMR modeli tahlil qilinadi. Muallif "Kuzatish – Moslashtirish – Yaratish – Ulashish" deb nomlangan to'rt bosqichli metodikani va unga mos topshiriqlar tipologiyasini taklif etadi. Metodikani pedagogik va fan metodikasi kurslariga integratsiya qilish bo'yicha tavsiyalar beriladi.

Аннотация

Опираясь на опыт вынужденного перехода образовательных учреждений на дистанционное обучение в 2020 году, статья обосновывает необходимость разграничения информационно-коммуникативной компетентности учителя и технической грамотности. Анализируются рамки DigCompEdu и UNESCO ICT-CFT, идеи коннективизма и модель SAMR. Автор предлагает четырёхэтапную методику «Наблюдение – Адаптация – Создание – Обмен» и соответствующую типологию заданий. Даны рекомендации по интеграции методики в педагогические и предметно-методические курсы.

Abstract

Drawing on the experience of the forced shift to distance education in 2020, the article argues that a teacher's information and communication competence must be distinguished from technical literacy. The DigCompEdu and UNESCO ICT-CFT frameworks, the ideas of connectivism and the SAMR model are analysed. The author proposes a four-stage methodology, "Observe – Adapt – Create – Share", together with a typology of learning tasks aligned with each stage. Recommendations are given for embedding the methodology into pedagogy and subject-methods courses.

Kalit so'zlar: axborot-kommunikativ kompetentlik, raqamli ta'lim muhiti, bo'lajak o'qituvchi, DigCompEdu, SAMR, bosqichli metodika, raqamli kontent

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "'Raqamli O'zbekiston – 2030' strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-6079-son Farmoni. 2020-yil 5-oktabr.
  2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "2022–2026-yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to'g'risida"gi PF-60-son Farmoni. 2022-yil 28-yanvar.
  3. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu / ed. by Y. Punie. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017.
  4. UNESCO ICT Competency Framework for Teachers. Version 3. – Paris: UNESCO, 2018.
  5. Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологии в системе образования. – М.: Академия.
  6. Селевко Г.К. Современные образовательные технологии. – М.: Народное образование, 1998.
  7. Ishmuhamedov R.J. Ta'limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent.
  8. Siemens G. Connectivism: A learning theory for the digital age // International Journal of Instructional Technology and Distance Learning. – 2005. – Vol. 2, No. 1.
  9. Prensky M. Digital natives, digital immigrants // On the Horizon. – 2001. – Vol. 9, No. 5.
  10. Koehler M.J., Mishra P. What is technological pedagogical content knowledge? // Contemporary Issues in Technology and Teacher Education. – 2009. – Vol. 9, No. 1.
  11. OECD. TALIS 2018 Results (Volume I): Teachers and School Leaders as Lifelong Learners. – Paris: OECD Publishing, 2019.
  12. UNESCO. Guidance for generative AI in education and research. – Paris: UNESCO, 2023.
  13. Yo'ldoshev J.G'., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. – Toshkent.