9-tom, 2-son, b. 297–301, Nashr: 2026-09-23
RAQAMLI PROTOTIPLASH ASOSIDA KASBIY TA’LIM TASHKILOTLARIDA O‘QUVCHILAR AMALIY TAYYORGARLIGI SIFATINI BOSHQARISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕХАНИЗМА УПРАВЛЕНИЯ КАЧЕСТВОМ ПРАКТИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВКИ УЧАЩИХСЯ В ОРГАНИЗАЦИЯХ ПРОФЕССИОНАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ НА ОСНОВЕ ЦИФРОВОГО ПРОТОТИПИРОВАНИЯ
IMPROVING THE MECHANISM FOR MANAGING THE QUALITY OF STUDENTS’ PRACTICAL TRAINING IN VOCATIONAL EDUCATION ORGANIZATIONS BASED ON DIGITAL PROTOTYPING
- Qalandarov Jamshid Shodmonovich — Romitan tuman 3-son texnikumi direktori
Annotatsiya
Mazkur maqolada raqamli prototiplash texnologiyalari asosida kasbiy ta’lim tashkilotlarida o‘quvchilarning amaliy tayyorgarligi sifatini boshqarish mexanizmini takomillashtirish masalasi tadqiq etilgan. Tadqiqotda raqamli prototiplash, 3D modellashtirish, virtual simulyatsiya, raqamli egizak, raqamli monitoring va kompetensiyaviy baholash vositalarining o‘quvchilarning amaliy kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishdagi pedagogik imkoniyatlari yoritilgan. Amaliy tayyorgarlik sifatini boshqarishning diagnostik, prototiplash, simulyatsiya, real amaliyot, monitoring va korreksion bosqichlarini o‘z ichiga oluvchi takomillashtirilgan mexanizm taklif etilgan. Mazkur mexanizm o‘quvchilarning amaliy faoliyatini tizimli kuzatish, xatolarni erta aniqlash, individual ta’lim trayektoriyalarini shakllantirish hamda kasbiy kompetensiyalar rivojlanishini dinamik baholash imkonini beradi. Tadqiqot natijalari raqamli texnologiyalarni kasbiy ta’limga integratsiya qilish orqali amaliy tayyorgarlik sifati, ta’lim va ishlab chiqarish integratsiyasi hamda o‘quvchilarning mehnat bozoriga tayyorgarligini oshirish imkoniyatlarini asoslaydi.
Аннотация
В данной статье рассматривается вопрос совершенствования механизма управления качеством практической подготовки студентов в организациях профессионального образования на основе технологий цифрового прототипирования. В исследовании освещается педагогический потенциал инструментов цифрового прототипирования, 3D-моделирования, виртуального моделирования, цифрового двойника, цифрового мониторинга и оценки компетенций в формировании практических профессиональных компетенций студентов. Предлагается усовершенствованный механизм управления качеством практической подготовки, включающий этапы диагностики, прототипирования, моделирования, реальной практики, мониторинга и коррекции. Этот механизм позволяет осуществлять систематический мониторинг практической деятельности студентов, раннее выявление ошибок, формирование индивидуальных образовательных траекторий и динамическую оценку развития профессиональных компетенций. Результаты исследования обосновывают возможности повышения качества практической подготовки, интеграции образования и производства, а также готовности студентов к рынку труда посредством интеграции цифровых технологий в профессиональное образование.
Abstract
This article examines the issue of improving the mechanism for managing the quality of students' practical training in vocational education institutions based on digital prototyping technologies. The study highlights the pedagogical potential of digital prototyping, 3D modeling, virtual simulation, digital twins, digital monitoring, and competency-based assessment tools in developing students' practical professional competencies. An improved mechanism is proposed that encompasses diagnostic, prototyping, simulation, real-world practice, monitoring, and corrective stages of practical training quality management. This mechanism enables the systematic observation of students' practical activities, early error detection, the formation of individual learning trajectories, and the dynamic assessment of professional competency development. The research results substantiate the potential to enhance the quality of practical training, the integration of education and industry, and students' readiness for the labor market through the integration of digital technologies into vocational education.
Kalit so'zlar: kasbiy ta’lim, raqamli prototiplash, amaliy tayyorgarlik, ta’lim sifati, kasbiy kompetensiya, 3D modellashtirish, virtual simulyatsiya, raqamli egizak, raqamli monitoring, kompetensiyaviy baholash, individual ta’lim trayektoriyasi, ta’lim sifatini boshqarish
Foydalanilgan adabiyotlar
- UNESCO. Enhancing TVET through Digital Transformation in Developing Countries. UNESCO, 2023.
- UNESCO-UNEVOC. Digital Transformation in TVET. UNESCO-UNEVOC International Centre for Technical and Vocational Education and Training.
- Bödding, R., Schriek, S. A., & Maier, G. W. (2025). A systematic review and meta-analysis of mixed reality in vocational education and training: examining behavioral, cognitive, and affective training outcomes and possible moderators. Virtual Reality, 29, Article 44. https://doi.org/10.1007/s10055-025-01118-z.
- Long, Y., Zhang, X., & Zeng, X. (2025). Application and effect analysis of virtual reality technology in vocational education practical training. Education and Information Technologies, 30, 9755–9786. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13197-7.
- Fostering Digital Competences: A Modular System and Practical Training for Digital Twins. (2024). Procedia CIRP, 130, 743–748. https://doi.org/10.1016/j.procir.2024.10.158.
- UNESCO Uzbekistan. (2025). Strengthening digital competencies TVET educators in Uzbekistan with UIL. UNESCO.
- UNESCO-UNEVOC. Trends in Digital Skills Training for TVET Teachers and Trainers. UNESCO-UNEVOC International Centre for Technical and Vocational Education and Training.
- UNESCO-UNEVOC. TVET in a Digital World. UNESCO-UNEVOC International Centre for Technical and Vocational Education and Training.
- International Labour Organization. The Future of Jobs and Skills in the Digital Transformation. ILO.
- World Economic Forum. The Future of Jobs Report. World Economic Forum.