10-tom, 1-son, b. 280–283, Nashr: 2026-10-08

PROFESSIONAL IDENTIFIKATSIYA VA KASBIY RIVOJLANISH: TALABALARNING PSIXOLOGIK RESURSLARI VA DETERMINANTLARI

ПРОФЕССИОНАЛЬНАЯ ИДЕНТИФИКАЦИЯ И ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ РАЗВИТИЕ: ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ РЕСУРСЫ И ДЕТЕРМИНАНТЫ СТУДЕНТОВ

PROFESSIONAL IDENTIFICATION AND CAREER DEVELOPMENT: PSYCHOLOGICAL RESOURCES AND DETERMINANTS OF STUDENTS

  • Qodirova Dilnoza Murtazoyevna — Osiyo xalqaro universiteti dotsenti, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada talabalarda professional identifikatsiyaning shakllanishi va rivojlanishini belgilovchi psixologik determinantlar o‘rganiladi. Professional identifikatsiyaning mazmuni va psixologik mohiyati tahlil qilinib, uning shakllanishida kasbiy motivatsiya, o‘zini anglash, o‘z-o‘zini baholash, shaxsiy qadriyatlar, kasbiy yo‘nalganlik hamda ijtimoiy muhitning ahamiyati ochib beriladi. Talabalarning professional identifikatsiyasi ularning kasbiy tanlovi, kasbiy maqsadlarni belgilashi va kelajakdagi kasbiy faoliyatga tayyorgarligi bilan bog‘liq holda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari professional identifikatsiyaning talaba shaxsining kasbiy va shaxsiy rivojlanishini ta’minlovchi muhim psixologik mexanizm ekanligini asoslashga xizmat qiladi.

Аннотация

В данной статье исследуются психологические детерминанты, определяющие формирование и развитие профессиональной идентичности студентов. Анализируются содержание и психологическая сущность профессиональной идентичности, раскрывается значение профессиональной мотивации, самосознания, самооценки, личностных ценностей, профессиональной направленности и социальной среды в процессе её формирования. Профессиональная идентичность студентов рассматривается во взаимосвязи с их профессиональным выбором, постановкой профессиональных целей и готовностью к будущей профессиональной деятельности. Результаты исследования служат обоснованием того, что профессиональная идентичность является важным психологическим механизмом, обеспечивающим профессиональное и личностное развитие студента.

Abstract

This scientific article provides an in-depth analysis of the psychological determinants of the professional identification process among students. The study examines the influence of personal motivation, self-awareness, social environment, and the educational process on the formation of professional identity. The findings substantiate the significance of professional identification as an important psychological factor in students’ personal and professional development.

Kalit so'zlar: professional identifikatsiya, kasbiy o‘zlik, talaba shaxsi, psixologik determinantlar, kasbiy motivatsiya, kasbiy yo‘nalganlik, o‘zini anglash, o‘z-o‘zini baholash, shaxsiy qadriyatlar, ijtimoiy muhit, ta’lim muhiti, kasbiy rivojlanish.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Пряжникова Е. Ю., Пряжников Н. С. Профориентация : учебное пособие для вузов / Е. Ю. Пряжникова, Н. С. Пряжников. - Москва : Академия, 2005. - 496 с.
  2. Климов Е. А. Психология профессионального самоопределения : учебное пособие для студентов высших учебных заведений / Е. А. Климов. - Москва : Издательский центр «Академия», 2005. - 301 с.
  3. Зеер Э. Ф., Рудей О. А. Психология профессионального самоопределения : учебное пособие для вузов / Э. Ф. Зеер, О. А. Рудей. - Москва : МПСИ ; Воронеж : МОДЭК, 2008. - 254 с.
  4. Столяренко Л. Д. Психодиагностика и профориентация в образовательных учреждениях / Л. Д. Столяренко. - Ростов-н/Д : Феникс, 2005. - 288 с.
  5. Чернявская А. П. Психологическое консультирование по профессиональной ориентации : учебное пособие / А. П. Чернявская. - Москва : Владос-Пресс, 2001. - 96 с.
  6. Никитина Н. М. Развитие навыков самоопределения у юношества / Н. М. Никитина. - Москва : Аркти, 2010. - 168 с.
  7. Бендюков М. А., Соломин И. Л. Ступени карьеры : азбука профориентации / М. А. Бендюков, И. Л. Соломин. - Санкт-Петербург : Речь, 2006. - 192 с.
  8. Козловская С. Н. Технологии организации профориентационной работы в школе : практическое пособие / С. Н. Козловская. - Москва : Инфра-М, 2017. - 174 с.
  9. Дюльдина С. Н., Мальцева Е. Ф. Организация предпрофильной подготовки и профильного обучения : статьи / С. Н. Дюльдина, Е. Ф. Мальцева // Эксперимент и инновации в школе. - 2008. - С. 40-44.
  10. Психологический словарь / под ред. В. В. Давыдова, А. В. Запорожца, Б. Ф. Ломова [и др.]. - Москва : Педагогика, 1983. - 448 с.