7-tom, 1-son, b. 237–240, Nashr: 2026-08-08

PIRIMQUL QODIROVNING “AVLODLAR DOVONI” ROMANIDA UMUMISTE’MOL LEKSIKANING USLUBIY IMKONIYATLARI

СТИЛИСТИЧЕСКИЕ ВОЗМОЖНОСТИ ОБЩЕУПОТРЕБИТЕЛЬНОЙ ЛЕКСИКИ В РОМАНЕ ПИРИМКУЛА КАДЫРОВА «ПЕРЕВАЛ ПОКОЛЕНИЙ»

STYLISTIC POTENTIAL OF COMMON VOCABULARY IN PIRIMQUL QODIROV’S NOVEL “THE PASS OF GENERATIONS”

  • Bobomurotova Mahfuza — Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mustaqil izlanuvchisi

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada Pirimqul Qodirovning “Avlodlar dovoni” romanida qo‘llangan umumiste’mol leksikaning uslubiy, semantik va funksional xususiyatlari lingvostilistik jihatdan tahlil qilinadi. Badiiy asar tilida keng qo‘llanadigan oddiy va kundalik leksik birliklarning muallif badiiy niyatini ifodalash, obrazlarning individual xususiyatlarini ochib berish, tarixiy muhitni jonlantirish hamda voqealarning tabiiyligini ta’minlashdagi o‘rni yoritiladi. Umumiste’mol so‘zlarning badiiy matn tarkibida yangi ma’no qirralarini namoyon etishi, emotsional-ekspressiv bo‘yoq kasb etishi va kontekst ta’sirida uslubiy vositaga aylanishi asardan olingan misollar asosida izohlanadi.

Аннотация

В статье с лингвостилистической точки зрения анализируются стилистические, семантические и функциональные особенности общеупотребительной лексики, использованной в романе Пиримкула Кадырова «Перевал поколений». Рассматривается роль простых и повседневных лексических единиц в выражении художественного замысла автора, раскрытии индивидуальных особенностей персонажей, воссоздании исторической обстановки и обеспечении естественности изображаемых событий. На примерах из произведения раскрывается способность общеупотребительных слов приобретать в художественном контексте дополнительные смысловые оттенки, эмоционально-экспрессивную окраску и стилистическую значимость.

Abstract

This article provides a linguostylistic analysis of the stylistic, semantic, and functional features of common vocabulary used in Pirimqul Qodirov’s novel The Pass of Generations. It examines the role of simple and everyday lexical units in expressing the author’s artistic intention, revealing the individual characteristics of the characters, recreating the historical setting, and ensuring the natural representation of events. Examples taken from the novel demonstrate how commonly used words acquire additional semantic nuances, emotional and expressive colouring, and stylistic significance within a literary context.

Kalit so'zlar: Pirimqul Qodirov, “Avlodlar dovoni”, umumiste’mol leksika, badiiy til, leksik qatlam, lingvostilistik tahlil, uslubiy vosita, obraz nutqi, personajlar nutqi, muallif nutqi, tarixiy roman, emotsional-ekspressivlik, milliy kolorit, kontekstual ma’no, badiiy tasvir

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abdullayev A. O‘zbek tilida ekspressivlikning ifodalanishi. – Toshkent: Fan, 1983. – 88 b.
  2. Begmatov E. Hozirgi o‘zbek adabiy tilining leksik qatlamlari. – Toshkent: Fan, 1985. – 199 b.
  3. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. – 168 b.
  4. Mirtojiyev M. O‘zbek tili semasiologiyasi. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2010. – 288 b.
  5. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jildli / A. Madvaliyev tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
  6. Qilichev E. O‘zbek tilining amaliy stilistikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992.
  7. Qodirov P. Avlodlar dovoni: roman. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
  8. Qodirov P. Til va dil. – Toshkent: O‘zbekiston, 1972. – 40 b.
  9. Qodirov P. Xalq tili va realistik proza. – Toshkent: Fan, 1973. – 61 b.
  10. Qo‘ng‘urov R. O‘zbek tilining tasviriy vositalari. – Toshkent: Fan, 1977. – 152 b.