9-tom, 1-son, b. 376–380, Nashr: 2026-09-19

O’ZBEKISTON TOPONIMLARIDA XALQ MADANIYATINING AKS ETISHI

ОТРАЖЖЕНИЕ НАРОДНОЙ КУЛТУРЫ В ТОПОНАМАХ УЗБЕКИСТАНА

REFLECTION OF FOLK CULTURE IN UZBEKISTAN TOPONAMES

  • Sobirova Nodira Jumanazar qizi — Abu Rayhon Beruniy nomidagi, Urganch davlat universiteti Tabiiy va qishloq xo’jaligi fanlari fakulteti Geografiya yo’nalishi 3-bosqich talabasi

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqola O‘zbekiston hududidagi geografik nomlar orqali xalq madaniyatining turli qirralarini yoritib berishga qaratilgan. Unda toponimlarning tarixiy, lingvistik va etnografik jihatlari tahlil qilinib, ular xalqning xo‘jalik faoliyati, diniy e’tiqodlari va mifologik tasavvurlari bilan bog‘liqligi ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari shuni tasdiqlaydiki, toponimlar milliy madaniy merosni saqlashda muhim rol o‘ynaydi va ularni ilmiy o‘rganish mamlakatning madaniy rivojlanishiga hissa qo‘shadi. Maqola O‘zbekiston viloyatlarining o‘ziga xos toponimik xususiyatlarini misollar asosida muhokama qiladi va kelajak tadqiqotlar uchun takliflar beradi.

Аннотация

Данная статья направлена на освещение различных аспектов народной культуры через географические названия Узбекистана. В ней анализируются исторические, лингвистические и этнографические аспекты топонимов и показывается их связь с хозяйственной деятельностью населения, религиозными верованиями и мифологическими представлениями. Результаты исследования подтверждают, что топонимы играют важную роль в сохранении национального культурного наследия, а их научное изучение способствует культурному развитию страны. В статье на примерах рассматриваются специфические топонимические особенности регионов Узбекистана и предлагаются направления для будущих исследований.

Abstract

This article aims to shed light on various aspects of folk culture through geographical names in Uzbekistan. It analyzes the historical, linguistic and ethnographic aspects of toponyms and shows their connection with the economic activities of the people, religious beliefs and mythological imaginations. The results of the study confirm that toponyms play an important role in preserving the national cultural heritage, and their scientific study contributes to the cultural development of the country. The article discusses the specific toponymic features of the regions of Uzbekistan on the basis of examples and makes suggestions for future research.

Kalit so'zlar: toponimika, xalq madaniyati, O‘zbekiston geografik nomlari, etnografiya, dehqonchilik va chorvachilik, diniy va mifologik qatlamlar, tarixiy xotira, etimologiya, semantik tahlil, madaniy meros

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Abdullayev A. Toponimika asoslari. – Toshkent, 2007. – 256 b.
  2. Bartold V. V. Средняя Азия в древности и средневековье. – Москва : Наука, 1963. – 480 с.
  3. Hasanov H. O‘rta Osiyo joy nomlari tarixidan. – Toshkent : Fan, 1985. – 184 b.
  4. Ismoilov M. O‘zbek xalq madaniyati va turmush tarzi. – Toshkent, 2003. – 240 b.
  5. Jabborov I. O‘zbek xalqining etnografiyasi. – Toshkent : O‘qituvchi, 1994. – 320 b.
  6. Karimov N. O‘zbekiston tarixiy geografiyasi. – Toshkent, 2010. – 288 b.
  7. Nikonov V. A. Введение в топонимику. – Москва : Просвещение, 1988. – 192 с.
  8. Qorayev S. O‘zbek toponimikasi. – Toshkent, 2005. – 224 b.
  9. Qorayev S., Rahmatullayev Sh. O‘zbekiston geografik nomlari izohli lug‘ati. – Toshkent, 2008. – 352 b.
  10. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining etimologik lug‘ati. – Toshkent : Universitet, 2000. – 600 b.
  11. Superanskaya A. V. Что такое топонимика. – Москва : Наука, 1973. – 176 с.
  12. To‘raqulov M. O‘zbek xalq geografik atamalari. – Toshkent, 1991. – 208 b.
  13. Tolstov S. P. Древний Хорезм. – Москва : Изд-во АН СССР, 1948. – 352 с.