10-tom, 1-son, b. 398–401, Nashr: 2026-10-12

O‘ZBEK TILIDA UNDOV SO‘ZLAR VA ULAR BILAN BOG‘LIQ MORFOLOGIK ORALIQ HOLATLAR

МЕЖДОМЕТИЯ В УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКЕ И СВЯЗАННЫЕ С НИМИ МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ПЕРЕХОДНЫЕ ЯВЛЕНИЯ

INTERJECTIONS IN THE UZBEK LANGUAGE AND MORPHOLOGICAL TRANSITIONAL PHENOMENA ASSOCIATED WITH THEM

  • Asadov To‘lqin Hamroyevich — h Buxoro davlat universiteti Oʻzbek tilshunosligi va jurnalistika kafedrasi dotsenti, f.f.n.

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada o‘zbek tilida undov so‘zlarning o‘rganilishi tahlil etilgan bo‘lib, ushbu turkumning manbalarda berilishi, bundagi o‘ziga xosliklar bayon etilgan. Undov so‘zlar bilan bog‘liq oraliq holatlar, ya’ni mustaqil so‘z hamda undovlar orasidagi birliklar tahlilga tortilgan. Oraliq so‘zlarning lug‘atlardagi ifodasi, turkumlikka munosabati kuzatilgan, o‘rni bilan munosabat bildirilgan.

Аннотация

В данной статье анализируется изучение междометий в узбекском языке, рассматривается их представление в лингвистических источниках и раскрываются характерные особенности их описания. Анализу подвергаются переходные явления, связанные с междометиями, то есть единицы, находящиеся между знаменательными словами и междометиями. Рассматривается репрезентация переходных слов в словарях, их соотношение с частеречной принадлежностью, а также в соответствующих случаях высказывается авторская позиция относительно их статуса.

Abstract

This article analyzes the study of interjections in the Uzbek language, examining their representation in linguistic sources and describing the specific features of their treatment. Particular attention is paid to transitional phenomena associated with interjections, namely units that occupy an intermediate position between notional words and interjections. The representation of such transitional words in dictionaries and their relationship to parts of speech are examined, and, where appropriate, the author’s position regarding their status is presented.

Kalit so'zlar: undov so‘z, semantik-grammatik ma’no, ot, fe’l, oraliq so‘z, til taraqqiyoti, polifunksionallik

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Бобокалонов, Р. Ўзбек тилида семантик-функционал шаклланган сўз-гаплар: Филол. фан. номз. дисс. – Т., 2000.
  2. Ботирова А.Э. Ўзбек тилида сўз туркумларининг бирламчи ва иккиламчи вазифасининг функционал-синтактик таҳлили: Филол.фанлари номзоди... дис. –Қарши, 2018.
  3. Гутнер, М. Семантические и структурные особенности междометий современного английского языка. Автореф. дисс. ... канд. филол. наук. − М., 1962.
  4. Ҳожиев, А. Ўзбек тили синонимларининг изоҳли луғати. –Т.: Ўқитувчи, 1974.
  5. Мадраҳимов, И. Ўзбек тилида сўзларнинг серқирралиги ва уни таснифлаш асослари: Филол. фан. ном...дисс. автореф. –T.,1994.
  6. Мисявичене, И. Междометие как раздел лексикологической фонетики: на материале современного английского языка: Автореф. дисс. ... канд. филол. наук. – М., 1982.
  7. Пахолкова, Т. Междометия в речевом общении: Автореф. дисс. … канд. филол. наук. – Череповец, 1998.
  8. Раҳматуллаев, Ш. Ўзбек тилининг этимологик луғати. III. (форсча, тожикча бирликлар ва улар билан ҳосилалар) – Т.: Университет, 2009.
  9. Раҳматуллаев, Ш. Ҳозирги адабий ўзбек тили. –Т.: Университет, 2006.
  10. Sayfullayeva, R.va b. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Darslik. – T.: Fan va texnologiyalar. 2010.
  11. Umurzakova, G. Undov, taqlid va modal so‘zlar pragmatikasi (turli tizimdagi tillar misolida): Filol. Fan… bo‘yicha falsafa dok…(PhD) avtoref. –T., 2025.
  12. Усмонов, С. Ҳозирги замон ўзбек тилида ундовлар: Филол. фан. канд. ... дисс. – Т., 1952.
  13. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 6 jildli. Birinchi jild. – T.: G‘.G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa uyi, 2023.
  14. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 6 jildli. Ikkinchi jild. – T.: G‘.G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa uyi, 2023.