11-tom, 1-son, b. 300–304, Nashr: 2026-11-13
O‘SPIRINLIK DAVRIDA PSIXOLOGIK RIVOJLANISH VA STRESS HOLATLARI: YUZAGA KELISH OMILLARI HAMDA O‘ZARO BOG‘LIQLIK MEXANIZMLARI
ПСИХОЛОГИЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ И СТРЕССОВЫЕ СОСТОЯНИЯ В ЮНОШЕСКОМ ВОЗРАСТЕ: ФАКТОРЫ ВОЗНИКНОВЕНИЯ И МЕХАНИЗМЫ ВЗАИМОСВЯЗИ
PSYCHOLOGICAL DEVELOPMENT AND STRESS IN ADOLESCENCE: CONTRIBUTING FACTORS AND MECHANISMS OF THEIR INTERRELATIONSHIP
- Oribboyeva Dilafruz Dadamirzayevna — NamDPI “Kreativ Pedagogika va psixologiya” kafedrasi v.b. professori Pedagogika fanlari doktori, DSc
- Mahmudova Dilnozahon Nabijon qizi — Toshkent Kimyo Xalqaro Universiteti Namangan Filiali “Ijtimoiy psixologiya” mutaxassisligi 2-bosqich talabasi
DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.c7a47b94
Annotatsiya
Mazkur maqolada o‘spirinlik davrida psixologik rivojlanish jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari hamda stress holatlarining yuzaga kelishiga ta’sir etuvchi omillar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘spirinlik yoshiga xos emotsional, kognitiv va ijtimoiy o‘zgarishlarning stressni idrok etish va unga munosabat bildirish jarayonlari bilan o‘zaro bog‘liqligi yoritiladi. Oilaviy muhit, tengdoshlar bilan munosabatlar, ta’lim jarayoni va individual-psixologik xususiyatlarning stress holatlari shakllanishidagi o‘rni asoslab beriladi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются психолого-теоретические особенности развития личности в подростковом возрасте, а также факторы, влияющие на возникновение стрессовых состояний. Особое внимание уделяется взаимосвязи эмоциональных, когнитивных и социальных изменений, характерных для подросткового периода, с процессами восприятия стресса и реагирования на него. Обосновывается роль семейной среды, взаимоотношений со сверстниками, образовательного процесса и индивидуально-психологических особенностей в формировании стрессовых состояний.
Abstract
This article examines the psychological characteristics of developmental processes during adolescence and the factors contributing to the emergence of stress. Particular attention is paid to the relationship between emotional, cognitive, and social changes characteristic of adolescence and the processes of stress perception and response. The role of family environment, peer relationships, educational processes, and individual psychological characteristics in the development of stressful conditions is also theoretically analyzed.
Kalit so'zlar: o‘spirinlik davri, psixologik rivojlanish, stress, emotsional holat, stress omillari, psixologik moslashuv, ijtimoiy muhit, individual-psixologik xususiyatlar
Foydalanilgan adabiyotlar
- Qizi S. D. B. SHAXS BUZILISHLARINING IJTIMOIY MOSLASHUVGA TA’SIRI //Бюллетень педагогов нового Узбекистана. – 2025. – Т. 3. – №. 12. – С. 86-89.
- Sotvoldiyeva N. PSIXOLOGIK BARQARORLIK VA MOLIYAVIY STRESS MUAMMOSINING ILMIY TADQIQ ETILGANLIK DARAJASI //Fanlararo Ilmiy Tadqiqotlar. – 2026. – Т. 2. – №. 1. – С. 136-142.
- Oribboyeva, D. (2026). СОСТАВ КОМПЕТЕНЦИЙ, СВЯЗАННЫХ С ПРОБЛЕМОЙ ИЗДЕВАТЕЛЬСТВ В ВЫСШЕМ ПЕДАГОГИЧЕСКОМ ОБРАЗОВАНИИ. Научно-методический журнал Ta'lim va taraqqiyot, (2), 110-120.
- Maxmudovna X. M. RAQAMLI MUHIT SHAROITIDA O ‘SMIRLARNING IQTISODIY IJTIMOIYLASHUVI: PSIXOLOGIK VA IJTIMOIY OMILLAR //O ‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI ANIQ VA IJTIMOIY FANLAR UNIVERSITETI. – 2026. – С. 132.
- Qizi, T. S. H. (2023). TA'LIM MUASSASALARIDA BOSHQARUV USUL VA USLUBLARINI TAKOMILLASHTIRISH. Research Focus, 2(1), 303-311.
- Азизова А. Р. НЕЙРОДИДАКТИКА: НАУЧНЫЕ ОСНОВЫ ОБУЧЕНИЯ С УЧЁТОМ ЗАКОНОМЕРНОСТЕЙ ФУНКЦИОНИРОВАНИЯ МОЗГА //4-сан. – С. 176.
- Shuhratjon Shukurjon O‘g‘li Yoqubjanov, Dilafruz Oribboyeva Temperament va xarakter shakllanishida ijtimoiy omillarning roli // Science and Education. 2025. №12. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/temperament-va-xarakter-shakllanishida-ijtimoiy-omillarning-roli (дата обращения: 06.05.2026).
- Sadbarxon Husanboy-Qizi Tursunpo‘Latova. "O‘qituvchida o‘ziga bo‘lgan ishonch muvaffaqiyatli ta’lim kaliti" Science and Education, vol. 7, no. 4, 2026, pp. 134-137.
- Dilafruz Dadamirzayevna Oribboyeva, Dilshoda Ikromova Aqliy rivojlanishida nuqsoni bo’lgan bolalar psixologiyasining o’ziga xosligi, aqli zaiflik turlari // Science and Education. 2024. №1. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/aqliy-rivojlanishida-nuqsoni-bo-lgan-bolalar-psixologiyasining-o-ziga-xosligi-aqli-zaiflik-turlari (дата обращения: 18.05.2026).