10-tom, 2-son, b. 219–221, Nashr: 2026-10-22

OʻSMIRLAR NUTQINING PSIXOLINGVISTIK XUSUSIYATLARI

ПСИХОЛИНГВИСТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ РЕЧИ ПОДРОСТКОВ

PSYCHOLINGUISTIC CHARACTERISTICS OF ADOLESCENT SPEECH

• Djumabayeva Manzura Bagibekovna — Toshkent amaliy fanlar universiteti Psixologiya kafedrasi dotsent v.b

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada oʻsmirlar nutqining psixolingvistik xususiyatlari tizimli tahlil qilingan. Tadqiqot davomida oʻsmirlar nutqida sleng, inglizcha oʻzlashmalarning qoʻllanilish darajasi hamda ularning psixologik omillari oʻrganildi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, oʻsmirlar nutqi nafaqat axborot uzatish, balki kattalar dunyosidan separasiya (ajralish) va tengdoshlar guruhiga moslashishning asosiy vositasi boʻlib xizmat qiladi. Maqola xulosalari ta'lim tizimi va oilaviy kommunikasiyani optimallashtirishda amaliy ahamiyatga ega.

Аннотация

В статье представлен системный анализ психолингвистических особенностей речи подростков. В ходе исследования изучена степень использования сленга, англицизмов и парселляции в речи подростков, а также обуславливающие их психологические факторы. Результаты показывают, что речь подростка служит не только средством передачи информации, но и ключевым инструментом сепарации от мира взрослых и адаптации в референтной группе. Выводы статьи имеют практическую ценность для оптимизации образовательного процесса и семейной коммуникации.

Abstract

This article presents a systemic analysis of the psycholinguistic features of adolescent speech (aged 11–15). The study examines the extent of slang, anglicisms, and parcellation usage in teenagers' speech, as well as the underlying psychological factors. The results indicate that adolescent speech serves not only as a means of information transmission but also as a key tool for separation from the adult world and adaptation within peer groups. The findings hold practical value for optimizing educational processes and family communication.

Kalit so'zlar: psixolingvistika, oʻsmirlik davri, nutq madaniyati, sleng, anglisizmlar, ijtimoiy adaptasiya, lingvistik markerlar

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Axmedova M.X. Nutqiy faoliyatda fikr va til tizimlari // Maktabgacha va maktab ta'limi 2026. №1. B. 330-332.
2. Axmedova M.X. Jamiyat taraqqiyotining tildagi o'zgarishlarga ta'siri // Ilmiy tadqiqot va innovatsiya. 2023/4/10. B. 21-26.
3. Akhmedova M.Kh., Zhorakulova D. Z. Expression of intellect in speech activity // Science and innovation 10 october 2023 V.5.
4. Leontev A. A. (2018). Osnovi psixolingvistiki. Moskva: Smisl. – 287 s.
5. Piaje J. (). Rech i mishlenie rebenka. (Per. s fr.). Moskva: Pedagogika-Press. 2008. – 528 s.
6. Shaxriyorova SH. S. Oʻsmirlik davrida nutq madaniyati va muloqot psixologiyasining oʻziga xos xususiyatlari // Psixologiya va sosiologiya. 2022. 4(2), 45-51.
7. Saxarnыy L.V. Vvedeniye v psixolingvistiku. – L., 1999. S. 192.
8. Vigotskiy L. S. Mishlenie i rech (Psixologicheskie issledovaniya). Moskva: Izdatelstvo Yurayt. 2021. – 432 s.
9. Yusupov Oʻ.Q. Psixolingvistika asoslari. Toshkent: Akademiya. 2017. – 196 b.
10. Krongauz M.A. Russkiy yazik na grani nervnogo sriva. Moskva: AST. 2019. 320 s.
11. Crystal D. Internet Linguistics: A Student Guide. London: Routledge. 2011 – 192 p.
12. Subrahmanyam K., Greenfield P. Online communication and adolescent relationships. The Future of Children. 2008. 18(1), 119-146.