10-tom, 1-son, b. 301–305, Nashr: 2026-10-08
ONA TILI VA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA KREATIV FIKRLASHNI SHAKLLANTIRISH
ФОРМИРОВАНИЕ КРЕАТИВНОГО МЫШЛЕНИЯ НА ОСНОВЕ СОВРЕМЕННЫХ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ НА УРОКАХ РОДНОГО ЯЗЫКА И ЧИТАТЕЛЬСКОЙ ГРАМОТНОСТИ
DEVELOPING CREATIVE THINKING THROUGH MODERN PEDAGOGICAL TECHNOLOGIES IN NATIVE LANGUAGE AND READING LITERACY LESSONS
- Xasanova Maftuna Ixtiyor qizi — Chirchiq davlat pedagogika universiteti mustqaqil tadqiqotchisi · ORCID: https://orcid.org/0009-0002-5145-8663
Annotatsiya
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinflarda ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etish orqali o‘quvchilarning kreativ fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish masalasi tahlil qilinadi. Kreativ fikrlashning o‘quvchining mustaqil mulohaza yuritishi, bir muammoga turli nuqtayi nazardan yondashishi, yangi g‘oyalarni ilgari surishi, matn mazmunini ijodiy talqin qilishi hamda o‘z fikrini og‘zaki va yozma shaklda original ifodalashi bilan bog‘liq jihatlari yoritilgan. Muammoli ta’lim, loyiha asosida o‘qitish, interfaol metodlar, raqamli hikoyachilik, hamkorlikda o‘qitish, o‘yinlashtirish, kreativ yozuv va ochiq topshiriqlardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari asoslab berilgan. Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida o‘quvchining tayyor bilimni qayta takrorlashidan ko‘ra, bilimni mustaqil qayta ishlashi, savollar yaratishi, muqobil yechimlar topishi va matnni yangicha shaklda ifodalashi kreativ faoliyatning muhim sharti sifatida ko‘rsatilgan. Shuningdek, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashda o‘qituvchining yo‘naltiruvchi, rag‘batlantiruvchi va kreativ o‘quv muhitini tashkil qiluvchi roli ochib berilgan.
Аннотация
В статье рассматривается формирование креативного мышления учащихся начальных классов на уроках родного языка и читательской грамотности посредством современных педагогических технологий. Раскрывается взаимосвязь креативного мышления со способностью учащегося самостоятельно рассуждать, рассматривать проблему с различных точек зрения, выдвигать оригинальные идеи, творчески интерпретировать содержание текста и выражать собственную позицию в устной и письменной форме. Анализируются дидактические возможности проблемного обучения, проектной деятельности, интерактивных методов, цифрового сторителлинга, совместного обучения, геймификации, творческого письма и открытых заданий. Особое внимание уделяется переходу от репродуктивного усвоения знаний к самостоятельной переработке информации, созданию вопросов, поиску альтернативных решений и творческому преобразованию текста. Обоснована роль учителя как организатора развивающей и творческой образовательной среды.
Abstract
This article examines the development of creative thinking among primary school pupils in mother tongue and reading literacy lessons through the use of modern pedagogical technologies. Creative thinking is considered in connection with pupils' ability to reason independently, approach a problem from different perspectives, generate original ideas, interpret texts creatively and express personal opinions in oral and written forms. The paper discusses the didactic potential of problem-based learning, project-based learning, interactive methods, digital storytelling, collaborative learning, gamification, creative writing and open-ended tasks. Particular attention is paid to shifting learning activities from the reproduction of ready-made information towards independent information processing, question generation, alternative solution finding and creative transformation of texts. The role of the teacher as a facilitator who creates a supportive learning environment for pupils' creative activity is also substantiated.
Kalit so'zlar: kreativ fikrlash, boshlang‘ich ta’lim, ona tili, o‘qish savodxonligi, zamonaviy pedagogik texnologiyalar, interfaol metodlar, muammoli ta’lim, kreativ topshiriqlar, raqamli texnologiyalar, ijodiy faoliyat
Foydalanilgan adabiyotlar
- OECD. PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. - Paris: OECD Publishing, 2023.
- OECD. PISA 2022 Results (Volume III): Creative Minds, Creative Schools. - Paris: OECD Publishing, 2024.
- Ruiz-del-Pino B., Fernández-Martín F. D., Arco-Tirado J. L. Creativity training programs in primary education: A systematic review and meta-analysis // Thinking Skills and Creativity. - 2022. - Vol. 46. - Article 101172. - DOI: 10.1016/j.tsc.2022.101172.
- Fauzi W. N. A., Wuryandani W., Supartinah. Creative thinking in global primary education: Pedagogical innovations and learning outcomes through an integrated bibliometric and systematic review // Social Sciences & Humanities Open. - 2025. - Vol. 12. - Article 102216. - DOI: 10.1016/j.ssaho.2025.102216.
- Potters O. T. A., van Schijndel T. J. P., Jak S., Voogt J. Two decades of research on children’s creativity development during primary education in relation to task characteristics // Educational Research Review. - 2023. - Vol. 39. - Article 100532.
- Romero-Rodríguez J.-M., Martínez-Menéndez A., Alonso-García S., Victoria-Maldonado J.-J. The reality of the gamification methodology in Primary Education: A systematic review // International Journal of Educational Research. - 2024. - Vol. 128. - Article 102481. - DOI: 10.1016/j.ijer.2024.102481.
- Niemi H., Harju V., Vivitsou M., Viitanen K., Multisilta J., Kuokkanen A. Digital Storytelling for 21st-Century Skills in Virtual Learning Environments // Creative Education. - 2014. - Vol. 5. - P. 657–671.
- Beghetto R. A., Kaufman J. C. Toward a broader conception of creativity: A case for “mini-c” creativity // Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts. - 2007. - Vol. 1, No. 2. - P. 73–79.
- Beghetto R. A. Classroom contexts for creativity // High Ability Studies. - 2014. - Vol. 25, No. 1. - P. 53–69.
- Hennessey B. A., Amabile T. M. Creativity // Annual Review of Psychology. - 2010. - Vol. 61. - P. 569–598.