11-tom, 1-son, b. 403–406, Nashr: 2026-11-14

ONA HAQIDAGI STEREOTIPLARNING MAKTAB O‘QUVCHILARI ASSOTSIATSIYALARIDA VOQELANISHI

РЕАЛИЗАЦИЯ СТЕРЕОТИПОВ О МАТЕРИ В АССОЦИАЦИЯХ ШКОЛЬНИКОВ

THE MANIFESTATION OF MOTHERHOOD STEREOTYPES IN SCHOOLCHILDREN’S ASSOCIATIONS

  • Murodova Xafiza Muxamamdjonovna — Qo‘qon davlat universiteti 3-kurs tayanch doktoranti

DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.76a0633b

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

O‘zbek jamiyatida o‘zbek xalqining qadriyatlar tizimida onalarga bo‘lgan munosabatning o‘rni ochib berilgan. Ijobiy stereotiplarda onalar haqidagi ijtimoiy, gender, diniy jihatdan yondashuvlarga asoslangan stereotiplar ham kuzatiladi. Mana shunday stereotiplardan biri “Ona – bu avlod davomchilarini dunyoga keltiruvchi shaxs” stereotipidir. Ona ikki tilda ( o‘zbek va fransuz tillari)da ham eng ko‘p miqdorda ijobiy baholanadigan giperkonsept sifatida: boquvchi, ustoz, tarbiyachi, tayanch, fidoyi inson, do‘st, g‘amxo‘r, posbon, kechirimli, mehridaryo, dardkash, murabbiy, ezgulik timsoli kabi mikrokonseptlar bilan fikran bog‘lanadi”.

Аннотация

В статье раскрывается место и значение отношения к матерям в системе ценностей узбекского народа. Среди положительных стереотипов также наблюдаются стереотипы, основанные на социальных, гендерных и религиозных представлениях о матерях. Одним из таких стереотипов является представление о матери как о человеке, дарующем жизнь продолжателям рода. В узбекском и французском языках концепт «Мать» рассматривается как гиперконцепт, наиболее часто получающий положительную оценку и ассоциативно связанный с такими микроконцептами, как: кормилец, наставник, воспитатель, опора, самоотверженный человек, друг, заботливая личность, защитница, всепрощающая, милосердная, человек, разделяющий душевные переживания, наставник и символ добра.

Abstract

The article explores the place and significance of attitudes towards mothers within the value system of the Uzbek people. Positive stereotypes also include those based on social, gender-related, and religious perceptions of mothers. One such stereotype is the perception of a mother as a person who gives birth to the successors of the family lineage. In both Uzbek and French, the concept of “Mother” is regarded as a hyperconcept that receives the highest number of positive evaluations and is mentally associated with such microconcepts as breadwinner, mentor, educator, pillar of support, selfless person, friend, caring person, guardian, forgiving person, compassionate person, confidant, guide, and symbol of goodness.

Kalit so'zlar: o‘zbek xalqining qadriyatlar tizimi, ijobiy stereotiplar, Onalik baxti, onalik saodati birikmalari, giperkonsept, mikrokonseptlar

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Ибрагимова Р.С. Француз ва ўзбек тилларида АЁЛ концептининг лингвокогнитив тадқиқи: Филол. фан. номз. … дисс. автореф. – Тошкент, 2012. – Б.17.
  2. Ибрагимова Р.С. Француз ва ўзбек тилларида АЁЛ концептининг лингвокогнитив тадқиқи: Филол. фан. номз. … дисс. автореф. – Тошкент, 2012. – Б.17.
  3. Цзинь Чжи. Цзинь Чжи. Образ ребёнка в языковом сознании (на примере разных лингвокультур): Автореф. дисс. … канд. филол. наук. – Екатеринбург, 2019. – C. 10-11.