8-tom, 1-son, b. 313–315, Nashr: 2026-08-31
OLIY TA'LIM MUASSASALARI TALABALARIDA MULOQOT MADANIYATINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK OMILLARI
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ФАКТОРЫ РАЗВИТИЯ КУЛЬТУРЫ ОБЩЕНИЯ У СТУДЕНТОВ ВЫСШИХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ
PSYCHOLOGICAL FACTORS IN THE DEVELOPMENT OF COMMUNICATION CULTURE AMONG STUDENTS OF HIGHER EDUCATIONAL INSTITUTIONS
- Hamroeva Uzukoy Azizberdi qizi — Jizzax davlat pedagogika universiteti Psixologiya kafedrasi PhD, v.b. dotsent
Annotatsiya
Mazkur maqolada oliy ta'lim muassasalari talabalarida muloqot madaniyatini rivojlantirishga ta'sir etuvchi asosiy psixologik omillar tahlil qilingan. Tadqiqotda muloqot madaniyatining rivojlanishi emotsional intellekt, kommunikativ tolerantlik, ijtimoiy-psixologik moslashuv hamda axloqiy-psixologik mas'uliyat kabi shaxsning muhim psixologik xususiyatlari bilan uzviy bog‘liqligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Empirik tadqiqot natijalari ushbu omillarning talabalarning samarali muloqot qilish ko‘nikmalarini shakllantirish va rivojlantirishdagi ahamiyatini tasdiqlaydi. Shuningdek, talabalarda muloqot madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan psixologik yondashuvlarning amaliy samaradorligi yoritilib, oliy ta'lim tizimida ularni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Аннотация
В статье проанализированы основные психологические факторы, влияющие на развитие культуры общения у студентов высших образовательных учреждений. Научно обосновано, что развитие культуры общения тесно связано с такими важными психологическими характеристиками личности, как эмоциональный интеллект, коммуникативная толерантность, социально-психологическая адаптация и нравственно-психологическая ответственность. Результаты эмпирического исследования подтверждают значимость данных факторов в формировании и развитии у студентов навыков эффективного общения. Кроме того, раскрыта практическая эффективность психологических подходов, направленных на развитие культуры общения у студентов, а также разработаны рекомендации по их внедрению в систему высшего образования.
Abstract
This article analyzes the main psychological factors influencing the development of communication culture among university students. The study scientifically substantiates that the development of communication culture is closely associated with such important psychological characteristics as emotional intelligence, communicative tolerance, socio-psychological adaptation, and moral-psychological responsibility. The results of the empirical study confirm the significance of these factors in the formation and development of students' effective communication skills. Furthermore, the practical effectiveness of psychological approaches aimed at developing communication culture among students is highlighted, and recommendations for their implementation within the higher education system are proposed.
Kalit so'zlar: muloqot madaniyati, psixologik omillar, emotsional intellekt, kommunikativ tolerantlik, ijtimoiy-psixologik moslashuv, axloqiy-psixologik mas'uliyat, kommunikativ kompetentlik, talabalar, oliy ta'lim, shaxs rivojlanishi
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Ta'lim-tarbiya tizimini yanada takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. PF–6108-son Farmoni. 06.11.2020.
- Abdullayeva X.Sh. Muloqot psixologiyasi. – Toshkent: Tafakkur, 2021. – 216 b.
- G‘oziyev E.G‘. Umumiy psixologiya. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2019. – 512 b.
- Safayev N.A. Shaxs va muloqot psixologiyasi. – Toshkent: Fan, 2018. – 284 b.
- Маклаков А.Г. Общая психология. – СПб.: Питер, 2021. – 583 с.
- Бойко В.В. Энергия эмоций в общении: взгляд на себя и других. – СПб.: Питер, 2004. – 474 с.
- Андреева Г.М. Социальная психология. – М.: Аспект Пресс, 2020. – 363 с.
- Леонтьев Д.А. Психология смысла. – М.: Смысл, 2019. – 511 с.
- Hall N. Emotional Intelligence. – London: Pan Macmillan, 1997. – 368 p.
- Goleman D. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. – New York: Bantam Books, 2005. – 352 p.
- Salovey P., Mayer J.D. Emotional intelligence // Imagination, Cognition and Personality. – 1990. – Vol. 9(3). – P. 185–211.