10-tom, 1-son, b. 434–436, Nashr: 2026-10-13

OILA VA MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTI HAMKORLIGIDA BOLALARDA IJTIMOIY-AXLOQIY SIFATLARNI TARBIYALASH MEXANIZMLARI

МЕХАНИЗМЫ ВОСПИТАНИЯ СОЦИАЛЬНО-НРАВСТВЕННЫХ КАЧЕСТВ У ДЕТЕЙ В ПРОЦЕССЕ СОТРУДНИЧЕСТВА СЕМЬИ И ДОШКОЛЬНОЙ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЙ ОРГАНИЗАЦИИ

MECHANISMS FOR FOSTERING SOCIAL AND MORAL QUALITIES IN CHILDREN THROUGH COOPERATION BETWEEN THE FAMILY AND THE PRESCHOOL EDUCATIONAL ORGANIZATION

  • Qo‘ldosheva Gulhayo Nabi qizi — «OSIYO KIDS» maktabgacha ta’lim tashkiloti metodisti

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqola oila va maktabgacha ta’lim tashkiloti hamkorligida maktabgacha yoshdagi bolalarda ijtimoiy-axloqiy sifatlarni tarbiyalash mexanizmlarini tadqiq etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda hamkorlikning nazariy asoslari – ekologik tizimlar nazariyasi, ota-onalar ishtiroki tipologiyasi, oila va ta’lim muassasasi hamkorligi bo‘yicha xalqaro meta-tahlil natijalari, milliy pedagogik meros hamda amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar tahlil qilingan. Yagona pedagogik talablar, ota-onalarning pedagogik madaniyatini oshirish, birgalikdagi faoliyat, ikki tomonlama muloqot, milliy-ma’naviy an’analarga tayanish hamda mahalla bilan hamkorlik va monitoringdan iborat oltita mexanizm asoslab berilgan. Maqolada ushbu mexanizmlarni maktabgacha ta’lim tashkiloti amaliyotiga joriy etish yuzasidan takliflar ishlab chiqilgan.

Аннотация

Данная статья посвящена изучению механизмов воспитания социально-нравственных качеств у детей дошкольного возраста посредством сотрудничества семьи и дошкольной образовательной организации. В исследовании анализируются теоретические основы взаимодействия, включая теорию экологических систем, типологию родительского участия, результаты международного метаанализа партнёрства семьи и школы, национальное педагогическое наследие и действующие нормативно-правовые документы. Обосновываются шесть механизмов сотрудничества: обеспечение единства педагогических требований, повышение педагогической культуры родителей, организация совместной деятельности, двусторонняя коммуникация, опора на национальные и духовные традиции, а также взаимодействие с махаллей в сочетании с мониторингом. В статье разработаны предложения по внедрению данных механизмов в практику дошкольных образовательных организаций.

Abstract

This article is devoted to the study of mechanisms for fostering social and moral qualities in preschool children through cooperation between the family and the preschool educational organization. The study analyzes the theoretical foundations of cooperation – the ecological systems theory, the typology of parental involvement, the findings of an international meta-analysis on family–school partnerships, the national pedagogical heritage, and the current regulatory documents. Six mechanisms are substantiated: unified pedagogical requirements, raising the pedagogical culture of parents, joint activities, two-way communication, reliance on national and spiritual traditions, and cooperation with the mahalla combined with monitoring. The article develops proposals for introducing these mechanisms into the practice of preschool educational organizations.

Kalit so'zlar: maktabgacha ta’lim, oila, hamkorlik, ijtimoiy-axloqiy sifatlar, ijtimoiy-hissiy rivojlanish, ota-onalar ishtiroki, pedagogik madaniyat, “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi, mahalla

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasining “Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida”gi Qonuni (O‘RQ-595-son, 2019-yil 16-dekabr). – Lex.uz.
  2. Takomillashtirilgan “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi. – Toshkent, 2022.
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgacha ta’lim va tarbiya tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni (PF-19-son, 2026-yil 5-fevral). – Lex.uz.
  4. 2026/2027-o‘quv yilida maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun asosiy vazifalar belgilandi // Ta’lim xabarlari. – 2026-yil 12-avgust. – https://talimxabarlari.uz/76908/
  5. Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. – Cambridge, MA : Harvard University Press, 1979.
  6. Epstein J.L. School/family/community partnerships: Caring for the children we share // Phi Delta Kappan. – 1995. – Vol. 76, No. 9. – P. 701–712.
  7. Smith T.E., Sheridan S.M., Kim E.M., Park S., Beretvas S.N. The effects of family-school partnership interventions on academic and social-emotional functioning: A meta-analysis exploring what works for whom // Educational Psychology Review. – 2020. – Vol. 32, No. 2. – P. 511–544.
  8. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. – Toshkent : O‘qituvchi, 1992.
  9. Сухомлинский В.А. Сердце отдаю детям. – Киев : Радянська школа, 1969.