11-tom, 1-son, b. 328–332, Nashr: 2026-11-14

MUSIQIY FAOLIYAT JARAYONIDA TALABALARNING KREATIV QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISHNING INDIVIDUAL-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI

ИНДИВИДУАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ДЕТЕРМИНАНТЫ РАЗВИТИЯ КРЕАТИВНЫХ СПОСОБНОСТЕЙ СТУДЕНТОВ В ПРОЦЕССЕ МУЗЫКАЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

INDIVIDUAL PSYCHOLOGICAL DETERMINANTS OF STUDENTS’ CREATIVE ABILITIES IN MUSICAL ACTIVITIES

  • Abdirimov Komil Toxirovich — "Urganch davlat universiteti" San'at kafedrasi Kafedra mudiri

DOI: 10.67780/buxoro-xalqaro-universiteti-ilmiy-axborotnomasi.2026.0f694dde

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada musiqiy faoliyat jarayonida talabalarning kreativ qobiliyatlarini rivojlantirishga ta’sir etuvchi individual-psixologik determinantlar nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Kreativ qobiliyatlarning shakllanishida musiqiy tafakkur, tasavvur, emotsional sezgirlik, motivatsion yo‘nalganlik, mustaqil fikrlash va individual temperament xususiyatlarining o‘rni ochib beriladi. Shuningdek, musiqiy ta’lim jarayonida talabalarning ijodiy salohiyatini namoyon etishiga imkon beruvchi psixologik-pedagogik shart-sharoitlar hamda individual yondashuvning ahamiyati asoslanadi. Tadqiqot natijasida kreativ qobiliyatlarni rivojlantirishga xizmat qiluvchi individual-psixologik omillarning o‘zaro aloqadorligi tizimlashtiriladi.

Аннотация

В статье теоретически анализируются индивидуально-психологические детерминанты, влияющие на развитие креативных способностей студентов в процессе музыкальной деятельности. Раскрывается роль музыкального мышления, воображения, эмоциональной чувствительности, мотивационной направленности, самостоятельного мышления и индивидуальных особенностей темперамента в формировании творческого потенциала личности. Особое внимание уделяется психолого-педагогическим условиям музыкального образования, способствующим проявлению творческой активности студентов, а также значению индивидуального подхода в развитии их креативных способностей. Систематизируются взаимосвязанные индивидуально-психологические факторы, обеспечивающие развитие творческого потенциала будущих специалистов музыкального направления.

Abstract

This article provides a theoretical analysis of the individual psychological determinants influencing the development of students’ creative abilities in musical activities. It examines the role of musical thinking, imagination, emotional sensitivity, motivational orientation, independent thinking, and individual temperament characteristics in the formation of creative potential. Particular attention is paid to the psychological and pedagogical conditions of music education that encourage students to demonstrate creative initiative, as well as the importance of an individualized approach to developing their creative abilities. The study systematizes the interrelated individual psychological factors that contribute to the development of students’ creative potential in the field of music.

Kalit so'zlar: musiqiy faoliyat, kreativ qobiliyat, individual-psixologik determinantlar, ijodiy tafakkur, musiqiy tasavvur, emotsional sezgirlik, ichki motivatsiya, temperament, ijodiy salohiyat, musiqiy ta’lim

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-sonli “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-fevraldagi PQ-112-sonli “Madaniyat va san’at sohasini yanada rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori. – Toshkent, 2022.
  3. Lex.uz+1
  4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 15-noyabrdagi PQ-391-sonli “Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida musiqa madaniyati fani o‘qitilishini tubdan takomillashtirish hamda ushbu fan o‘qituvchilarining kasbiy faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. – Toshkent, 2024.
  5. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
  6. Guilford J.P. Creativity // American Psychologist. – 1950. – Vol. 5, No. 9. – P. 444–454.
  7. Amabile T.M. Creativity in Context. – Boulder: Westview Press, 1996.
  8. Burnard P. Musical Creativities in Practice. – Oxford: Oxford University Press, 2012.
  9. Sloboda J.A. The Musical Mind: The Cognitive Psychology of Music. – Oxford: Oxford University Press, 1985.
  10. Torrance E.P. The Search for Satori and Creativity. – Buffalo: Creative Education Foundation, 1979.