2-tom, 1-son, b. 15–18, Nashr: 2026-10-11

MUSIQA TA’LIMI JARAYONIDA O‘QUVCHILARNI MILLIY QADRIYATLAR RUHIDA TARBIYALASHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI

ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ВОЗМОЖНОСТИ ВОСПИТАНИЯ УЧАЩИХСЯ В ДУХЕ НАЦИОНАЛЬНЫХ ЦЕННОСТЕЙ В ПРОЦЕССЕ МУЗЫКАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

PEDAGOGICAL OPPORTUNITIES FOR EDUCATING STUDENTS IN THE SPIRIT OF NATIONAL VALUES IN THE PROCESS OF MUSIC EDUCATION

  • Aliyeva Shohsanamxon — Farg‘ona davlat universiteti Pedagogika, psixologiya va san’atshunoslik fakulteti musiqa ta’limi va san’at yo‘nalishi 2 kurs magistiri

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada musiqa ta’limi jarayonida o‘quvchilarni milliy qadriyatlar ruhida tarbiyalashning pedagogik imkoniyatlari ilmiy nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Musiqa san’atining shaxs ma’naviy dunyosini shakllantirish, milliy o‘zlikni anglash, tarixiy va madaniy merosga hurmat bilan munosabatda bo‘lish, estetik didni rivojlantirish hamda axloqiy fazilatlarni mustahkamlashdagi o‘rni yoritiladi. Milliy musiqa namunalaridan ta’lim jarayonida maqsadli va metodik jihatdan to‘g‘ri foydalanish o‘quvchilarda vatanparvarlik, milliy g‘urur, xalq an’analariga hurmat, insonparvarlik va ma’naviy mas’uliyat kabi fazilatlarni rivojlantirishga xizmat qilishi asoslab beriladi. Maqolada musiqa darslarini tashkil etishda tarixiy qo‘shiqlar, xalq kuy va ashulalari, maqom, an’anaviy ijrochilik namunalari hamda zamonaviy musiqiy asarlardan foydalanishning pedagogik samaradorligi ochib beriladi.

Аннотация

В статье научно теоретически и практически рассматриваются педагогические возможности воспитания учащихся в духе национальных ценностей в процессе музыкального образования. Раскрывается роль музыкального искусства в формировании духовного мира личности, осознании национальной идентичности, уважительном отношении к историческому и культурному наследию, развитии эстетического вкуса и укреплении нравственных качеств. Обосновывается, что целенаправленное и методически грамотное использование образцов национальной музыки в образовательном процессе способствует развитию у учащихся патриотизма, национальной гордости, уважения к народным традициям, гуманности и духовной ответственности. В статье раскрывается педагогическая эффективность использования исторических песен, народных мелодий, традиционного пения, образцов искусства макома и современных музыкальных произведений в содержании музыкального образования.

Abstract

This article scientifically and theoretically examines the pedagogical opportunities for educating students in the spirit of national values through music education. The study highlights the role of music in shaping students’ spiritual worldview, strengthening national identity, developing aesthetic taste, fostering respect for historical and cultural heritage, and promoting moral qualities. The purposeful and methodologically appropriate use of national musical heritage in educational practice is considered an effective means of developing patriotism, national pride, respect for cultural traditions, humanistic values, and spiritual responsibility among students. The article discusses the educational potential of folk songs, traditional melodies, maqom art, historical musical works, and contemporary compositions in the music education process. Particular attention is given to the professional competence of music teachers and their ability to interpret national values in a meaningful manner and integrate traditional educational resources with modern pedagogical approaches.

Kalit so'zlar: musiqa ta’limi, milliy qadriyatlar, milliy musiqa, ma’naviy tarbiya, estetik tarbiya, o‘quvchi shaxsi, pedagogik imkoniyat, milliy o‘zlik, musiqiy meros, vatanparvarlik

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. Toshkent, O‘qituvchi, 1992.
  2. Sher A. Estetika. Nafosat falsafasi. Toshkent, O‘zbekiston, 2015. 198 bet.
  3. Karimov I. A. Yuksak ma’naviyat yengilmas kuch. Toshkent, Ma’naviyat, 2008.
  4. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. Toshkent, O‘zbekiston, 2021.
  5. O‘zbekiston Respublikasining Ta’lim to‘g‘risida Qonuni. Toshkent, 2020.
  6. Hasanov R. Maktabda musiqa ta’limi va tarbiyasini tashkil etish asoslari. Toshkent, G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2010.
  7. Rajabov A. O‘zbek musiqa merosi va an’anaviy ijrochilik masalalari. Toshkent, Fan, 2007.
  8. Fitrat A. O‘zbek klassik musiqasi va uning tarixi. Toshkent, Fan, 1993.
  9. Vygotsky L. S. Mind in Society. Cambridge, Harvard University Press, 1978.
  10. Swanwick K. Teaching Music Musically. London, Routledge, 1999.