2-tom, 1-son, b. 146–148, Nashr: 2026-10-20
MUSIQA PEDAGOGIKASIDA MILLIY ESTETIK TAFAKKURNI SHAKLLANTIRISHNING FALSAFIY ASOSLARI
ФИЛОСОФСКИЕ ОСНОВЫ ФОРМИРОВАНИЯ НАЦИОНАЛЬНОГО ЭСТЕТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ В МУЗЫКАЛЬНОЙ ПЕДАГОГИКЕ
PHILOSOPHICAL FOUNDATIONS OF FORMING NATIONAL AESTHETIC THINKING IN MUSIC PEDAGOGY
- Abdurahimova Zuhrahon Abdulahad qizi — Farg‘ona davlat universiteti, Pedagogika - psixologiya va san’atshunoslik fakulteti Musiqa ta’limi yo‘nalishi I bosqich talabasi
Annotatsiya
Ushbu maqolada musiqa pedagogikasida milliy estetik tafakkurni shakllantirishning falsafiy asoslari tahlil qilinadi. Milliy estetik tafakkur tushunchasining mazmun-mohiyati, uning milliy madaniyat, san’at, ma’naviy qadriyatlar va estetik ong bilan o‘zaro aloqadorligi yoritiladi. Musiqa ta’limi jarayonida o‘quvchilarning estetik idroki, estetik didi, badiiy tafakkuri va milliy qadriyatlarga munosabatini rivojlantirish masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Shuningdek, milliy musiqa namunalaridan foydalanish orqali yosh avlodning go‘zallikni anglash, badiiy qadriyatlarni baholash va milliy o‘zlikni estetik jihatdan idrok etish imkoniyatlari ochib beriladi. Maqolada milliy va umuminsoniy estetik qadriyatlarning uyg‘unligi musiqa pedagogikasining muhim falsafiy-metodologik tamoyili sifatida asoslanadi.
Аннотация
В статье анализируются философские основы формирования национального эстетического мышления в музыкальной педагогике. Раскрывается содержание понятия национального эстетического мышления, его взаимосвязь с национальной культурой, искусством, духовными ценностями и эстетическим сознанием. Особое внимание уделяется развитию эстетического восприятия, эстетического вкуса, художественного мышления учащихся и их отношения к национальным ценностям в процессе музыкального образования. Рассматриваются возможности использования образцов национальной музыки для формирования у молодого поколения способности воспринимать красоту, оценивать художественные ценности и осознавать национальную идентичность в эстетическом аспекте. Обосновывается взаимосвязь национальных и общечеловеческих эстетических ценностей как важный философско-методологический принцип музыкальной педагогики.
Abstract
This article analyzes the philosophical foundations of forming national aesthetic thinking in music pedagogy. The content and essence of the concept of national aesthetic thinking and its interrelation with national culture, art, spiritual values, and aesthetic consciousness are explored. Particular attention is paid to developing students’ aesthetic perception, aesthetic taste, artistic thinking, and attitude toward national values in the process of music education. The article examines the potential of using examples of national music to develop young people’s ability to perceive beauty, evaluate artistic values, and understand national identity from an aesthetic perspective. The harmony between national and universal aesthetic values is substantiated as an important philosophical and methodological principle of music pedagogy.
Kalit so'zlar: musiqa pedagogikasi, milliy estetik tafakkur, estetik ong, estetik did, milliy qadriyatlar, musiqa ta’limi, badiiy tafakkur, estetik idrok, ma’naviyat, milliy madaniyat
Foydalanilgan adabiyotlar
- Шер А. Эстетика (Нафосат фалсафаси): дарслик. - Тошкент: Ўзбекистон, 2015. - 198 б.
- Абдуллаев М., Умаров Э., Очилов А. Эстетика асослари: ўқув қўлланма. - Тошкент: Ўзбекистон, 2001. - 304 б.
- Лосев А. Ф. Проблема символа и реалистическое искусство. - Москва: Искусство, 1995. - 320 с.
- Гегель Г. В. Ф. Эстетика: в 4 т. Т. 1. - Москва: Искусство, 1968. - 312 с.
- Кант И. Критика способности суждения. - Москва: Искусство, 1994. - 367 с.
- Аристотель. Поэтика. - Москва: Азбука, 2017. - 320 с.
- Выготский Л. С. Психология искусства. - Москва: АСТ, 2019. - 416 с.
- Кабалевский Д. Б. Как рассказывать детям о музыке. - Москва: Просвещение, 1989. - 191 с.
- Апраксина О. А. Методика музыкального воспитания в школе. - Москва: Просвещение, 1983. - 224 с.
- Абдуллаев Р. С. Ўзбек мусиқа тарихи: ўқув қўлланма. - Тошкент: Ўзбекистон, 2000. - 240 б.
- Каримов И. А. Юксак маънавият - енгилмас куч. - Тошкент: Маънавият, 2008. - 176 б.
- Йўлдошев М. Мусиқа таълими методикаси. - Тошкент: Мусиқа, 2010. - 208 б.