2-tom, 1-son, b. 50–53, Nashr: 2026-10-11
MUSIQA FANLARINI O‘QITISHDA FANLARARO VA FAN ICHIDAGI INTEGRATSIYANI TA’MINLASH METODIKASI: VOKAL, CHOLG‘U VA MUSIQA NAZARIYASI FANLARI MISOLIDA
МЕТОДИКА ОБЕСПЕЧЕНИЯ МЕЖДИСЦИПЛИНАРНОЙ И ВНУТРИПРЕДМЕТНОЙ ИНТЕГРАЦИИ В ПРЕПОДАВАНИИ МУЗЫКАЛЬНЫХ ДИСЦИПЛИН: НА ПРИМЕРЕ ВОКАЛА, ИНСТРУМЕНТАЛЬНОГО ИСПОЛНИТЕЛЬСТВА И ТЕОРИИ МУЗЫКИ
METHODOLOGY FOR ENSURING INTERDISCIPLINARY AND INTRADISCIPLINARY INTEGRATION IN TEACHING MUSIC DISCIPLINES: THE CASE OF VOCAL STUDIES, INSTRUMENTAL PERFORMANCE, AND MUSIC THEORY
- Muxiddinova Mohidil Asiljon qizi — Farg‘ona davlat universiteti pedagogika psixologiya va san’atshunoslik fakulteti musiqiy ta’lim va sah’at yo‘nalishi II-kurs magistri
Annotatsiya
Mazkur maqolada musiqa fanlarini o‘qitish jarayonida fanlararo va fan ichidagi integratsiyani ta’minlashning pedagogik-metodik asoslari tahlil qilinadi. Xususan, vokal, cholg‘u ijrochiligi va musiqa nazariyasi fanlarining o‘zaro uzviy aloqadorligi, ularni yagona ta’limiy maqsad asosida tashkil etish imkoniyatlari yoritiladi. Musiqa ta’limida nazariy bilimlarning amaliy ijrochilik faoliyati bilan uyg‘unlashuvi o‘quvchilarning musiqiy tafakkuri, eshitish qobiliyati, ijrochilik ko‘nikmalari va estetik didini rivojlantirishning muhim omili sifatida asoslanadi. Maqolada integratsion yondashuvning mazmuni, tamoyillari, shakl va metodlari hamda dars jarayonida undan foydalanishning samarali yo‘llari ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, vokal mashg‘ulotlarida musiqa nazariyasi bilimlaridan, cholg‘u mashg‘ulotlarida esa nazariy va vokal ko‘nikmalardan kompleks foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Integratsion ta’lim asosida bo‘lajak musiqa o‘qituvchisining kasbiy kompetentligini shakllantirish masalasiga ham alohida e’tibor qaratiladi.
Аннотация
В статье анализируются педагогико-методические основы обеспечения междисциплинарной и внутрипредметной интеграции в процессе преподавания музыкальных дисциплин. Особое внимание уделяется взаимосвязи вокала, инструментального исполнительства и теории музыки, а также возможностям их организации на основе единой образовательной цели. Обосновывается, что сочетание теоретических знаний с практической исполнительской деятельностью является важным фактором развития музыкального мышления, слуховых способностей, исполнительских навыков и эстетического вкуса обучающихся. Рассматриваются содержание, принципы, формы и методы интеграционного подхода, а также эффективные способы его применения в образовательном процессе. Анализируются возможности комплексного использования знаний по теории музыки на занятиях по вокалу и инструментальному исполнительству, а также взаимного обогащения практических и теоретических компонентов музыкального образования. Особое внимание уделяется формированию профессиональной компетентности будущего учителя музыки посредством интеграционного подхода.
Abstract
This article analyzes the pedagogical and methodological foundations of ensuring interdisciplinary and intradisciplinary integration in the teaching of music disciplines. Particular attention is paid to the relationship between vocal studies, instrumental performance, and music theory, as well as to the possibilities of organizing these disciplines around a common educational objective. The integration of theoretical knowledge with practical performance is substantiated as an important factor in developing students’ musical thinking, auditory abilities, performance skills, and aesthetic taste. The article examines the content, principles, forms, and methods of an integrative approach and identifies effective ways of applying it in the educational process. It also analyzes the possibilities of using music theory knowledge in vocal and instrumental classes and establishing reciprocal links between theoretical and practical components of music education. Particular emphasis is placed on the formation of professional competence among future music teachers through an integrative educational approach.
Kalit so'zlar: musiqa ta’limi, integratsiya, fanlararo integratsiya, fan ichidagi integratsiya, vokal, cholg‘u, musiqa nazariyasi, musiqiy tafakkur, ijrochilik, pedagogik metodika, estetik did, kasbiy kompetensiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun. O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasida milliy madaniyatni yanada rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida” gi qarori. Toshkent, 2018.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni. Toshkent, 2023.
- Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2006.
- Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. Ta’limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Iste’dod, 2008.
- Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M., Hasanboyeva O. Pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2011.
- Rajabov I. Maqomlar masalasiga doir. – Toshkent: Fan, 1963.
- Matyoqubov O. Maqomot. – Toshkent: Musiqa, 2004.
- Sher A. Estetika (Nafosat falsafasi). – Toshkent: O‘zbekiston, 2015. – 198 b.
- Выготский Л.С. Психология искусства. – Москва: Педагогика, 1987.
- Кабалевский Д.Б. Как рассказывать детям о музыке? – Москва: Просвещение, 1989.
- 11,Абдуллин Э.Б. Теория и практика музыкального обучения в общеобразовательной школе. – Москва: Просвещение, 1983.
- Апраксина О.А. Методика музыкального воспитания в школе. – Москва: Просвещение, 1983.