2-tom, 1-son, b. 9–11, Nashr: 2026-10-11

MILLIY MUSIQA MADANIYATINING YOSHLAR ESTETIK MADANIYATINI SHAKLANTIRISHDAGI AHAMIYATI

ЗНАЧЕНИЕ НАЦИОНАЛЬНОЙ МУЗЫКАЛЬНОЙ КУЛЬТУРЫ В ФОРМИРОВАНИИ ЭСТЕТИЧЕСКОЙ КУЛЬТУРЫ МОЛОДЁЖИ

THE IMPORTANCE OF NATIONAL MUSICAL CULTURE IN THE FORMATION OF YOUNG PEOPLE’S AESTHETIC CULTURE

  • Tursunova Laylo Ergashevna — Farg‘ona davlat universiteti pedagogika psixologiya va san’atshunoslik fakulteti musiqiy ta’lim va sah’at yo‘nalishi(PhD), Falsafa fanlari bo‘yicha falsafa doktori
  • Nurmatov Abduvoxid — II-kurs magistiri

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada milliy musiqa madaniyatining yoshlar estetik madaniyatini shakllantirishdagi falsafiy-estetik ahamiyati tahlil qilinadi. Milliy musiqa xalqning tarixiy xotirasi, ma’naviy tajribasi, estetik qarashlari va badiiy tafakkurini o‘zida mujassamlashtirgan madaniy hodisa sifatida talqin etiladi. Maqolada milliy musiqa vositasida yoshlarning estetik idroki, estetik hissiyoti, didi, baholash qobiliyati va estetik idealining shakllanish jarayonlari yoritiladi. Shuningdek, xalq qo‘shiqlari, maqom san’ati, an’anaviy ijrochilik va milliy musiqiy merosning yoshlar ongida milliy va umuminsoniy estetik qadriyatlarni qaror toptirishdagi o‘rni ochib beriladi. Globallashuv sharoitida milliy musiqa madaniyatidan samarali foydalanish yoshlarning madaniy o‘zligini anglash, badiiy-estetik tafakkurini rivojlantirish va estetik madaniyatini yuksaltirishning muhim omili sifatida asoslanadi.

Аннотация

В статье анализируется философско-эстетическое значение национальной музыкальной культуры в формировании эстетической культуры молодежи. Национальная музыка рассматривается как культурное явление, отражающее историческую память народа, его духовный опыт, эстетические представления и художественное мышление. Раскрываются процессы формирования посредством национальной музыки эстетического восприятия, эстетических чувств, вкуса, способности к эстетической оценке и эстетического идеала молодежи. Особое внимание уделяется роли народных песен, искусства макома, традиционного исполнительства и национального музыкального наследия в формировании национальных и общечеловеческих эстетических ценностей в сознании молодого поколения. В условиях глобализации эффективное использование национальной музыкальной культуры рассматривается как важный фактор осознания культурной идентичности молодежи, развития художественно-эстетического мышления и повышения ее эстетической культуры.

Abstract

This article analyzes the philosophical and aesthetic significance of national musical culture in the formation of young people's aesthetic culture. National music is interpreted as a cultural phenomenon that embodies the historical memory, spiritual experience, aesthetic views, and artistic thinking of a nation. The article examines the processes through which national music contributes to the development of young people's aesthetic perception, aesthetic emotions, taste, evaluative abilities, and aesthetic ideals. Particular attention is paid to the role of folk songs, maqom art, traditional performance, and national musical heritage in establishing national and universal aesthetic values in the consciousness of young people. In the context of globalization, effective use of national musical culture is substantiated as an important factor in strengthening young people's cultural identity, developing artistic and aesthetic thinking, and improving their aesthetic culture.

Kalit so'zlar: milliy musiqa, musiqa madaniyati, yoshlar, estetik madaniyat, estetik ong, estetik idrok, estetik did, estetik qadriyat, milliy o‘zlik, milliy meros, maqom, an’anaviy musiqa, badiiy tafakkur

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Sher A. Estetika (Nafosat falsafasi): darslik. – Toshkent: O‘zbekiston, 2015. – 363 b.
  2. Hamidov H. O‘zbek an’anaviy qo‘shiqchilik madaniyati tarixi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1996. – 150 b.
  3. Matyoqubov O. Og‘zaki an’anadagi professional musiqa asoslariga kirish: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: O‘qituvchi, 1983. – 64 b.
  4. Asqar F. Musiqa va inson ma’naviyati. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2000.
  5. Nazarov Q. Jahon falsafasi qomusi. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti; Ma’naviyat nashriyoti, 2019. – 686 b.
  6. Malikova S. O‘zbek milliy musiqa madaniyati rivojlanish tendensiyalari: kecha, bugun, istiqboli: monografiya. – Toshkent: Donishmand ziyosi, 2024. – 140 b.
  7. Nurmuxamedjanov A. M. Yoshlar musiqiy tafakkurini shakllantirishning o‘ziga xos xususiyatlari // FarDU ilmiy xabarlari. – 2024. – №2.
  8. Djalalova N. X. Yoshlarning estetik tafakkurini yuksalishida musiqa madaniyatidagi konsepsiyalar // Oriens. – 2024. – B. 234–241.
  9. Qurbonova F. Yoshlar estetik madaniyatini rivojlantirishda musiqaning ijtimoiy mexanizmlari // Kórkem Óner Hám Mädeniyat Xabarshısı. – 2025. – №4. – B. 44–46.
  10. Xusanov H. U. O‘zbek milliy musiqa san’atining yoshlar tarbiyasida tutgan o‘rni. – 2025.