7-tom, 1-son, b. 133–135, Nashr: 2026-08-08

MASHRAB SHE'RIYATIDA TASAVVUFIY DUNYO QARASHNING BADIIY IFODASI

ХУДОЖЕСТВЕННОЕ ВЫРАЖЕНИЕ СУФИЙСКОГО МИРОВОЗЗРЕНИЯ В ПОЭЗИИ МАШРАБА

THE ARTISTIC EXPRESSION OF THE SUFI WORLDVIEW IN MASHRAB’S POETRY

  • Barotov Bahodir — Osiyo xalqaro universiteti magistri

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada buyuk o'zbek mutasavvif shoiri Boborahim Mashrab (1657–1711) she'riyatida tasavvufiy dunyoqarashning badiiy ifodalanishi tahlil qilinadi. Mashrabning g'azallarida ilohiy ishq, vahdat ul-vujud falsafasi, fano va baqo tushunchalari, piri muġon timsoli kabi tasavvufiy kategoriyalarning poetik talqini o'rganiladi. Tadqiqotda Mashrab baytlarining mazmuniy-uslubiy tahlili orqali shoir ijodidagi tasavvufiy ramzlar tizimi yoritiladi.

Аннотация

В данной статье анализируется художественное выражение суфийского мировоззрения в поэзии великого узбекского суфийского поэта Бобораҳима Машраба (1657–1711). В его газелях исследуются поэтические интерпретации суфийских категорий, таких как божественная любовь, философия единства бытия (вахдат аль-вуджуд), понятия «фана» и «бака», а также образ наставника (пири муган). На основе смыслового и стилистического анализа бейтов раскрывается система суфийских символов в творчестве поэта.

Abstract

This article analyzes the artistic expression of the Sufi worldview in the poetry of the great Uzbek Sufi poet Boborahim Mashrab (1657–1711). His ghazals are examined in terms of the poetic interpretation of Sufi concepts such as divine love, the philosophy of wahdat al-wujud (unity of existence), the notions of fana (annihilation) and baqa (subsistence), as well as the symbolic image of the spiritual guide (piri mughan). Through semantic and stylistic analysis of the couplets, the system of Sufi symbolism in the poet’s work is revealed.

Kalit so'zlar: Mashrab, tasavvuf, vahdat ul-vujud, ilohiy ishq, fano, badiiy ifoda, she'riy tahlil, Mansur Halloj, piri muġon

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Mashrab. Devon. - Toshkent: G'afur G'ulom nomidagi nashriyot, 1994.
  2. Hasanov S. Mashrab hayoti va ijodi. - Toshkent: Fan, 1965.
  3. Navoiy A. Nasoyim ul-muhabbat. - Toshkent: Fan, 1970.
  4. Komilov N. Tasavvuf. - Toshkent: Movarounnahr–O'zbekiston, 2009.
  5. Bertels Ye. Tasavvuf va tasavvuf adabiyoti. - Moskva: Nauka, 1965.
  6. Schimmel A. Mystical Dimensions of Islam. - Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1975.
  7. Hofizov N. O'zbek mumtoz adabiyotida tasavvufiy obrazlar. - Toshkent: Fan, 2003.
  8. Yo'ldoshev Q. Mashrab she'riyatining poetikasi. - Toshkent: Akademnashr, 2011.
  9. Eshonqulov H. O'zbek adabiyotida tasavvuf. - Toshkent: Ma'naviyat, 2005.
  10. Jalolov G'. Boborahim Mashrab va uning adabiy merosi. - Namangan: NamDU, 2015.