7-tom, 1-son, b. 182–185, Nashr: 2026-08-08

KOOPERATIV TA'LIM USULI ORQALI O‘QUVCHILAR FAOLLIGINI OSHIRISH

ПОВЫШЕНИЕ АКТИВНОСТИ УЧАЩИХСЯ ПОСРЕДСТВОМ КООПЕРАТИВНОГО ОБУЧЕНИЯ

INCREASING STUDENT ACTIVITY THROUGH COOPERATIVE LEARNING

  • Xoldarova Irodaxon Valijonovna — Boshlang‘ich ta’lim uslubiyoti kafedrasi professori

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Bugungi ta'lim tizimida o‘quvchilarning dars jarayonidagi faolligi eng muhim pedagogik muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. An'anaviy o‘qitish sharoitida ko‘pchilik o‘quvchilar passiv tinglovchi sifatida qatnashadilar va bilimni mustaqil qurish imkoniyatidan mahrum bo‘ladilar. Bu holat nafaqat akademik ko‘rsatkichlarning pasayishiga, balki o‘quvchilarning bilish qiziqishi, kreativ tafakkuri va ijtimoiy ko‘nikmalarining rivojlanmasligiga ham olib keladi. Ushbu maqolada kooperativ ta'lim usulining nazariy asoslari, metodologiyasi va amaliy samaradorligi tahlil qilinadi; boshlang‘ich sinflarda qo‘llanadigan asosiy kooperativ texnikalar hamda ularning o‘quvchi faolligiga ta'siri muhokama etiladi.

Аннотация

В современной системе образования активность учащихся в процессе урока остаётся одной из важнейших педагогических проблем. В условиях традиционного обучения большинство учащихся выступают в роли пассивных слушателей и лишены возможности самостоятельно конструировать знания. Подобная ситуация ведёт не только к снижению академических показателей, но и к недостаточному развитию познавательного интереса, творческого мышления и социальных навыков. В данной статье рассматриваются теоретические основы, методология и практическая эффективность кооперативного обучения, а также анализируются основные техники, применяемые в начальных классах.

Abstract

In today's education system, student engagement during lessons remains one of the most critical pedagogical challenges. In traditional learning environments, many students participate as passive listeners and are deprived of the opportunity to construct knowledge independently. This situation leads not only to decreased academic performance but also to underdevelopment of cognitive interest, creative thinking, and social skills. This article examines the theoretical foundations, methodology, and practical effectiveness of cooperative learning, as well as key techniques applied in primary school settings and their impact on student activity.

Kalit so'zlar: zamonaviy metodlar, o‘quvchilar, kreativ fikrlash, pedagogik yondashuv, motivatsiya, ijtimoiy ko‘nikmalar, ta'lim tizimi, kooperativ ta'lim, faollik, kichik guruh

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Выготский Л.С. Разум в обществе: Развитие высших психологических процессов / Пер. с англ. – Кембридж, Массачусетс: Изд-во Гарвардского университета, 1978. 159 с.
  2. Johnson D.W., Johnson R.T. Learning Together and Alone: Cooperative, Competitive, and Individualistic Learning. 4th ed.Boston, MA: Allyn & Bacon, 1994. 321 p.
  3. Slavin R.E. Cooperative Learning: Theory, Research, and Practice. 2nd ed. Boston, MA: Allyn & Bacon, 1995. 268 p.
  4. Fredricks J.A., Blumenfeld P.C., Paris A.H. School Engagement: Potential of the Concept, State of the Evidence // Review of Educational Research. 2004. Vol. 74, No. 1. P. 59–109. DOI: 10.3102/00346543074001059.
  5. Johnson D.W., Johnson R.T. An Educational Psychology Success Story: Social Interdependence Theory and Cooperative Learning // Educational Researcher. 2009. Vol. 38, No. 5. P. 365–379. DOI: 10.3102/0013189X09339057.
  6. Webb N.M. Task-Related Verbal Interaction and Mathematics Learning in Small Groups // Journal for Research in Mathematics Education. 1991. Vol. 22, No. 5. P. 366–389. DOI: 10.5951/jresematheduc.22.5.0366.
  7. Ryan R.M., Deci E.L. Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and Well-Being // American Psychologist. 2000. Vol. 55, No. 1. P. 68–78. DOI: 10.1037/0003-066X.55.1.68.
  8. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi, 2004. 208 b.
  9. Hasanboyev J., Xasanov O., G‘ulomov M. Pedagogika. Toshkent: Fan va texnologiya, 2011. 416 b.
  10. Ishmuhammedov R., Yusupov A., Baxromov R. Ta'limda innovatsion texnologiyalar. Toshkent: Istedod, 2008. 180 b.
  11. Tolipova J.O. O‘quvchilar faolligini oshirishning pedagogik asoslari. Toshkent: TDPU nashriyoti, 2017. 152 b.
  12. Muhammedov N. Boshlang‘ich ta'limda interfaol metodlar. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019. 136 b.
  13. O‘zbekiston Respublikasining "Ta'lim to‘g‘risida"gi Qonuni. Toshkent, 2020. 48 b.