7-tom, 2-son, b. 180–184, Nashr: 2026-08-11
KOMPETENSIYAVIY YONDASHUV ASOSIDA BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING KASBIY TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISH
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ПОДГОТОВКИ БУДУЩИХ УЧИТЕЛЕЙ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА НА ОСНОВЕ КОМПЕТЕНТНОСТНОГО ПОДХОДА
IMPROVING THE PROFESSIONAL PREPARATION OF FUTURE ENGLISH LANGUAGE TEACHERS BASED ON THE COMPETENCY-BASED APPROACH
- Olloberganova Fazilat Tangriberganovna — Urganch davlat universiteti mustaqil tadqiqotchisi, Orcid: 0000-0002-8524-6541
Annotatsiya
Mazkur maqolada kompetensiyaviy yondashuv asosida bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishning nazariy-metodologik asoslari hamda amaliy mexanizmlari tahlil qilinadi. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchi shaxsiga qo‘yilayotgan talablarning ortib borishi kasbiy tayyorgarlik mazmunini qayta ko‘rib chiqishni, uni xalqaro ta’lim standartlari va kompetensiyaviy model asosida tashkil etishni taqozo etmoqda. Maqolada kompetensiyaviy yondashuvning pedagogik mohiyati, uning bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining lingvistik, metodik, kommunikativ, raqamli va refleksiv kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, ta’lim jarayoniga interfaol metodlar, loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim, raqamli platformalar va sun’iy intellekt vositalarini integratsiya qilishning kasbiy tayyorgarlik sifatiga ta’siri tahlil qilingan. Tadqiqotda kompetensiyaviy yondashuv talabalarning nazariy bilimlarini amaliy faoliyat bilan uyg‘unlashtirish, mustaqil fikrlash, ijodiy yondashuv va pedagogik qarorlar qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qilishi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini takomillashtirishda kompetensiyaviy yondashuvning samarali metodik asos ekanligini ko‘rsatadi hamda pedagogik oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifati va raqobatbardosh kadrlar tayyorlashni ta’minlashga xizmat qiladi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются теоретико-методологические основы совершенствования профессиональной подготовки будущих учителей английского языка на основе компетентностного подхода. Современные тенденции развития образования требуют подготовки педагогов, обладающих не только фундаментальными предметными знаниями, но и профессиональными компетенциями, соответствующими международным образовательным стандартам. В статье раскрывается сущность компетентностного подхода и его значение для формирования лингвистической, методической, коммуникативной, цифровой и рефлексивной компетентности будущих учителей английского языка. Особое внимание уделяется применению интерактивных методов обучения, проектной деятельности, проблемного обучения, цифровых образовательных платформ и инструментов искусственного интеллекта в процессе профессиональной подготовки. Обосновано, что компетентностный подход способствует интеграции теоретических знаний и практической деятельности, развитию самостоятельного мышления, творческого потенциала и способности принимать эффективные педагогические решения. Результаты исследования подтверждают, что внедрение компетентностного подхода в образовательный процесс повышает качество профессиональной подготовки будущих учителей английского языка, способствует формированию конкурентоспособных специалистов и совершенствованию системы педагогического образования в условиях цифровой трансформации.
Abstract
This article explores the theoretical and methodological foundations of improving the professional training of pre-service English language teachers through a competency-based approach. Current educational reforms emphasize the need to prepare teachers who possess not only strong subject knowledge but also a wide range of professional competencies that meet international educational standards and the demands of the digital learning environment. The study examines the pedagogical essence of the competency-based approach and its role in developing linguistic, methodological, communicative, digital, and reflective competencies among future English language teachers. Particular attention is given to the integration of interactive teaching methods, project-based learning, problem-based learning, digital educational platforms, and artificial intelligence tools into teacher education programs. The paper argues that the competency-based approach effectively connects theoretical knowledge with practical teaching experience, enhances independent and critical thinking, encourages creativity, and strengthens the ability to make informed pedagogical decisions. The findings demonstrate that competency-oriented teacher education significantly improves the quality of professional training, increases teaching readiness, and prepares competitive, innovative, and adaptable English language teachers capable of responding to the challenges of contemporary education and lifelong professional development.
Kalit so'zlar: kompetensiyaviy yondashuv, bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchisi, kasbiy tayyorgarlik, kasbiy kompetensiya, metodik kompetensiya, kommunikativ kompetensiya, raqamli kompetensiya, interfaol metodlar, pedagogik ta’lim, innovatsion texnologiyalar
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasining "Ta’lim to‘g‘risida"gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining **"O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"**gi PF–5847-son Farmoni. – Toshkent, 2019.
- Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b.
- Muslimov N.A. Kasb ta’limi o‘qituvchilarining kasbiy kompetentligini rivojlantirish texnologiyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017. – 312 b.
- Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2016. – 240 b.
- Ishmuhamedov R.J., Abduqodirov A.A., Pardaev A.X. Ta’limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Iste’dod, 2018. – 284 b.
- Sayidahmedov N.S. Yangi pedagogik texnologiyalar: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Moliya, 2019. – 172 b.
- Tolipov O‘.Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2017. – 224 b.
- Зимняя И.А. Ключевые компетенции – новая парадигма результата образования. – М.: Исследовательский центр проблем качества подготовки специалистов, 2004. – 42 с.
- Хуторской А.В. Ключевые компетенции как компонент личностно ориентированной парадигмы образования // Народное образование. – 2003. – № 2. – С. 58–64.