9-tom, 1-son, b. 130–132, Nashr: 2026-09-11

KAVSAR TURDIYEVA SHE’RLARIDA FOLKLORIZMLARNING NAMOYON BO‘LISHI

ПРОЯВЛЕНИЕ ФОЛЬКЛОРИЗМОВ В СТИХОТВОРЕНИЯХ КАВСАР ТУРДИЕВОЙ

THE MANIFESTATION OF FOLKLORISMS IN THE POETRY OF KAVSAR TURDIYEVA

  • Xudoyberdiyeva N.O. — Osiyo xalqaro universiteti o’qituvchisi

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada Kavsar Turdiyeva she’riyatida folklorizmlarning namoyon bo‘lish xususiyatlari tahlil etiladi. Shoira ijodida folklor an’analarining leksik-obrazli, janriy-informatsion va kompozitsion ko‘rinishlari tadqiq qilinib, xalq og‘zaki ijodiga xos parallelizm, takror, maqol-matal transformatsiyasi, qo‘shiq ohangi hamda arxaik timsollarning badiiy-estetik vazifalari ochib beriladi. Folklor unsurlarining shoiraning individual poetik uslubiga singish mexanizmlari nazariy manbalar asosida yoritiladi. Tadqiqotda o‘zbek, rus va jahon folklorshunosligi vakillarining qarashlari qiyosiy tahlil tamoyili asosida qo‘llanadi. Tahlil natijasida Kavsar Turdiyeva she’riyatida folklorizmlar oddiy badiiy bezak emas, balki lirik mazmunni shakllantiruvchi, milliy xotirani ifodalovchi va individual poetik tafakkurni boyituvchi muhim estetik vosita ekanligi asoslanadi.

Аннотация

В статье анализируются особенности проявления фольклоризма в поэзии Кавсар Турдиевой. Исследуются лексико-образные, жанрово-интонационные и композиционные формы фольклоризма, а также художественно-эстетические функции параллелизма, повтора, трансформации пословиц и поговорок, песенной интонации и архаических символов. На основе теоретических источников рассматриваются механизмы творческого усвоения фольклорной традиции индивидуальным авторским стилем. В исследовании используются сравнительно-сопоставительные подходы отечественной, русской и мировой фольклористики. Обосновывается положение о том, что фольклоризм в поэзии Кавсар Турдиевой выступает не только как средство художественной выразительности, но и как важный механизм формирования лирического содержания, национальной памяти и индивидуального поэтического мышления.

Abstract

This article examines the forms and functions of folklorism in the poetry of Kavsar Turdiyeva. Particular attention is paid to lexical-imagery, generic-intentional, and compositional manifestations of folklorism, including parallelism, repetition, proverb transformation, song intonation, and archaic symbols. The study explores the ways in which folklore traditions are creatively assimilated into the poet’s individual artistic style. Theoretical approaches developed in Uzbek, Russian, and international folklore studies are applied comparatively. The analysis demonstrates that folklorism in Kavsar Turdiyeva’s poetry functions not merely as an ornamental device, but as an essential mechanism for constructing lyrical meaning, expressing collective cultural memory, and enriching individual poetic consciousness.

Kalit so'zlar: folklorizm, parallelizm, maqol-matal, paremiya, obraz-timsol, arxetip, intertekst, xalq qo‘shig‘i, takror, poetik an’ana

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Sarimsoqov B. Folklorshunoslikka kirish. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992. – 208 b.
  2. Mirzayev T. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. – Toshkent: O‘zbekiston, 1990. – 352 b.
  3. Propp V. Ya. Morfologiya skazki. – Moskva: Labirint, 2001. – 192 s.
  4. Dundes A. Interpreting Folklore. – Bloomington: Indiana University Press, 1980. – 256 p.
  5. Putilov B. N. Folklor i narodnaya kultura. – Sankt-Peterburg: Nauka, 1994. – 320 s.
  6. Meletinskiy E. M. Poetika mifa. – Moskva: Nauka, 1995. – 407 s.