7-tom, 2-son, b. 194–198, Nashr: 2026-08-11
KAM TAʼMINLANGAN OILALARDA ICHKI PSIXOLOGIK RESURSLARNI ANGLASH VA FAOLLASHTIRISHDA KOGNITIV TERAPIYANING SAMARADORLIGI
ЭФФЕКТИВНОСТЬ КОГНИТИВНОЙ ТЕРАПИИ В ОСОЗНАНИИ И АКТИВИЗАЦИИ ВНУТРЕННИХ ПСИХОЛОГИЧЕСКИХ РЕСУРСОВ В МАЛООБЕСПЕЧЕННЫХ СЕМЬЯХ
THE EFFECTIVENESS OF COGNITIVE THERAPY IN ENHANCING AWARENESS AND ACTIVATING INTERNAL PSYCHOLOGICAL RESOURCES IN LOW-INCOME FAMILIES
- Primova Shaxzoda Shomurodovna — Gʻuzor tumani "Inson" ijtimoiy xizmatlar markazi, voyaga yetmaganlar bilan ishlash boʻyicha psixolog, orcid: 0009-0001-9853-8161
Annotatsiya
Maqolada kam ta’minlangan oilalarda ichki psixologik resurslarni anglash va faollashtirishda kognitiv terapiyaning samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqotda K. Ryffning «Psixologik farovonlik shkalasi» metodikasi qo‘llanilib, psixologik farovonlikning gender xususiyatlari aniqlangan. Natijalar erkaklarda «O‘zini qabul qilish», «Avtonomiya» va «Hayotdan maqsad» ko‘rsatkichlari ayollarga nisbatan statistik jihatdan yuqori ekanligini ko‘rsatdi. Olingan natijalar asosida kam ta’minlangan oilalar bilan ishlashda kognitiv terapiyaga asoslangan psixokorreksion yondashuvlar bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
Аннотация
В статье исследована эффективность когнитивной терапии в осознании и активизации внутренних психологических ресурсов членов малообеспеченных семей. В исследовании использованы методика «Шкала психологического благополучия». Выявлены статистически значимые гендерные различия по показателям «Самопринятие», «Автономия» и «Цель в жизни», где мужчины продемонстрировали более высокие результаты. На основе полученных данных разработаны научно-практические рекомендации по применению когнитивной терапии в психологической работе с малообеспеченными семьями.
Abstract
This article examines the effectiveness of cognitive therapy in enhancing awareness and activating the internal psychological resources of members of low-income families. The study employed the Psychological Well-Being Scale to assess participants' psychological well-being. Statistically significant gender differences were identified in the dimensions of Self-Acceptance, Autonomy, and Purpose in Life, with men demonstrating higher scores than women. Based on the findings, scientific and practical recommendations were developed for the application of cognitive therapy in psychological support programs for low-income families.
Kalit so'zlar: kam ta’minlangan oilalar, ichki psixologik resurslar, kognitiv terapiya, psixologik farovonlik, gender farqlari, psixokorreksiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- Акрамова Ф. А. Модели психологической службы в разрешении проблем семей // Образование и инновационные исследования. – 2023. – № 6. – С. 296–300. (Interscience)
- Давлетшин М. Ғ. Психология. – Тошкент : O‘qituvchi, 2002. – 496 с.
- Karaboyeva G. A. Improving the Specific Features of Psychological Services for Families // International Journal of Artificial Intelligence. – 2025. – Vol. 5, No. 6. – P. 36–45.
- Mahmudova D. Psixokorreksiya asoslari. – Toshkent, 2011. – 160 b.
- Rasulov N., Ulmasova D. Konsultativ psixologiya va psixokorreksiya : o‘quv qo‘llanma. – Toshkent : O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi, 2021. – 248 b.
- Shoumarov G‘. B. Oila psixologiyasi. – Toshkent : Sharq, 2008. – 296 b.
- Ғайибова Н. А. Возможности когнитивной терапии в семейной психоконсультации // Образование и инновационные исследования. – 2024. – № 4. – С. 273–277.