10-tom, 2-son, b. 186–188, Nashr: 2026-10-22

INSON–TEXNIKA TIZIMIDA TALABALAR ISTEʼDODINI SHAKLLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ФОРМИРОВАНИЯ ОДАРЁННОСТИ СТУДЕНТОВ В СИСТЕМЕ «ЧЕЛОВЕК–ТЕХНИКА»

SOCIO-PSYCHOLOGICAL CHARACTERISTICS OF DEVELOPING STUDENT TALENT IN THE HUMAN–TECHNOLOGY SYSTEM.

  • Kuvandikova Gulnora Gulamovna — Oʻzbekiston davlat jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universiteti dotsenti, psixologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD), Toshkent, Oʻzbekiston · ORCID: https://orcid.org/0009-0009-1513-2616

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Maqolada «inson–texnika» tizimi sharoitida texnika yoʻnalishi talabalari isteʼdodini shakllantirish va rivojlantirishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari yoritilgan. Texnik isteʼdodning mazmuni, uning tarkibiy komponentlari (qadriyatli, emotsional, faoliyatli, texnik va ijodiy) hamda oliy taʼlim muassasasida rivojlanishining ijtimoiy-psixologik shart-sharoitlari tahlil qilingan. Talabalarni psixodiagnostik tekshirish va shakllantiruvchi eksperiment natijalariga koʻra «oʻqituvchi–talaba», «talaba–talaba» va «talaba–guruh» texnik dialoglarini oʻz ichiga olgan maqsadli ijtimoiy-psixologik trening texnik isteʼdod darajasining statistik jihatdan ishonchli ortishiga xizmat qilishi aniqlangan.

Аннотация

В статье раскрываются особенности развития одарённости студентов технических направлений в условиях взаимодействия «человек–техника». Рассматриваются сущность технической одарённости, её компонентный состав (ценностный, эмоциональный, деятельностный, технический и творческий) и социально-психологические условия развития в вузе. На основе психодиагностического обследования студентов и формирующего эксперимента показано, что целенаправленный социально-психологический тренинг, включающий технические диалоги «преподаватель–студент», «студент–студент» и «студент–группа», способствует статистически значимому повышению уровня технической одарённости.

Abstract

The article reveals the specific features of developing the giftedness of engineering students under the conditions of “human–technology” interaction. It considers the essence of technical giftedness, its component structure (value-based, emotional, activity-based, technical and creative) and the socio-psychological conditions of its development at university. Based on a psychodiagnostic survey of students and a formative experiment, it is shown that a purposeful socio-psychological training that includes technical dialogues “teacher–student”, “student–student” and “student–group” contributes to a statistically significant increase in the level of technical giftedness.

Kalit so'zlar: isteʼdod, texnik isteʼdod, «inson–texnika» tizimi, texnika oliy taʼlim muassasalari talabalari, ijtimoiy-psixologik trening, texnik dialog, qobiliyatlarni rivojlantirish

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Теплов Б.М. Способности и одаренность. Учебное пособие. – М.: Флинта,
  2. – С. 179–186.
  3. Богоявленская Д.Б. Одаренность: ответ через полтора столетия // Вестник
  4. Московского университета. – 2010. – № 3. – С. 3–17.
  5. Ильин Е.П. Психология творчества, креативности, одаренности. – СПб.:
  6. Питер, 2013. – 443 с.
  7. Кадиров Б.Р. Способности и склонности: психофизиологическое
  8. исследование. – Ташкент: ФАН, 1990. – 108 с.