7-tom, 1-son, b. 66–70, Nashr: 2026-08-08
INNOVATSION TA’LIM SHAROITIDA TALABALARNING O‘ZINI O‘ZI FAOLLASHTIRISHINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI
СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ САМОАКТИВИЗАЦИИ СТУДЕНТОВ В УСЛОВИЯХ ИННОВАЦИОННОГО ОБРАЗОВАНИЯ
SOCIO-PSYCHOLOGICAL MECHANISMS OF STUDENTS’ SELF-ACTIVATION IN AN INNOVATIVE EDUCATION ENVIRONMENT
- Ravshanov Xusan Abdiqul o‘g‘li — Buxoro xalqaro universiteti mustaqil tadqiqotchisi
Annotatsiya
Mazkur maqolada innovatsion ta’lim sharoitida talabalarning o‘zini o‘zi faollashtirishining ijtimoiy-psixologik mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Zamonaviy ta’lim tizimida raqamli texnologiyalar, interaktiv metodlar va innovatsion pedagogik yondashuvlarning keng joriy etilishi talabalar shaxsiy faolligi, mustaqilligi va ijodiy fikrlashiga yangi talablarni yuzaga keltirmoqda. Tadqiqotda talabalarning ichki motivatsiyasi, ijtimoiy moslashuvi, kommunikativ kompetensiyasi, o‘zini boshqarish qobiliyati hamda psixologik barqarorligi o‘zini o‘zi faollashtirishning asosiy omillari sifatida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ta’lim muhiti, pedagogik qo‘llab-quvvatlash, guruhiy munosabatlar va ijtimoiy ta’sirlarning talaba faolligiga ta’siri yoritilgan. Maqolada innovatsion ta’lim sharoitida o‘zini o‘zi faollashtirish jarayoni shaxsning professional rivojlanishi, mustaqil qaror qabul qilishi va innovatsion faoliyatga tayyorligi bilan uzviy bog‘liqligi asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari talabalarda ijtimoiy-psixologik faollikni rivojlantirish uchun qulay ta’lim muhitini yaratish, motivatsion mexanizmlarni kuchaytirish hamda zamonaviy pedagogik texnologiyalarni samarali qo‘llash muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются социально-психологические механизмы самоактивации студентов в условиях инновационного образования. В современной образовательной системе активное внедрение цифровых технологий, интерактивных методов и инновационных педагогических подходов формирует новые требования к самостоятельности, инициативности и творческому мышлению студентов. В исследовании внутренняя мотивация, социальная адаптация, коммуникативная компетентность, способность к саморегуляции и психологическая устойчивость рассматриваются как основные факторы самоактивации личности. Особое внимание уделяется влиянию образовательной среды, педагогической поддержки, межличностных отношений и социальных факторов на формирование активности студентов. В статье обосновывается, что процесс самоактивации в инновационной образовательной среде тесно связан с профессиональным развитием личности, готовностью к инновационной деятельности и способностью к самостоятельному принятию решений. Результаты исследования показывают, что создание благоприятной социально-психологической среды, развитие внутренних мотивационных ресурсов и эффективное использование современных образовательных технологий способствуют повышению активности и личностного потенциала студентов.
Abstract
This article examines the socio-psychological mechanisms of students’ self-activation in the context of innovative education. In the modern educational system, the active implementation of digital technologies, interactive methods, and innovative pedagogical approaches creates new demands for students’ independence, initiative, and creative thinking. The study considers intrinsic motivation, social adaptation, communicative competence, self-regulation abilities, and psychological stability as the main factors of self-activation. Particular attention is paid to the influence of the educational environment, pedagogical support, interpersonal relationships, and social factors on the development of students’ activity. The article argues that the process of self-activation in an innovative educational environment is closely connected with professional development, readiness for innovative activity, and the ability to make independent decisions. The findings demonstrate that creating a favorable socio-psychological environment, strengthening motivational mechanisms, and effectively applying modern educational technologies contribute significantly to the development of students’ activity, creativity, and personal potential in higher education institutions.
Kalit so'zlar: innovatsion ta’lim, o‘zini o‘zi faollashtirish, ijtimoiy-psixologik mexanizmlar, motivatsiya, talaba shaxsi, psixologik faollik, kommunikativ kompetensiya, mustaqil fikrlash, pedagogik qo‘llab-quvvatlash, innovatsion faoliyat
Foydalanilgan adabiyotlar
- Абульханова-Славская К.А. Shaxs psixologiyasi va faoliyat metodologiyasi. - Москва: Наука, 1991. - 335 b.
- Андреев В.И. Pedagogika: ijodiy o‘zini rivojlantirish kursi. - Qozon: Innovatsion texnologiyalar markazi, 2012. - 608 b.
- Ананьев Б.Г. Inson bilish obyekti sifatida. - Санкт-Петербург: Питер, 2001. - 288 b.
- Бандура А. Ijtimoiy-kognitiv nazariya va shaxs faolligi. - Санкт-Петербург: Евразия, 2000. - 320 b.
- Божович Л.И. Shaxs shakllanishining psixologik muammolari. - Москва: Институт практической психологии, 1997. - 352 b.
- Выготский Л.С. Inson psixik rivojlanishi psixologiyasi. - Москва: Смысл, 2005. - 1136 b.