7-tom, 1-son, b. 376–379, Nashr: 2026-08-08
INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA MAQOLLARNING TARAQQIYOT BOSQICHLARI
ЭТАПЫ РАЗВИТИЯ ПОСЛОВИЦ В АНГЛИЙСКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ
STAGES OF THE DEVELOPMENT OF PROVERBS IN THE ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES
- Ernazarova Shahnoza Ergash qizi — Toshkent Davlat transport universiteti tayanch doktoranti Toshkent Gumanitar fanlar universiteti o‘qituvchisi
Annotatsiya
Ushbu maqolada maqol nima, uning kelib chiqish bosqichlari va ularning shakllanish manbalari hamda semantik va funksional rivojlanish xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda tarixiy-qiyosiy, tavsifiy-tahliliy va lingvokulturologik metodlardan foydalanilgan. Maqollarning ibtidoiy og‘zaki ijod namunalaridan boshlab yozma adabiyot va zamonaviy kommunikativ muhitgacha bo‘lgan evolyutsiyasi yoritiladi. Tadqiqot natijalari maqollarning xalq tafakkuri, milliy madaniyat va ijtimoiy tajribani avloddan-avlodga yetkazuvchi muhim vosita ekanligini ko‘rsatadi.
Аннотация
В данной статье рассматриваются понятие пословицы, этапы её происхождения, источники формирования, а также особенности её семантического и функционального развития. В исследовании использованы историко-сопоставительный, описательно-аналитический и лингвокультурологический методы. Освещается эволюция пословиц от ранних образцов устного народного творчества до их отражения в письменной литературе и функционирования в современной коммуникативной среде. Результаты исследования показывают, что пословицы являются важным средством передачи народной мудрости, национальной культуры и социального опыта из поколения в поколение.
Abstract
This article examines the concept of a proverb, its stages of origin, the sources of its formation, as well as its semantic and functional development. The study employs historical-comparative, descriptive-analytical, and linguocultural methods. It explores the evolution of proverbs from the earliest forms of oral folk creativity to their representation in written literature and their role in contemporary communicative environments. The findings demonstrate that proverbs serve as an important means of transmitting people's wisdom, national culture, and social experience from one generation to another.
Kalit so'zlar: maqol, paremiologiya, xalq og’zaki ijodi, lingvokulturologiya, semantika, folklorshunoslik, etimologiya
Foydalanilgan adabiyotlar
- Алишер Навоий. Асарлар : ўн беш томлик. Т. 14. – Тошкент, 1967.
- Fitrat A. Tanlangan asarlar. T. 2. – Toshkent : Ma’naviyat, 1994.
- Galperin I. R. Stylistics. – Moscow : Higher School Publishing House, 1977.
- Gothardt H. H., Varga M. A. Introduction to Paremiology. – Berlin, 2014.
- Қошғарий М. Девони луғатит турк. Т. 1. – Тошкент, 1960.
- O‘zbek tilining izohli lug‘ati / mas’ul muharrir A. Madvaliyev. – Toshkent : O‘zbekiston nashriyoti, 2021.
- Mieder W. Proverbs: A Handbook. – Westport : Greenwood Press, 2004.
- Murodova M. Folklor va etnografiya. – Toshkent : Aloqachi, 2008.
- Norrick N. R. “Speech is Silver”: The Proverbial View of Language. – The Hague : Mouton, 1971.
- Raxmatullayeva S. J. Maqollar va ularning umuminsoniy xususiyatlari // Journal of Innovations in Social Sciences. – 2022. – P. 67–70.
- Sarimsoqov B. Balandparvoz so‘zlar. – Toshkent, 1986.
- Shomaqsudov Sh., Shorahmedov Sh. Ma’nolar maxzani. – Toshkent, 2001.
- Stuard A. G. American Folklore Encyclopedia. – Santa Barbara : ABC-CLIO, 1996.
- Trench R. C. On the Lessons in Proverbs. – New York : Redfield, 1853.
- O‘zbek xalq maqollari. – Toshkent, 1987.
- AZKURS : elektron ta’lim resursi. – URL: https://azkurs.org (murojaat qilingan sana: 02.08.2026).
- Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti Axborot-resurs markazi : rasmiy sayt. – URL: https://library.navoiy-uni.uz (murojaat qilingan sana: 02.08.2026).
- Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti elektron kutubxonasi. – URL: https://library.navoiy-un.uz (murojaat qilingan sana: 02.08.2026).