BXU Logo

Buxoro Xalqaro
Universiteti

10-tom, 1-son, b. 267–269, Nashr: 2026-10-08

INGLIZ TILI TA’LIMIDA RAQAMLI VA ADAPTIV TEXNOLOGIYALAR INTEGRATSIYASI ASOSIDA O‘QUVCHILARNING KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH

РАЗВИТИЕ КОММУНИКАТИВНОЙ КОМПЕТЕНЦИИ СТУДЕНТОВ ПОСРЕДСТВОМ ИНТЕГРАЦИИ ЦИФРОВЫХ И АДАПТИВНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПРОЦЕСС ОБУЧЕНИЯ АНГЛИЙСКОМУ ЯЗЫКУ

DEVELOPING STUDENTS' COMMUNICATIVE COMPETENCE THROUGH THE INTEGRATION OF DIGITAL AND ADAPTIVE TECHNOLOGIES IN ENGLISH LANGUAGE EDUCATION

  • Mamataliyev Davronbek — Angren universiteti o‘qituvchisi

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Maqolada ingliz tili ta’limida raqamli va adaptiv texnologiyalarni integratsiya qilish orqali o‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyasini rivojlantirishning nazariy asoslari va amaliy yo‘nalishlari yoritilgan. Kommunikativ kompetensiyaning tarkibiy qismlari (lingvistik, sotsiolingvistik, diskursiv va strategik) tahlil qilinib, ularning har birini shakllantirishda mos raqamli vositalar tizimi taklif etilgan. Adaptiv ta’lim, intellektual o‘qitish tizimlari va zudlik bilan qaytar aloqa imkoniyatlari xalqaro tadqiqotlar natijalari asosida ko‘rib chiqilgan. Raqamli texnologiyalarni sinfdagi jonli muloqot bilan uyg‘unlashtiruvchi to‘rt bosqichli integratsiya modeli ishlab chiqilgan hamda uni amalga oshirishdagi asosiy shartlar va xavflar aniqlangan.

Аннотация

В статье рассматриваются теоретические основы и практические направления развития коммуникативной компетенции учащихся на основе интеграции цифровых и адаптивных технологий в обучении английскому языку. Проанализированы компоненты коммуникативной компетенции (лингвистический, социолингвистический, дискурсивный и стратегический) и предложена система цифровых средств для формирования каждого из них. На основе результатов международных исследований охарактеризованы возможности адаптивного обучения, интеллектуальных обучающих систем и оперативной обратной связи. Разработана четырёхэтапная модель интеграции, сочетающая цифровые технологии с живым общением на уроке, а также определены условия и риски её реализации.

Abstract

The article examines the theoretical foundations and practical directions of developing students’ communicative competence through the integration of digital and adaptive technologies in English language education. The components of communicative competence (linguistic, sociolinguistic, discourse and strategic) are analysed, and a system of digital tools for developing each of them is proposed. Drawing on international research, the study discusses the potential of adaptive learning, intelligent tutoring systems and immediate feedback. A four-stage integration model that combines digital technologies with live classroom interaction is developed, and the main conditions and risks of its implementation are identified.

Kalit so'zlar: kommunikativ kompetensiya, adaptiv ta’lim, raqamli texnologiyalar, ingliz tili, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, qaytar aloqa, CEFR

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni, O‘RQ-637-son. 2020-yil 23-sentabr.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi PF-5712-sonli Farmoni. 2019-yil 29-aprel.
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli O‘zbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PF-6079-sonli Farmoni. 2020-yil 5-oktabr.
  4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Xorijiy tillarni o‘rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PQ-4040-sonli Qarori. 2012-yil 10-dekabr.
  5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Xorijiy tillarni o‘rganishni ommalashtirish va o‘qitish sifatini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PQ-5117-sonli Qarori. 2021-yil 19-may.
  6. Jalolov J.J. Chet til o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2012.
  7. Jalolov J.J., Maxkamova G.T., Ashurov Sh.S. Chet tili o‘qitish metodikasi: ingliz, nemis va fransuz tillari materiallari asosida. Toshkent: Fan va texnologiya, 2015.
  8. Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment – Companion Volume. – Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2020.
  9. Hymes D. On communicative competence // Pride J.B., Holmes J. (eds.) Sociolinguistics. – Harmondsworth: Penguin, 1972. pp. 269–293.
  10. Canale M., Swain M. Theoretical bases of communicative approaches to second language teaching and testing // Applied Linguistics. 1980. Vol. 1(1). pp. 1–47.
  11. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
  12. Warschauer M., Healey D. Computers and language learning: an overview // Language Teaching. 1998. Vol. 31(2). pp. 57–71.
  13. Bloom B.S. The 2 sigma problem: the search for methods of group instruction as effective as one-to-one tutoring // Educational Researcher. 1984. Vol. 13(6). pp. 4–16.
  14. Hattie J., Timperley H. The power of feedback // Review of Educational Research. 2007. Vol. 77(1). pp. 81–112.