9-tom, 1-son, b. 262–268, Nashr: 2026-09-14

ILMIY TADQIQOT METODOLOGIYASI” FANINI ZAMONAVIY TA’LIM TALABLARIGA MOSLASHTIRISH: MAZMUNINI YANGILASH VA O‘QITISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH METODIKASI

АДАПТАЦИЯ ДИСЦИПЛИНЫ «МЕТОДОЛОГИЯ НАУЧНОГО ИССЛЕДОВАНИЯ» К СОВРЕМЕННЫМ ТРЕБОВАНИЯМ ОБРАЗОВАНИЯ: МЕТОДИКА ОБНОВЛЕНИЯ СОДЕРЖАНИЯ И СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ СИСТЕМЫ ПРЕПОДАВАНИЯ

ADAPTING THE COURSE “RESEARCH METHODOLOGY” TO MODERN EDUCATIONAL REQUIREMENTS: METHODOLOGY FOR UPDATING ITS CONTENT AND IMPROVING THE TEACHING SYSTEM

  • Xalikova Umida Mirovna — Buxoro davlat universiteti Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari kafedrasi professori, p.f.f.d (PhD).,dots.

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Mazkur maqolada “Ilmiy tadqiqot metodologiyasi” fanini zamonaviy ta’lim talablariga moslashtirish, fan dasturi mazmunini yangilash va o‘qitish tizimini takomillashtirish metodikasi yoritilgan. Tadqiqotda ilmiy tadqiqot dizayni, ilmmetriya, akademik yozuv, ochiq ilm-fan, ilmiy ma’lumotlar bazalari, ilmiy tadqiqotlarda sun’iy intellektdan foydalanish, akademik halollik va tadqiqot natijalarini tijoratlashtirish kabi yangi mavzularni fan dasturiga kiritish taklif etilgan. Shuningdek, sun’iy intellekt, axborot texnologiyalari, elektron ta’lim resurslari, blokcheyn asosidagi sertifikatlash va onlayn kurslarni yagona raqamli ekotizimga integratsiyalash orqali talabalarning tadqiqotchilik kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi asoslangan. Natijada fan mazmunini uzluksiz yangilash va raqamli muhitda o‘qitish samaradorligini oshirish mexanizmlari ishlab chiqilgan.

Аннотация

В статье освещаются вопросы адаптации дисциплины «Методология научного исследования» к современным требованиям образования, обновления содержания учебной программы и совершенствования методики преподавания. В исследовании предлагается включить в учебную программу такие новые темы, как дизайн научного исследования, наукометрия, академическое письмо, открытая наука, научные базы данных, использование искусственного интеллекта в научных исследованиях, академическая добросовестность и коммерциализация результатов научных исследований. Обоснована методика развития исследовательских компетенций студентов посредством интеграции искусственного интеллекта, информационных технологий, электронных образовательных ресурсов, блокчейн-сертификации и онлайн-курсов в единую цифровую экосистему. В результате разработаны механизмы непрерывного обновления содержания дисциплины и повышения эффективности её преподавания в цифровой образовательной среде.

Abstract

This article addresses the adaptation of the course “Research Methodology” to modern educational requirements, the renewal of its curriculum content, and the improvement of teaching methodology. The study proposes introducing such new topics into the curriculum as research design, scientometrics, academic writing, open science, scientific databases, the use of artificial intelligence in scientific research, academic integrity, and the commercialization of research results. It also substantiates a methodology for developing students’ research competencies through the integration of artificial intelligence, information technologies, electronic educational resources, blockchain-based certification, and online courses into a unified digital ecosystem. As a result, mechanisms have been developed for the continuous updating of course content and for enhancing the effectiveness of teaching in a digital learning environment.

Kalit so'zlar: “Ilmiy tadqiqot metodologiyasi”, zamonaviy ta’lim, fan dasturi, ta’lim mazmunini yangilash, o‘qitish metodikasi, sun’iy intellekt, axborot texnologiyalari, raqamli ta’lim, yagona raqamli ekotizim, blokcheyn, onlayn kurslar, elektron ta’lim resurslari, ilmmetriya, akademik yozuv, ilmiy-tadqiqotchilik kompetensiyasi

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ-637-sonli Qonuni.
  2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 29-oktabrdagi “Ilm-fan va ilmiy faoliyat to‘g‘risida”gi O‘RQ-576-sonli Qonuni.
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6079-son Farmoni.
  4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi “Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-358-son Qarori.
  5. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 15-apreldagi “Oliy ta’limning me’yoriy-uslubiy hujjatlarini ishlab chiqish jarayonini takomillashtirish to‘g‘risida”gi 142-sonli buyrug‘i.
  6. UNESCO. (2021). Recommendation on Open Science. Paris: UNESCO. UNESCO — Recommendation on Open Science
  7. UNESCO. AI competency frameworks for students and teachers. Ushbu frameworklar AI davrida talabalar va pedagoglarda zarur kompetensiyalarni shakllantirishga qaratilgan.