9-tom, 2-son, b. 478–481, Nashr: 2026-09-26
HARBIY TA’LIM MUASSASALARI KURSANTLARIDA MOTIVATSION TAYYORGARLIKNI SHAKLLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK JIHATLARI
СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ МОТИВАЦИОННОЙ ГОТОВНОСТИ У КУРСАНТОВ ВОЕННЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ
SOCIO-PSYCHOLOGICAL ASPECTS OF FORMING MOTIVATIONAL READINESS IN CADETS OF MILITARY EDUCATIONAL INSTITUTIONS
- Azimov Alisher Urinboyevich — Buxoro xalqaro universiteti magistri
Annotatsiya
Mazkur maqolada harbiy ta’lim muassasalari kursantlarida motivatsion tayyorgarlikni shakllantirishning ijtimoiy-psixologik jihatlari ilmiy-nazariy asosda tahlil qilinadi. Harbiy ta’lim jarayonida kursantlarning kasbiy faoliyatga ongli munosabatini rivojlantirish, vatanparvarlik, mas’uliyat, intizom, irodaviy barqarorlik va jamoaviylik sifatlarini shakllantirish muhim pedagogik-psixologik vazifa sifatida qaraladi. Maqolada motivatsion tayyorgarlikning mazmuni, unga ta’sir etuvchi ichki va tashqi omillar, harbiy jamoa muhitining shaxs rivojiga ta’siri hamda kursantlarda kasbiy o‘zini anglash jarayonlari yoritiladi. Shuningdek, harbiy ta’lim muassasalarida motivatsion tayyorgarlikni rivojlantirish bo‘yicha metodologik yondashuvlar, psixologik qo‘llab-quvvatlash va tarbiyaviy ishlarning ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, harbiy ta’lim muhitidagi shaxslararo munosabatlar, guruhiy hamkorlik, harbiy jamoaning psixologik muhiti, rahbar va kursant o‘rtasidagi munosabatlar hamda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning motivatsion tayyorgarlikni rivojlantirishdagi ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilgan. Maqolada kursantlarda ichki motivatsiyani kuchaytirish, kasbiy maqsadlarni shakllantirish, intizom va mas’uliyatni rivojlantirish Shuningdek, harbiy ta’lim muhitidagi shaxslararo munosabatlar, guruhiy hamkorlik, harbiy jamoaning psixologik muhiti, rahbar va kursant o‘rtasidagi munosabatlar hamda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlashning motivatsion tayyorgarlikni rivojlantirishdagi ahamiyatiga alohida e’tibor qaratilgan. hamda harbiy faoliyatga psixologik tayyorgarlikni takomillashtirish motivatsion tayyorgarlikning muhim tarkibiy qismlari sifatida asoslangan.
Аннотация
В данной статье научно-теоретически анализируются социально-психологические аспекты формирования мотивационной готовности у курсантов военных образовательных учреждений. В процессе военного образования развитие осознанного отношения курсантов к будущей профессиональной деятельности, формирование патриотизма, ответственности, дисциплины, волевой устойчивости и коллективизма рассматриваются как важные педагогико-психологические задачи. В статье раскрываются содержание мотивационной готовности, внутренние и внешние факторы, влияющие на ее формирование, воздействие воинского коллектива на развитие личности, а также процессы профессионального самоопределения курсантов. Особое внимание уделяется методологическим подходам, психологической поддержке и воспитательной работе в развитии мотивационной готовности курсантов. Особое внимание уделено значению межличностных отношений в военной образовательной среде, группового взаимодействия, психологического климата воинского коллектива, взаимоотношений между руководителем и курсантами, а также социальной поддержки в развитии мотивационной готовности. В статье обосновано, что усиление внутренней мотивации курсантов, формирование профессиональных целей, развитие дисциплинированности и ответственности, а также совершенствование психологической готовности к военной деятельности являются важными компонентами мотивационной подготовки.
Abstract
This article provides a scientific and theoretical analysis of the socio-psychological aspects of forming motivational readiness among cadets of military educational institutions. In the military education process, the development of cadets’ conscious attitude toward future professional activity, as well as the formation of patriotism, responsibility, discipline, volitional stability, and teamwork, is considered an important pedagogical and psychological task. The article discusses the essence of motivational readiness, internal and external factors influencing its development, the impact of the military collective environment on personality formation, and cadets’ professional self-awareness. Special attention is paid to methodological approaches, psychological support, and educational activities aimed at developing motivational readiness in military education. Particular attention is paid to the importance of interpersonal relationships in the military educational environment, group cooperation, the psychological climate of the military team, relationships between commanders and cadets, and social support in developing motivational readiness. The article substantiates that strengthening cadets’ intrinsic motivation, forming professional goals, developing discipline and responsibility, and improving psychological readiness for military activities are important components of motivational preparation.
Kalit so'zlar: harbiy ta’lim, kursant, motivatsion tayyorgarlik, ijtimoiy-psixologik omillar, kasbiy motivatsiya, vatanparvarlik, intizom, jamoaviylik, psixologik barqarorlik
Foydalanilgan adabiyotlar
- Leontyev A.N. Faoliyat, ong va shaxs. – Moskva: Pedagogika, 2005.
- Vigotskiy L.S. Pedagogik psixologiya. – Moskva: Prosveshcheniye, 2010.
- Rubinshteyn S.L. Umumiy psixologiya asoslari. – Moskva: Piter, 2002.
- Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya. – Toshkent: Fan, 2019.
- Baratov Sh.R. Psixologik xizmat asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
- G‘oziyev E.G‘. Umumiy psixologiya. – Toshkent: Universitet, 2016.
- Nishanova Z.T. Rivojlanish psixologiyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.
- Harbiy pedagogika va psixologiya asoslari. – Toshkent: Akademiya, 2021.