7-tom, 1-son, b. 345–348, Nashr: 2026-08-08

ERKIN VOHIDOV POETIK TAFAKKURINING SHAKLLANISHIDA RUS POEZIYASI TAJRIBALARINING O‘RNI

РОЛЬ ОПЫТА РУССКОЙ ПОЭЗИИ В ФОРМИРОВАНИИ ПОЭТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ ЭРКИНА ВАХИДОВА

THE ROLE OF RUSSIAN POETRY TRADITIONS IN THE FORMATION OF ERKIN VAKHIDOV’S POETIC THINKING

  • Sattarova Sevara Olimovna — «Oriental» universiteti katta o‘qituvchisi E-mail: sevka_sso@mail.ru

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Ushbu maqolada Erkin Vohidovning ijod laboratoriyasi va uning badiiy tafakkuri shakllanishida rus poeziyasi (xususan, A.S. Pushkin, V.V. Mayakovskiy, S.A. Yesenin) tajribalarining ta’siri tahlil qilinadi. Shoirning o‘zbek va rus tilidagi she’riy merosi, tarjimalari va adabiy-tanqidiy maqolalari asosida Vohidov rus poetik an’analarini milliy zaminda qanday qayta ishlaganligi ko‘rsatib beriladi. Rus poeziyasidan olingan janrlar (elegiya, duma, lirik monolog), ritmik strukturalar (daktil, amfibraxiy) va obrazlar tizimi Vohidov ijodida milliy o‘zlikni topish vositasiga aylangani isbotlanadi. Maqolada Vohidov ijodida “suhbatdoshlik she’riyati” konsepsiyasi taklif etilib, bu orqali rus va o‘zbek poetik tafakkurining sintezi ko‘rsatiladi.

Аннотация

В статье анализируется роль русской поэзии (А.С. Пушкин, С.А. Есенин, В.В. Маяковский) в формировании поэтического мышления выдающегося узбекского поэта Эркина Вахидова. На материале оригинальных стихотворений, переводов и литературно-критических статей показано, как Вахидов трансформировал русские поэтические традиции на национальной почве. Выявлены основные элементы заимствования: жанры (элегия, дума), ритмические структуры (дактиль, амфибрахий, «лесенка» Маяковского), интонационные модели (ирония, пафос, лирический монолог). Доказано, что Вахидов создал инновационный гибридный стиль, обогатив русские формы суфийской мудростью и национальной концепцией «суҳбатдошлик» (собеседничество).

Abstract

The article analyzes the role of Russian poetry (A.S. Pushkin, S.A. Yesenin, V.V. Mayakovsky) in the formation of the poetic thinking of the outstanding Uzbek poet Erkin Vohidov. Based on original poems, translations and literary-critical articles, it shows how Vohidov transformed Russian poetic traditions on national soil. The main elements of borrowing are identified: genres (elegy, duma), rhythmic structures (dactyl, amphibrach, Mayakovsky's "ladder"), intonation models (irony, pathos, lyrical monologue). It is proved that Vohidov created an innovative hybrid style, enriching Russian forms with Sufi wisdom and the national concept of "suhbatdoshliq" (dialogical partnership).

Kalit so'zlar: Erkin Vohidov, rus poeziyasi, poetik tafakkur, adabiy ta’sir, tarjima, Pushkin, Mayakovskiy, Yesenin, elegiya, lirik monolog

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Vohidov E. Saylanma: 5 jildlik. 1-jild: She’rlar. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti, 2008. 384 b.
  2. Vohidov E. Saylanma: 5 jildlik. 3-jild: Tarjimalar. Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2008. 384 b.
  3. Vohidov E. She’riyat olami. Toshkent: Adabiyot va san’at, 1985. 208 b.
  4. Qarayev U.K. Poetik tarjima madaniyatlar muloqoti sifatida (rus she’riyatining o‘zbek tiliga tarjimalari asosida). Toshkent: Fan, 2010. 168 b.
  5. Qosimov B. Erkin Vohidov tarjimalarida rus she’riyati // O‘zbek tili va adabiyoti. 1998. №4. B. 23–29.
  6. Mirzayeva Sh.A. Erkin Vohidov poetikasi: an’ana va navovarlik. Toshkent: Fan, 2009. 200 b.
  7. Aliyev R.T. Rus tilidan o‘zbek tiliga poetik tarjima masalalari. Toshkent: Fan, 2005. 248 b.
  8. Yesenin S.A. Tanlangan she’rlar / tarj. E. Vohidov. Toshkent: G‘afur G‘ulom, 1985. 312 b.