7-tom, 2-son, b. 88–91, Nashr: 2026-08-11
ENSIKLOPEDIK DISKURSDA BILIM BLOKLARINING FREYM-ONTOLOGIK SHAKLLANISHI VA LINGVOKOGNITIV PASPORT MODELI
ФРЕЙМ-ОНТОЛОГИЧЕСКОЕ ФОРМИРОВАНИЕ БЛОКОВ ЗНАНИЙ В ЭНЦИКЛОПЕДИЧЕСКОМ ДИСКУРСЕ И МОДЕЛЬ ЛИНГВОКОГНИТИВНОГО ПАСПОРТА
FRAME-ONTOLOGICAL FORMATION OF KNOWLEDGE BLOCKS IN ENCYCLOPEDIC DISCOURSE AND THE LINGUOCOGNITIVE PASSPORT MODEL
- Abduqaxxorov Sardorbek Akramjon o‘g‘li — Andijon davlat chet tillari instituti dotsenti,
Annotatsiya
Maqolada ensiklopedik diskursda bilim bloklarining freym-ontologik shakllanish qonuniyatlari tahlil qilingan. Ta’rif, tasnif, tarkib, tarix, funksiya, manba va aloqa bloklarining yagona konseptual tuzilmaning vazifaviy qismlari sifatida birgalikda ishlashi asoslangan. Maqola sarlavhasi, definitsiya turi, terminlar tizimi, ichki havolalar, kategoriyalar, infoboks maydonlari, manbalar, presuppozitsiyalar va yashirin madaniy freymlarni yagona mezonlar asosida baholash imkonini beruvchi lingvokognitiv pasport modeli taklif etilgan.
Аннотация
В статье анализируются закономерности фрейм-онтологического формирования блоков знаний в энциклопедическом дискурсе. Обосновано, что блоки определения, классификации, структуры, истории, функции, источника и связи функционируют как взаимосвязанные компоненты единой концептуальной системы. Предложена модель лингвокогнитивного паспорта, позволяющая оценивать заголовок статьи, тип дефиниции, систему терминов, внутренние ссылки, категории, поля инфобокса, источники, пресуппозиции и скрытые культурные фреймы на основе единых критериев.
Abstract
The article analyses the regularities of frame-ontological formation of knowledge blocks in encyclopedic discourse. It is substantiated that the definition, classification, composition, history, function, source and relation blocks operate jointly as functional parts of a single conceptual structure. A linguocognitive passport model is proposed, enabling the assessment of the entry title, definition type, term system, internal links, categories, infobox fields, sources, presuppositions and tacit cultural frames according to unified criteria.
Kalit so'zlar: bilim bloki, freym, freym semantikasi, ontologiya, lingvokognitiv pasport, ensiklopedik diskurs, definitsiya turi
Foydalanilgan adabiyotlar
- Fillmore C. Frame Semantics // Linguistics in the Morning Calm. – Seoul: Hanshin, 1982.
- Fillmore C., Johnson C., Petruck M. Background to FrameNet // Int. J. of Lexicography. – 2003.
- Minsky M. A Framework for Representing Knowledge. – MIT, 1974.
- Sowa J. Conceptual Structures: Information Processing in Mind and Machine. – Addison-Wesley, 1984.
- Guarino N., Oberle D., Staab S. What Is an Ontology? // Handbook on Ontologies. – Springer, 2009.
- Gruber T. A Translation Approach to Portable Ontology Specifications // Knowledge Acquisition. – 1993.
- Hojiyev A. Lingvistik terminlarning izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1985.
- Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002.