7-tom, 1-son, b. 410–413, Nashr: 2026-08-08
EMOTSIONAL INTELLEKT TUSHUNCHASINING PSIXOLOGIK MOHIYATI HAMDA UNING SHAXS RIVOJLANISHIDAGI O‘RNI.
ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ СУЩНОСТЬ ПОНЯТИЯ ЭМОЦИОНАЛЬНОГО ИНТЕЛЛЕКТА И ЕГО РОЛЬ В РАЗВИТИИ ЛИЧНОСТИ
THE PSYCHOLOGICAL ESSENCE OF EMOTIONAL INTELLIGENCE AND ITS ROLE IN PERSONALITY DEVELOPMENT
- Tohirova Hamidaxon Lutfulla qizi — O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi 1-kurs magistri
Annotatsiya
Mazkur maqolada emotsional intellekt tushunchasining psixologik mohiyati, uning tarkibiy komponentlari hamda bugungi kunda shaxs rivojlanishidagi ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, emotsional intellekt tushunchasining nazariy jihatdan o‘rganilishi hamda emotsional intellektning insonning o‘z his-tuyg‘ularini anglashi, uni boshqara olishi, boshqalar emotsiyalarini tushunish va samarali muloqot o‘rnatishdagi roli batafsil yoritilgan. Maqolada emotsional intellektning nazariy asoslari, uning to‘rt tarmoqli qobiliyat modeli, turli ilmiy yondashuvlar tahlili hamda shaxsning ijtimoiy va psixologik rivojlanishidagi ahamiyati yoritildi. Tadqiqotda Mayer, Salovey, Caruso va Goleman kabi yetakchi olimlarning nazariy qarashlari qiyosiy tahlil qilindi. Shu bilan birga maqolada emotsional intellektning ta’lim va mehnat faoliyatidagi amaliy ahamiyati yoritib berildi.
Аннотация
В данной статье проводится научно-теоретический анализ психологической сущности понятия эмоционального интеллекта, его структурных компонентов и значения в развитии личности в современных условиях. Наряду с этим детально освещается теоретическое исследование понятия эмоционального интеллекта, а также его роль в осознании человеком собственных эмоций, способности ими управлять, понимании эмоциональных состояний других людей и установлении эффективной межличностной коммуникации. В статье раскрыты теоретические основы эмоционального интеллекта, его четырёхкомпонентная модель способностей, анализ различных научных подходов, а также значение эмоционального интеллекта в социальном и психологическом развитии личности. В ходе исследования сравнительному анализу подвергнуты теоретические взгляды ведущих учёных - Майера, Сэловея, Карузо и Гоулмана. Помимо этого, в статье освещается практическое значение эмоционального интеллекта в образовательной и трудовой деятельности.
Abstract
This article provides a scholarly and theoretical analysis of the psychological nature of the concept of emotional intelligence, its structural components, and its significance in personal development in the contemporary context. The study further elaborates on the theoretical examination of emotional intelligence, with particular attention to its role in enabling individuals to recognize and regulate their own emotions, comprehend the emotional states of others, and establish effective interpersonal communication. The article addresses the theoretical foundations of emotional intelligence, its four-branch ability model, a comparative analysis of various scholarly approaches, and the significance of emotional intelligence in the social and psychological development of the individual. The theoretical perspectives of leading scholars - Mayer, Salovey, Caruso, and Goleman - are subjected to comparative analysis throughout the study. In addition, the article illuminates the practical significance of emotional intelligence in educational and professional activity.
Kalit so'zlar: emotsional intellekt, to‘rt tarmoqli model, qobiliyat modeli, shaxs rivojlanishi, emotsiyalarni boshqarish, kognitiv jarayonlar, ijtimoiy samaradorlik
Foydalanilgan adabiyotlar
- Ғозиев Э.Ғ. Умумий психология. – Тошкент: Ўзбекистон файласуфлари миллий жамияти нашриёти, 2010. – 544 б.
- Давлетшин М.Г., Туйчиева С.М., Нишонова З.Т. Ёш ва педагогик психология. – Тошкент: Ўқитувчи, 2004. – 300 б.
- Нишонова З.Т. Психодиагностика. – Тошкент: Тафаккур, 2011. – 320 б.
- Ғозиев Э.Ғ. Психология. – Тошкент: Ўқитувчи, 2008. – 352 б.
- Каримова В.М. Ижтимоий психология. – Тошкент: Фан ва технология, 2012. – 240 б.
- Нишонова З.Т., Алимова Г.К. Психологик хизмат асослари. – Тошкент: Tafakkur-Bo‘stoni, 2014. – 256 б.
- Каримова В.М. Оила психологияси. – Тошкент: Фан ва технология, 2008. – 192 б.
- Ўзбекистон Республикаси. Психологик хизмат тўғрисидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўплами. – Тошкент: Адолат, 2021. – 168 б.
- Мирзиёев Ш.М. Янги Ўзбекистон стратегияси. – Тошкент: Ўзбекистон, 2021. – 464 б.
- Ўзбекистон Республикаси Президенти. ПФ–158-сон Фармон. «Ўзбекистон–2030» стратегияси тўғрисида. – Тошкент, 2023.