7-tom, 2-son, b. 59–62, Nashr: 2026-08-11

BOSHLANGʻICH SINFLARDA NUTQ VA TAFAKKUR UYGʻUNLIGINING METODIK ASOSLARI

МЕТОДИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ФОРМИРОВАНИЯ ЕДИНСТВА РЕЧИ И МЫШЛЕНИЯ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ

METHODOLOGICAL FOUNDATIONS OF THE INTEGRATION OF SPEECH AND THINKING IN PRIMARY SCHOOL EDUCATION

  • Mambetaminov Nurlibay Mambetsapaevich — Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti assistent-o’qituvchi,

To'liq matn (PDF)

Annotatsiya

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida nutq va tafakkur uyg‘unligini shakllantirishning metodik asoslari tahlil qilingan. Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini rivojlantirish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish hamda kommunikativ kompetensiyalarini takomillashtirish masalalari yoritilgan. Bayon, insho, esse va boshqa ijodiy yozma ishlarning nutq va tafakkur rivojiga ta’siri ko‘rsatilib, o‘quvchilarning mantiqiy, tanqidiy va ijodiy fikrlashini rivojlantirishga qaratilgan metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan. Shuningdek, nutq va tafakkur uyg‘unligining boshlang‘ich ta’lim sifatini oshirishdagi ahamiyati asoslab berilgan.

Аннотация

В статье рассматриваются методические основы формирования гармонии речи и мышления у учащихся начальных классов. Освещаются вопросы развития устной и письменной речи, формирования навыков самостоятельного мышления и совершенствования коммуникативной компетенции в процессе обучения родному языку и читательской грамотности. Анализируется роль изложений, сочинений, эссе и других видов творческих письменных работ в развитии речи и мыслительной деятельности школьников. Предлагаются методические подходы, направленные на развитие логического, критического и творческого мышления учащихся. Обосновывается значение единства речи и мышления как важного условия повышения качества начального образования.

Abstract

The article examines the methodological foundations for developing the harmony of speech and thinking among primary school students. Particular attention is paid to the development of oral and written speech, the formation of independent thinking skills, and the improvement of communicative competence in mother tongue and reading literacy education. The study analyzes the educational potential of summaries, essays, and other creative writing activities in enhancing students’ speech and cognitive abilities. Methodological approaches aimed at fostering logical, critical, and creative thinking are proposed. The author substantiates the importance of the interrelationship between speech and thinking as a key factor in improving the quality and effectiveness of primary education.

Kalit so'zlar: nutq, tafakkur, boshlang‘ich ta’lim, ona tili ta’limi, o‘qish savodxonligi, kommunikativ kompetensiya, ijodiy fikrlash, yozma nutq, og‘zaki nutq

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatıning kundalik qoidasi bo’lishi kerak. –T.: O’zbekiston, 2017. – 102 b.
  2. Incheon Declaration / Education 2030. Towards inclusive and equitable quality education and lifelong learning for all (World Education Forum 19-22 may 2015, Incheon, Republic of Korea).
  3. Gulyamova X. Sintaktik tushunchalar ustida ishlash metodikasi. - Toshkent: Zebo Print, 2024. - 6-bet.)
  4. Damenov E., Qudaybergenov M., Uspanova J. Ana tili. Uluwma orta bilim beriw mekteplerinin 4-klasi ushin sabaqliq. – Nokis: „Qaraqalpaqstan“, 2020, – 127-b.
  5. Nishonova Z. Mustaqil ijodiy fikrlash. – T.: FAN, 2003. – 62-bet.
  6. Turimbetova A.U. Boshlangʻich sinf oʻqish savodxonligi darslarida oʻquvchilarning oʻquv-biluv motivatsiyasini mustaqil ishlar vositasida shakllantirish texnologiyasi. Diss. ped. fan. fals. dokt. Nukus, 2025. – 36-b.